تفاوت میان نسخه‌های «آپوپتوز»

۲۲۰ بایت اضافه‌شده ،  ۶ سال پیش
بدون خلاصه ویرایش
جز (ربات ردهٔ همسنگ (۲۴) +ارجاع+املا+مرتب (۷.۸): + رده:سیگنال‌های یاخته‌ای)
}}
[[پرونده:Apoptosis.png|thumb]]
 
سازوکار مرگ برنامه‌ریزی‌شدۀ یاخته‌های هوهسته‌ای که در پی سازوکارهای درون‌یاخته‌ای و به‌ویژه قطعه‌قطعه شدن ژنگان رخ می‌دهد را خزان یاخته‌ای (apoptosis) یا مرگ برنامه‌ریزی‌شدۀ یاخته (programmed cell death) می‌گویند.
'''خزان یاخته‌ای''' {{انگلیسی|Apoptosis}} فرایند مرگ برنامه ریزی‌شده‌ی [[یاخته]] است که در [[جانداران چندیاخته‌ای]] به وقوع می‌پیوندد.
 
سازوکار مرگ برنامه‌ریزی‌شدۀ یاخته‌های هوهسته‌ایدوهسته‌ای که در پی سازوکارهای درون‌یاخته‌ای و به‌ویژه قطعه‌قطعه شدن ژنگان رخ می‌دهد را خزان یاخته‌ای (apoptosis) یا مرگ برنامه‌ریزی‌شدۀ یاخته (programmed cell death) می‌گویند.
 
خزان یاخته‌ای روندی فیزیولوژیک و زیستی برای نمو فعّال و طبیعی و همچنین حفظ [[هموستازی]] می‌باشد. در مواردی که زنده ماندن یک [[یاخته]]، موجودیّت موجود زنده را به خطر بیندازد، یاخته با مرگ برنامه ریزی شده، خودکشی می‌کند. زمانی که سلول تحت تأثیر عوامل مختلف محیطی و یا حتی درونی همانند پرتوهای یونیزه کننده، داروهای سیتوتوکسیک (در درمان سرطان‌ها) [[هایپرترمیا]]، [[هورمون|هورمون‌های]] گلوکو کوررتیکوئیدی و .. قرار می‌گیرد درونمایهٔ آن از جمله دی‌ان‌ای، دستخوش تغییراتی می‌شوند که در صورت ادامهٔ حیات آن منجر به ناهنجاری‌هایی شدیدی از جمله [[سرطان|سرطانی]] شدن سلول می‌شوند. عوامل دیگری نظیر برخی [[باکتری|باکتری‌های]] بیماریزای داخل سلولی مانند [[سالمونلا]]، [[شیگلا]]، [[لیستریا]]، [[لژیونلا]] و … نیز در هنگام عفونت‌زایی خود با تغییر، در برخی مسیرهای متابولیکی و زیست‌شیمیایی داخل سلولی می‌توانند، در هدایت سلول به سمت این نوع خاص از مرگ موثر باشند.