تفاوت میان نسخه‌های «نویسه‌گردانی»

جز
پررنگ‌کردن حرف‌نویسی
جز (پررنگ‌کردن حرف‌نویسی)
'''نویسه‌گردانی'''<ref>واژهٔ مصوب [[فرهنگستان زبان و ادب فارسی]]، [http://www.persianacademy.ir/fa/wordspdf.aspx دفتر ششم]، درآمد «Transliteration»</ref> یا '''حرف‌نویسی'''<ref>ژاله آموزگار، احمد تفضلی، ''زبان پهلوی ادبیات و دستور آن ۴۷</ref> در [[زبان‌شناسی]] به معنی نوشتن الفبای یک [[دبیره|دبیرهٔ]] خاص با الفبای دبیره‌ای دیگر (معمولاً [[الفبای لاتین|لاتین]]) به نحوی‌است که نوعی تناظر میان حروف اولی با آنِ دومی بر قرار باشد. پس لزوماً صورت ملفوظ کلمه نوشته نمی‌شود. در حرف‌نویسی [[املای تاریخی]] یا [[املای شبه‌تاریخی|شبه‌تاریخی]] مراعات می‌شود.
 
برای نمونه کلمهٔ ''گردن'' (بدون اعراب) را می‌توان با الفبای لاتین به صورت grdn حرف‌نویسی کرد. نمونهٔ دیگر کلمهٔ ''خواهر'' است که مثلاً می‌توان آن را به صورت xvAhr حرف‌نویسی کرد. چنان که دیده می‌شود املای کلمهٔ ''خواهر'' املایی تاریخی‌است و فارسی‌زبانان امروز (حداقل در لهجهٔ استاندارد) ''و'' را تلفظ نمی‌کنند اما همچنان هنگام حرف‌نویسی ''v'' که با ''و'' فارسی متناظر است نوشته می‌شود. حرف‌نویسی با [[آوانویسی]] تفاوت دارد، در آوانویسی صورت ملفوظ کلمه‌ها نوشته می‌شود.
 
حالت دیگری هم متصور است و آن هنگامی‌است که چند نویسهٔ متفاوت یک‌سان حرف‌نویسی می‌شود. در این صورت معمولاً در دبیرهٔ اصلی قاعده‌ای وجود دارد که هنگام بازسازی کلمه تعیین می‌کند که صورت حرف‌نویسی‌شده باید به کدام نویسه تبدیل شود. مثلاً اگر در خط فارسی نویسه‌های ''ک‍'' و ''‍ک'' را دو نویسهٔ جدا در نظر گیریم، همچنان صورت حرف‌نویسی شدهٔ واژهٔ ''کک'' kk خواهد بود. حال برای بازسازی صورت کلمه به خط اصلی از روی kk باید دانست که ''k'' اگر در ابتدا بیاید ''ک‍'' نوشته می‌شود و اگر در پایان پس از نویسه‌ای بیاید که به حرف بعد می‌چسبد ''‍ک'' نوشته می‌شود. بنابراین با دانستن قاعده‌های رسم‌الخط فارسی می‌توان صورت اصلی کلمه را همچنان بازسازی کرد.
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
* {{یادکرد|نویسنده=آموزگار، ژاله و احمد تفضلی|کتاب=زبان پهلوی ادبیات و دستور آن|چاپ=سوم|انتشارات=معین|شهر=تهران|سال=۱۳۸۰}}