Difference between revisions of "جهانی‌شدن"

اصلاح متن با ویکی نویس و ابر ابزار و دیگر گزینه‌های جعبه ویرایش
(اصلاح متن با ویکی نویس و ابر ابزار و دیگر گزینه‌های جعبه ویرایش)
جهانی شدن از دیدگاه کارشناسان امور بین‌الملل، فرایند یکپارچگی مردم [[جهان]] در یک جامعه واحد است به نحوی که حوادث و اتفاقات در نواحی دوردست سبب شکل گیری رخدادهای محلی می‌شوند. البته جهانی شدن سبب گسترش پیوندها و ارتباطات متقابل فراتر از [[دولت]]‌ها می‌شود و از اهمیت مرزها و فاصله جغرافیایی می‌کاهد.<ref>زیرک، معصومه ،«تحلیل پیامدها و دستاوردهای تجاری جهانی شدن، منطقه گرایی و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»</ref>
جهانی شدن در حقیقت یکی از مراحل پیدایش و توسعه تجدد و [[سرمایه داری]] جهانی است و به مجموعه فرایندهای پیچیده، که به موجب آن دولت‌ها ی ملی به نحو مطلوب و فزاینده‌ای به یکدیگر وابسته می‌شوند، اطلاق می‌شود.<ref> جنانی،
افشین و ضیائی فر، منیژه
، «اجلاس داووس برای جهانی شدن وراهکارهای جهانی شدن اقتصاد ایران»</ref>
 
== تعریف ==
 
جهانی شدن در زبان انگلیسی معادل«Globalization»درنظر گرفته شده است. در زبان عربی نیز کلمات «العلوله»و«الکوکبه»معادل جهانی شدن و یا [[جهان گرایی]] ترجمه شده‌اند که عمدتا کلمه «العلوله» مورد استفاده قرار می‌گیرد.<ref>الحمادی، عبدالله،«ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
 
در رابطه با ارائه تعریفی جامع ومانع از پدیدهٔ جهانی شدن میان صاحبنظران و اندیشمندان اجماع نظر حاصل نشده و هر دسته از آنان به تناسب برداشتی که از این پدیده دارند و پیش زمینه‌های ذهنی و ایدئولوژی سیاسی که بدان تعلق دارند تعریف خاصی از این پدیده ارائه داده‌اند. در برخی ازاین تعاریف، جنبه اقتصادی جهانی شدن غلبه دارد و در برخی دیگر ابعاد سیاسی، فرهنگی و یا ارتباطی آن بیشتر مدنظر قرار می‌گیرد.<ref>میر محمدی، داوود،«جهانی شدن، ابعاد و رویکردها»</ref>
جهاني شدن از ديدگاه كار شناسان امور بين الملل فرايند يكپارچگي مردم [[جهان]] در يك جامعه واحد است به نحوي كه حوادث و اتفاقات در نواحي دوردست سبب شكل گيري رخدادهاي محلي مي شوند .البته جهاني شدن سبب گسترش پيوند ها و ارتباطات متقابل فراتر از [[دولت]] ها مي شود و از اهميت مرزها و فاصله جغرافيايي مي كاهد.<ref>زيرك،معصومه ،«تحليل پيامد ها و دستاوردهاي تجاري جهاني شدن،منطقه گرايي و الحاق ايران به سازمان تجارت جهاني » </ref>
جهاني شدن در حقيقت يكي از مراحل پيدايش و توسعه تجدد و [[سرمايه داري]] جهاني است و به مجموعه فرايندهاي پيچيده ،كه به موجب آن دولت ها ي ملي به نحو مطلوب و فزاينده اي به يكديگر وابسته مي شوند،اطلاق مي شود.<ref> جناني،
افشين و ضيائي فر ،منيژه
، «اجلاس داووس براي جهاني شدن وراهكارهاي جهاني شدن اقتصاد ايران»</ref>
 
[[رابرتسون]] جهانی شدن را مفهومی می داند که ناظر بر فشرده شدن جهان وتشدید آگاهی جهانی است و فرآیندی است که وابستگی متقابل جهانی وآگاهی از جهان به عنوان یک کلیت یکپارچه در قرن بیست ویکم را در پی داشته است. پراتسون جهانی شدن را پدیده‌ای چند وجهی تعریف کرده است به گونه‌ای که به بافت‌های گوناگون کنش اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، نظامی، فناوری ومحیط زیست راه پیدا کرده است<ref>کیانی، داوود،«فرهنگ جهانی؛ اسطوره یا واقعیت»</ref>
 
درتعریفی دیگر [[مارتین آلبرو]] جهانی شدن را فرآیندی دانسته است که براساس آن مردم جهان در یک جامعه واحد و فراگیر جهانی به یکدیگر می‌پیوندند.
==تعريف==
جهاني شدن در زبان انگليسي معادل« Globalization»درنظر گرفته شده است.در زبان عربي نيز كلمات «العلوله»و«الكوكبه»معادل جهاني شدن و يا [[جهان گرايي]] ترجمه شده اند كه عمدتا كلمه «العلوله» مورد استفاده قرار مي گيرد.<ref>الحمادي،عبدالله،«ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
 
[[امانوئل ریشتر]]: جهانی شدن شکل گیری شبکه‌ای است که طی ان اجتماعاتی که پیش از این در کره خاک دور افتاده و منزوی بودند در وابستگی متقابل و وحدت جهانی ادغام می‌شوند.<ref>صداقت، پرویز؛«سرشت جهانی شدن و مسائل آن»</ref>
در رابطه با ارائه تعريفي جامع ومانع از پديده ي جهاني شدن ميان صاحبنظران و انديشمندان اجماع نظر حاصل نشده و هر دسته از آنان به تناسب برداشتي كه از اين پديده دارند و پيش زمينه هاي ذهني و ايدئولوژي سياسي كه بدان تعلق دارند تعريف خاصي از اين پديده ارائه داده اند .در برخي ازاين تعاريف ،جنبه اقتصادي جهاني شدن غلبه دارد و در برخي ديگر ابعاد سياسي ،فرهنگي و يا ارتباطي آن بيشتر مدنظر قرار مي گيرد.<ref>مير محمدي ،داوود،«جهاني شدن،ابعاد و رويكردها»</ref>
 
[[صندوق بین‌المللی پول]] جهانی شدن را ادغام وسیع تر و عمیق تر تعریف می‌کند. به عبارت دیگر، جهانی شدن را رشد وابستگی متقابل اقتصادی کشورها در سراسر جهان از طریق حجم وتنوع مبادلات کالا و خدمات وجریان سرمایه در ماورای مرزها و همچنین از طریق پخش گسترده تر ووسیع تر تکنولوژی می داند. (IMF،۱۹۹۳)
[[رابرتسون]] جهاني شدن را مفهومي مي داند كه ناظر بر فشرده شدن جهان وتشديد آگاهي جهاني است و فرآيندي است كه وابستگي متقابل جهاني وآگاهي از جهان به عنوان يك كليت يكپارچه در قرن بيست ويكم را در پي داشته است.پراتسون جهاني شدن را پديده اي چند وجهي تعريف كرده است به گونه اي كه به بافت هاي گوناگون كنش اجتماعي،اقتصادي،سياسي،فرهنگي،نظامي،فناوري ومحيط زيست راه پيدا كرده است<ref>كياني،داوود،«فرهنگ جهانی؛اسطوره یا واقعیت»</ref>
 
[[لستر تارو]]: اقتصاد جهانی بنا به تعریف اقتصادی است که در آن عوامل تولید، منابع طبیعی، سرمایه، دانش فنی، نیروی کار ونیز کالاها و خدمات در سراسر جهان جا به جا می‌شوند.<ref>لستر تارو،«آینده سرمایه داری»</ref>
درتعريفي ديگر [[مارتين آلبرو]] جهاني شدن را فرآيندي دانسته است كه براساس آن مردم جهان در يك جامعه واحد و فراگير جهاني به يكديگر مي پيوندند.
 
با توجه به تعاریف فوق می‌توان جهانی شدن را فرآیندی در نظر گرفت که در آن مرزهای اقتصادی میان کشورها هر روز کمرنگ تر وتحرک روزافزون منابع، تکنولوژی، کالا، خدمات و سرمایه و حتی نیروی انسانی در ماورای مرزها سهل تر صورت می‌گیرد و در نتیجه به افزایش تولید ومصرف در کشورها می‌انجامد<ref>بهکیش، محمد مهدی،«اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن»</ref>
[[امانوئل ريشتر]]:جهاني شدن شكل گيري شبكه اي است كه طي ان اجتماعاتي كه پيش از اين در كره خاك دور افتاده و منزوي بودند در وابستگي متقابل و وحدت جهاني ادغام مي شوند. <ref>صداقت،پرویز؛«سرشت جهانی شدن و مسائل آن»</ref>
 
نکته‌ای که درتعریف جهانی شدن بایستی مدنظر قرار گیرد پرهیز از یکسان انگاری معانی جهانی شدن با مفاهیم مترادف و یا بهتر بگوییم مشابه است. جهان گرایی،[[بین‌المللی شدن]]،[[جهان شمولی]]،[[یکپارچگی جهانی]]،[[جهان گردی]] و [[یکسان‌سازی]] از جمله مفاهیمی هستند که بعضا مترادف با پدیده جهانی شدن به کار گرفته می‌شوند در صورتی که هر یک از آن‌ها دارای بار معنایی و مفهومی خاص خود هستند که کاربرد آن‌ها به جای جهانی شدن موجب تقلیل در معنا و فضای مفهومی این پدیده خواهد شد.<ref>میر محمدی، داوود،«جهانی شدن، ابعاد و رویکردها»</ref>
 
== تاریخچه ==
 
واژه جهانی شدن نخستین بار برای طرح تحولاتی که در عرصه اقتصادی پدید آمد به کار گرفته شد. پس از آن و بر سیاق مباحث اقتصادی در موضوعات دیگری که دامن گیر ملل متعددی بود، مثل قاچاق مواد مخدر و [[تروریسم]] به کار رفت<ref>تهرانیان، مجید ودیگران،«جهانی شدن -جالش‌ها و ناامنی‌ها»</ref>
[[صندوق بين المللي پول]] جهاني شدن را ادغام وسيع تر و عميق تر تعريف مي كند .به عبارت ديگر ،جهاني شدن را رشد وابستگي متقابل اقتصادي كشورها در سراسر جهان از طريق حجم وتنوع مبادلات كالا و خدمات وجريان سرمايه در ماوراي مرزها و همچنين از طريق پخش گسترده تر ووسيع تر تكنولوژي مي داند.(IMF،1993)
 
متعاقب تحولات شگرفی که در عرصه فناوری و تکنولوژی رخ داد، جریانی ایجاد شد که پیدایش بازار جهانی نخستین پیامدآن بود. در سال‌های پایانی ۱۹۶۰میلادی تحت تاثیر انقلاب ارتباطات و تقسیم کار جهانی، دامنه جهانی شدن بر کلیه عرصه‌ها و حوزه‌ها ی فرهنگی، سیاسی، اجتماعی ودیگر شئون زندگی ملل سرایت نمود وتمام این حوزه‌ها را متأثر از خود ساخت<ref>توسلی، غلام عباس،«جهانی شدن تأثیر آن درایران»</ref>
[[لستر تارو]]:اقتصاد جهاني بنا به تعريف اقتصادي است كه در آن عوامل توليد،منابع طبيعي،سرمايه ،دانش فني، نيروي كار ونيز كالاها و خدمات در سراسر جهان جا به جا مي شوند.<ref>لستر تارو،«آینده سرمایه داری»</ref>
 
== ویژگی‌های جهانی شدن ==
با توجه به تعاريف فوق مي توان جهاني شدن را فرآيندي در نظر گرفت كه در آن مرزهاي اقتصادي ميان كشورها هر روز كمرنگ تر وتحرك روز افزون منابع ،تكنولوژي ،كالا ،خدمات و سرمايه و حتي نيروي انساني در ماوراي مرزها سهل تر صورت مي گيرد و در نتيجه به افزايش توليد ومصرف در كشورها مي انجامد<ref>بهكيش ،محمد مهدی،«اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن»</ref>
 
۱)رشد تجارت جهانی و تنوع معاملات بین‌المللی
 
۲)رشد بی سابقه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI)وافزایش جریان سرمایه بین‌المللی
نكته اي كه درتعريف جهاني شدن بايستي مدنظر قرار گيرد پرهيز از يكسان انگاري معاني جهاني شدن با مفاهيم مترادف و يا بهتر بگوييم مشابه است . جهان گرايي،[[بين المللي شدن]]،[[جهان شمولي]]،[[يكپارچگي جهاني]]،[[جهان گردي]] و [[يكسان سازي]] از جمله مفاهيمي هستند كه بعضا مترادف با پديده جهاني شدن به كار گرفته مي شوند در صورتي كه هر يك از آن ها داراي بار معنايي و مفهومي خاص خود هستند كه كاربرد آن ها به جاي جهاني شدن موجب تقليل در معنا و فضاي مفهومي اين پديده خواهد شد. <ref>مير محمدي ،داوود،«جهاني شدن،ابعاد و رويكردها»</ref>
 
۳)رشد تجارت پول و سرمایه
==تاريخچه==
واژه جهاني شدن نخستين بار براي طرح تحولاتي كه در عرصه اقتصادي پديد آمد به كار گرفته شد.پس از آن و بر سياق مباحث اقتصادي در موضوعات ديگري كه دامن گير ملل متعددي بود، مثل قاچاق مواد مخدر و [[تروريسم]] به كار رفت<ref>تهرانيان ،مجید ودیگران،«جهانی شدن -جالش ها و ناامنی ها»</ref>
 
۴)جریان آزادانه خدمات تولیدی
متعاقب تحولات شگرفي كه در عرصه فناوري و تكنولوژي رخ داد ،جرياني ايجاد شد كه پيدايش بازار جهاني نخستين پيامدآن بود.در سال هاي پاياني 1960ميلادي تحت تاثير انقلاب ارتباطات و تقسيم كار جهاني ،دامنه جهاني شدن بر كليه عرصه ها و حوزه ها ي فرهنگي ،سياسي ،اجتماعي وديگر شئون زندگي ملل سرايت نمود وتمام اين حوزه ها را متأثر از خود ساخت<ref>توسلي،غلام عباس،«جهانی شدن تأثیر آن درایران»</ref>
 
۵)توسعه [[صنعت]] [[گردشگری]]
 
۶)انتقال سریع و رو به رشد گسترش فناوری
 
۷)شکل گیری شرکت‌های بزرگ چند ملیتی
==ويژگي هاي جهاني شدن==
 
۸)تشدید گرایش و تمایل کشورها به عضویت در [[سازمان]]‌ها و [[بلوک]]‌های اقتصادی منطقه‌ای
1)رشد تجارت جهاني و تنوع معاملات بين المللي
 
۹)مهاجرت نیروی کار در سطح بین‌المللی
2)رشد بي سابقه سرمايه گذاري مستقيم خارجي (FDI)وافزايش جريان سرمايه بين المللي
 
۱۰)گسترش ارتباطات ورسانه‌ها و فرآیندهای تبادل اطلاعات در سراسر نقاط جهان وپدید آمدن دنیا مجازی ارتباطات واطلاعات<ref>زیرک، معصومه،«تحلیل پیامدها و دستاوردهای تجاری جهانی شدن، منطقه گرایی و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»</ref>
3)رشد تجارت پول و سرمايه
 
۱۱)ادغام و تبادل شاخصه‌ها و رفتارهای فرهنگی
4)جريان آزادانه خدمات توليدي
 
۱۲)تغییر نگرش‌ها، ایدئولوژی‌ها، هنجارها و...
5)توسعه [[صنعت]] [[گردشگري]]
 
۱۳)نازک تر شدن پوسته دولتها و ایجاد پیوندهای میان مردمی (یاسر پولایی)
6)انتقال سريع و رو به رشد گسترش فناوري
 
== تحولات رخ داده در سطح بین‌المللی باظهور پدیده جهانی شدن ==
7)شكل گيري شركت هاي بزرگ چند مليتي
 
۱)تغییر تعریف در واژه‌های کلیدی اقتصاد
8)تشديد گرايش و تمايل كشور ها به عضويت در [[سازمان]] ها و [[بلوك]] هاي اقتصادي منطقه اي
 
۲)جابه جایی تدریجی قدرت از دولت‌های محلی به نهادهای بین‌المللی و شرکت‌های فراملیتی
9)مهاجرت نيروي كار در سطح بين المللي
 
۳)تغییر نظریه‌های حاکم بر اقتصاد
10)گسترش ارتباطات ورسانه ها و فرآيندهاي تبادل اطلاعات در سراسر نقاط جهان وپديد آمدن دنيا مجازي ارتباطات واطلاعات<ref>زيرك ،معصومه،« تحليل پيامد ها و دستاوردهاي تجاري جهاني شدن،منطقه گرايي و الحاق ايران به سازمان تجارت جهاني »</ref>
 
۴)تغییر در تقسیم کار جهانی از شیوه‌های خوشه‌ای به خطی
11)ادغام و تبادل شاخصه ها و رفتارهای فرهنگی
 
۵)ظهور [[امپریالیسم]] جهانی در چارچوب جهانی سازی اقتصادی<ref>زیرک، معصومه،«تحلیل پیامدها و دستاوردهای تجاری جهانی شدن، منطقه گرایی و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»</ref>
12)تغییر نگرش ها، ایدئولوژی ها، هنجارها و...
 
== ابعاد جهانی شدن ==
13)نازک تر شدن پوسته دولتها و ایجاد پیوندهای میان مردمی( یاسر پولایی )
 
جهانی شدن دارای ابعاد ولایه‌های متعددی است که از میان آنها پنج بعد دارای ماهیت متفاوت واهمیت ویژه‌ای است
==تحولات رخ داده در سطح بين المللي باظهور پديده جهاني شدن==
1)تغيير تعريف در واژه هاي كليدي اقتصاد
 
=== بعد اقتصادی ===
2)جابه جايي تدريجي قدرت از دولت هاي محلي به نهاد هاي بين المللي و شركت هاي فرامليتي
 
سازمان تجارت جهانی یکی از سازمانه‌هایی است که بیانگر جهانی شدن اقتصاد در شرایط حاضر می‌باشد. این سازمان از جهانی شدن بازارهای مالی و گسترش آنها و قراردادهای الزام اور برای کشورها، جهانی شدن اقتصاد و تجارت آزاد وحرکت گسترده کالا در میان مرزها را به وجود آورده است.<ref>الحمادی، عبدالله،«ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
3)تغيير نظريه هاي حاكم بر اقتصاد
 
یکی از اهداف بنیادی جهانی شدن در عرصه اقتصاد از میان رفتن مرزهای اقتصادی وحذف موانع حقوقی – قانونی در کشورهاست به گونه‌ای که سرمایه‌ها به صورت آزاد در گردش درآیند .<ref>مجتهد زاده، پیروز،«هویت ملی در عصر جهانی شدن»</ref>
4)تغيير در تقسيم كار جهاني از شيوه هاي خوشه اي به خطي
 
=== بعد فرهنگی ===
5)ظهور [[امپرياليسم]] جهاني در چارچوب جهاني سازي اقتصادي <ref>زيرك ،معصومه،« تحليل پيامد ها و دستاوردهاي تجاري جهاني شدن،منطقه گرايي و الحاق ايران به سازمان تجارت جهاني »</ref>
 
بسیاری از روشنفکران و تحلیل گران، پدیدهٔ جهانی شدن را بیشتر با توجه به بعد فرهنگی و اثرات اجتماعی آن مودد توجه قرار داده‌اند. از بعد فرهنگی، جهانی شدن بیشتر بر ناظر برفشردگی زمان و مکان و پیدایش شرایط جدید برای جامعه جهانی و جهانی شدن فرهنگ است. این بعد از جهانی شدن بر اقتصاد وسیاست تفوق دارد و عمده توجه آن برروی مشکلاتی تمرکز دارد که فرهنگ جهانی با بهره‌گیری از رسانه‌های جمعی برای هویت ملی و محلی به وجود می‌آورد. مبنای تحلیل طرفداران فرهنگ جهانی برای ن اصل مبتنی است که رشد فزایندهٔ فناوری وسایل ارتباط جمعی، اینترنت و ماهواره موجب فشردگی زمان ومکان و نزدیکی فرهنگی کشورها شده و از این طریق یک فرهنگ مسلط در سطح جهانی تشکیل داده است.<ref>(البرو، مارتین،«عصر جهانی؛ جامعه‌شناسی پدیدهٔ جهانی شدن»</ref>
==ابعاد جهاني شدن==
 
=== بعد اجتماعی-سیاسی ===
 
این بعد از جهانی شدن موجب می‌شود که افراد و گروه‌ها قدرتمند شده و بتوانند به عنوان گروه‌های ذی نفوذ بر روی دولت‌ها تاثیر بگذارند و آن‌ها را تحت تاثیر تصمیمات، برنامه‌ها و خواسته‌های خود قرار دهند. در این بعد از جهانی شدن پرسش از نقش دولت و حکومت در فرایند جهانی شدن است.<ref>(پیشگاه هادیان، حمید،«جایگاه دولت‌ها در روند جهانی شدن (با تأ کید بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران)»</ref>
جهاني شدن داراي ابعاد ولايه هاي متعددي است كه از ميان آنها پنج بعد داراي ماهيت متفاوت واهميت ويژه اي است
 
=== بعد اقتصاديعلمی و فناوری ===
 
یکی دیگر از ابعاد مهم جهانی شدن است. از این منظر جهانی شدن با [[انقلاب علمی]] و دانسته‌های جدید مرتبط است. انقلاب علمی، دانش فنی، ارتباطات ونیروی انسانی نه تنها محرکه اصلی جهانی شدن هستند بلکه جهانی شدن وانقلاب علمی و جهش دانش فنی دوروی جدایی نا پذیر یک سکه محسوب می‌شوند. جهانی شدن به واسطه انقلاب علمی و اطلاعات راه را برای رسیدن به خدمات اطلاع رسانی سریع به همهٔ مناطق از طریق تجارت و مبادله آزاداطلاعات و آموزش همراه ساخته است.<ref>الحمادی، عبدالله،«ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
سازمان تجارت جهاني يكي از سازمانه هايي است كه بيانگر جهاني شدن اقتصاد در شرايط حاضر مي باشد.اين سازمان از جهاني شدن بازار هاي مالي و گسترش آنها و قراردادهاي الزام اور براي كشورها،جهاني شدن اقتصاد و تجارت آزاد وحركت گسترده كالا در ميان مرزها را به وجود آورده است.<ref>الحمادي،عبدالله،«ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
 
== پانویس ==
يكي از اهداف بنيادي جهاني شدن در عرصه اقتصاد از ميان رفتن مرزهاي اقتصادي وحذف موانع حقوقي –قانوني در كشورهاست به گونه اي كه سرمايه ها به صورت آزاد در گردش درآيند .<ref>مجتهد زاده،پیروز،«هویت ملی در عصر جهانی شدن»</ref>
 
 
===بعد فرهنگي===
 
بسياري از روشنفكران و تحليل گران ،پديده ي جهاني شدن را بيشتر با توجه به بعد فرهنگي و اثرات اجتماعي آن مودد توجه قرار داده اند. از بعد فرهنگي، جهاني شدن بيشتر بر ناظر برفشردگي زمان و مكان و پيدايش شرايط جديد براي جامعه جهاني و جهاني شدن فرهنگ است .اين بعد از جهاني شدن بر اقتصاد وسياست تفوق دارد و عمده توجه آن برروي مشكلاتي تمركز دارد كه فرهنگ جهاني با بهره گيري از رسانه هاي جمعي براي هويت ملي و محلي به وجود مي آورد.مبناي تحليل طرفداران فرهنگ جهاني براي ن اصل مبتني است كه رشد فزاينده ي فناوري وسايل ارتباط جمعي ،اينترنت و ماهواره موجب فشردگي زمان ومكان و نزديكي فرهنگي كشورها شده و از اين طريق يك فرهنگ مسلط در سطح جهاني تشكيل داده است.<ref>(البرو،مارتین،«عصر جهانی؛جامعه شناسی پدیده ی جهانی شدن»</ref>
 
===بعد اجتماعي-سياسي===
 
اين بعد از جهاني شدن موجب مي شود كه افراد و گروه ها قدرتمند شده و بتوانند به عنوان گروه هاي ذي نفوذ بر روي دولت ها تاثير بگذارند و آن ها را تحت تاثير تصميمات ،برنامه ها و خواسته هاي خود قرار دهند.در اين بعد از جهاني شدن پرسش از نقش دولت و حكومت در فرايند جهاني شدن است.<ref>(پيشگاه هاديان،حمید،«جایگاه دولت ها در روند جهانی شدن(با تأ كید بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران)»</ref>
 
===بعد علمي و فناوري===
 
يكي ديگر از ابعاد مهم جهاني شدن است .از اين منظر جهاني شدن با [[انقلاب علمي]] و دانسته هاي جديد مرتبط است .انقلاب علمي ،دانش فني ،ارتباطات ونيروي انساني نه تنها محركه اصلي جهاني شدن هستند بلكه جهاني شدن وانقلاب علمي و جهش دانش فني دوروي جدايي نا پذير يك سكه محسوب مي شوند .جهاني شدن به واسطه انقلاب علمي و اطلاعات راه را براي رسيدن به خدمات اطلاع رساني سريع به همه ي مناطق از طريق تجارت و مبادله آزاداطلاعات و آموزش همراه ساخته است.<ref>الحمادي،عبدالله،«ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
 
 
 
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
1. زيرك، معصومه ،«تحليل پيامد ها و دستاوردهاي تجاري جهاني شدن،منطقه گرايي و الحاق ايران به سازمان تجارت جهاني »،ماهنامه بررسي مسايل وسياست هاي اقتصادي-شماره هاي 83و84،مهر وآبان 1387
 
== منابع ==
2.جنانی،افشین -ضیائی فر،منیژه،«اجلاس داووس براي جهاني شدن وراهكارهاي جهاني شدن اقتصاد ايران»،ماهنامه بررسی مسائل و سیاست های اقتصادی.
 
۱. زیرک، معصومه ،«تحلیل پیامدها و دستاوردهای تجاری جهانی شدن، منطقه گرایی و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»، ماهنامه بررسی مسایل وسیاست‌های اقتصادی-شماره‌های ۸۳و۸۴، مهر وآبان ۱۳۸۷
3.الحمادي،عبدالله،«ماو مظاهر جهانی شدن»،ترجمه عبدالله نكونام قدیمی،همشهری،شماره 2243،سال هفتم،شهریور81
 
۲. جنانی، افشین -ضیائی فر، منیژه،«اجلاس داووس برای جهانی شدن وراهکارهای جهانی شدن اقتصاد ایران»، ماهنامه بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی.
4.مير محمدي ،داوود،«جهاني شدن،ابعاد و رويكردها»، فصلنامه مطالعات ملي،،شماره11،سال سوم ،بهار 81
 
۳. الحمادی، عبدالله،«ماو مظاهر جهانی شدن»، ترجمه عبدالله نکونام قدیمی، همشهری، شماره ۲۲۴۳، سال هفتم، شهریور۸۱
5.كياني،داوود،«فرهنگ جهانی؛اسطوره یا واقعیت»،فصلنامه مطالعات ملی،شماره10،سال سوم،زمستان1380
 
۴. میر محمدی، داوود،«جهانی شدن، ابعاد و رویکردها»، فصلنامه مطالعات ملی،، شماره۱۱، سال سوم، بهار ۸۱
6صداقت،پرویز،«سرشت جهانی شدن وزمینه های آن»،مجله بورس،سال1379
 
۵. کیانی، داوود،«فرهنگ جهانی؛ اسطوره یا واقعیت»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره۱۰، سال سوم، زمستان۱۳۸۰
8.لستر تارو،«آینده سرمایه داری»،ترجمه عزیزكیاوند،مؤسسه انشارات آگاه،سال1376
 
۶صداقت، پرویز،«سرشت جهانی شدن وزمینه‌های آن»، مجله بورس، سال۱۳۷۹
9.بهكيش،محمد مهدی،«اقتصاد یران در بستر جهانی شدن»،(1380)،نشرنی:تهران
 
۸. لستر تارو،«آینده سرمایه داری»، ترجمه عزیزکیاوند، مؤسسه انشارات آگاه، سال۱۳۷۶
10.تهرانيان،مجید ودیگران،«جهانی شدن-چالش ها ناامنی ها»،به اهتمام اصغر افتخاری،تهران:پ‍ژوهشكده ی مطالعات راهبردی،سال1380
 
۹. بهکیش، محمد مهدی،«اقتصاد یران در بستر جهانی شدن»،(۱۳۸۰)، نشرنی: تهران
11.توسلي،غلام عباس ،«جهانی شدن وتأثیر آن در ایران»
 
۱۰. تهرانیان، مجید ودیگران،«جهانی شدن-چالش‌ها ناامنی‌ها»، به اهتمام اصغر افتخاری، تهران: پژوهشکدهٔ مطالعات راهبردی، سال۱۳۸۰
12.البرو،مارتین ،«عصر جهانی،جامعه شناسی پدیده جهانی شدن»،ترجمه نادر سالار زاده احمدی،سال 1381،نشر آزاد اندیشان:تهران
 
13۱۱.پيشگاه هاديان،حمید،«جایگاهتوسلی، دولتغلام ها در روندعباس ،«جهانی شدن(با تأوتأثیر كیدآن بر جایگاه جمهوری اسلامیدر ایران)»
 
۱۲. البرو، مارتین ،«عصر جهانی، جامعه‌شناسی پدیده جهانی شدن»، ترجمه نادر سالار زاده احمدی، سال ۱۳۸۱، نشر آزاد اندیشان: تهران
 
۱۳. پیشگاه هادیان، حمید،«جایگاه دولت‌ها در روند جهانی شدن (با تأ کید بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران)»
 
[[رده:جهانی‌سازی|جهانی‌سازیجهانی سازی]]
[[رده:بازرگانی بین‌المللی]]
[[رده:پسانوگرایی]]