تفاوت میان نسخه‌های «گل راعی»

۹٬۸۵۹ بایت اضافه‌شده ،  ۵ سال پیش
ویرایش و تصحیح، ، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام
جز (ویرایش Aviow (بحث) به آخرین تغییری که 188.245.85.195 انجام داده بود واگردانده شد)
(ویرایش و تصحیح، ، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح ارقام)
برچسب: افزودن پیوند بیرونی به جای ویکی‌پیوند (پخ)
| divisio = [[گیاهان گلدار]]
| classis = [[دولپه‌ای‌ها]]
| ordo = [[تئالسمالپیگی‌سانان]]
| familia = [[کلازیاسههیپریکاسه]]
| genus = ''[[هوفاریقونهیپریکوم]]''
| species = '''''H. perforatum'''''
| binomial = ''Hypericum perforatum''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}
'''علف چای''' (نام علمی: Hypericum perforatum) بهکه St. John's Wort نیز معروف است ''' (گاه به اشتباه [[چای کوهی]] گفتهخوانده می‌شودمی‌شود، که[[گیاه علفی|گیاهی متفاوتعلفی]] است)'''،و گیاهی استپایا از تیره کلازیاسههیپریکاسه (ClusiaceaeHypericaceae) است که معمولاً به صورت خودرو در میان کشتزارهای [[گندم]] و [[ذرت]] یافت می‌شود و به مقدار زیاد در آمریکا و اروپا پرورش می‌یابد و. در ایران در دامنه کوههای [[البرز]]، [[چالوس]]، [[مازندران]] و نقاط [[غرب ایران]] و در مسیر قله [[چین کلاغ]] به حد زیادی می رویدمی‌روید.
علف چای و گیاهان مشابه آن (Hypericumها)، بنابر داشتنِ [[هیپریسین|hypericin]] شناسایی شده‌اند؛ امّا گونهٔ H. perforatum (به طور خاص)، یک [[گیاه دارویی]] نیرومند و یکی از گیاهان پرفروش در [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متّحدهٔ آمریکا]] است. این گیاه، به طور گسترده در مناطق معتدل اروپا ([[اوکراین]] و [[روسیه]])، [[آسیا]] ([[ترکیه]]، [[هند]] و [[چین]]) و [[شمال آفریقا]] ([[خاورمیانه]]) و ایالات متّحدهٔ آمریکا پراکنده شده است. در هند، بر ارتفاعات بلندتر [[رشته کوه هیمالیا]] و در تپّه‌های بخش‌های مرکزی کشور می‌روید.<ref>Wagner H and Bladt S, Pharmaceutical quality of Hypericum extracts, J Geriatr Psychiatry Neurol, 1994, 7, S65-S68.</ref>
 
==ریخت شناسی==
نام‌های دیگر آن '''گل راعی، هزارچشم، علف چای، هوفاریقون''' است.<ref>[http://www.zardband.com/article_f.asp?id=12]</ref>{{پیوند مرده}}
 
علف چای تقریباً تا یک متر بلندی دارد و به همراه [[شاخه (زیست‌شناسی)|شاخه]]های جفتی و متقابل رشد می‌کند. [[برگ]]‌های آن متقابل و بی پایه (چسبیده) است، تا دو سانتی متر بلندی دارد و دارای نقاط [[غده|غدّه]] ای و نیمه شفّاف متعدّدی که در برابر [[نور]] پدیدار می‌شود می باشد. [[گل|گُل]]‌های زرد تا سفید رنگ، دارای پنج [[گلبرگ]]، با [[پرچم (گل)|پرچم]]‌های بیرون زده است و به صورت [[گل آذین|مجتمع]] در بالای [[ساقه]]‌ها به چشم می‌خورد.
گلهای این گیاه به رنگ سفید ، زرد و آبی است که در بالای ساقه به صورت مجتمع به چشم می‌خورد که این گلها کمی معطر و دارای بوی مخصوصی است.
 
این گیاهان، حاوی تعداد زیادی از [[پیگمان|پیگمان(رنگیزه)]]های [[فلورسانس]] dianthrone (ترکیب‌های دارای دو [[انتهرن|انترون]]، به شکل ساختارهای سوزنی و به رنگ سفید تا زرد روشن)مربوط به [[طیف مرئی|طیف]] قرمز با فعّالیت زیستی هستند. این نیز گزارش شده که [[زیست ساخت|بیوسنتز]] hypericinها، با [[ریخت زایی]] و چیدمان غدد [[روغن نباتی|روغنی]] قرمز تیرهٔ موجود بر روی برگ‌های گیاه، مرتبط است.<ref>Wagner H and Bladt S, Pharmaceutical quality of Hypericum extracts, J Geriatr Psychiatry Neurol, 1994, 7, S65-S68.</ref><ref>Zdunek K and Alfermann W, Initiation of shoot organ ultures of Hypericum perforatum and formation of hypericin derivatives, Planta Med, 1992, 58, 621-625.</ref>
 
==نام گذاری گیاه==
 
این گیاه در ایران، با نام‌های '''علف چای، گُل راعی یا هزارچشم''' خوانده شده است و در زبان انگلیسی، '''St. John’s wort''' (به معنی: [[مخمر|مخمّر]] [[یوحنا تعمید دهنده|یوحنای مقدّس]]) نام دارد؛ دلیل این نام گزینی، به گُلدهی و برداشت سنّتی آن در زادروز [[حضرت یحیی]] (۲۴ ژوئن) برمی گردد<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Hypericum_perforatum</ref>؛ همچنین می‌تواند یادآور '''شوالیه‌های St. John''' (به معنی: شوالیه‌های [[یوحنا تعمید دهنده|یوحنای مقدّس]]) باشد که در طول [[جنگ‌های صلیبی]]، از آن برای درمان [[زخم]] استفاده می‌کردند<ref>http://fa.parsiteb.com/acology.php?</ref>. لازم به ذکر است که همهٔ گونه‌های خانوادهٔ Hypericaceae با نام St. John’s wort شناخته می‌شوند<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Hypericum</ref>.
 
با نگاهی به واژه نامه‌های پارسی، نام‌های کهن و نام عربی (و برخی از ویژگی‌های کلّی) آن نیز به چشم می‌خورد:
===واژهٔ هوفاریقون در [[لغت نامه دهخدا]]===
 
''هوفاریقون. معرب ، اِ) به لغت رومی نام دوایی است که آن را '''دارمی رومی''' گویند و آن حبی باشد سرخ به رنگ [[سماق|سماق بغدادی]] و به عربی '''رمان الانهار''' خوانند. عرق النسا را نافع است و بول وحیض را براند و آن را '''هیوفاریقون''' هم می‌گویند. (آنندراج) (برهان). '''هزارچشم'''. و رجوع به مفردات ضریر انطاکی و تحفهٔ حکیم مومن و گیاه شناسی گل گلاب ص ۲۰۴ شود.''<ref>www.vajehyab.com/dehkhoda/هوفاریقون</ref>
 
===واژهٔ هوفاریقون در [[فرهنگ عمید|فرهنگ لغت عمید]]===
 
''(اسم) [معرب، مأخوذ از یونانی] ‹'''اوفاریقون'''، '''هیوفاریقون'''› ([[زیست‌شناسی]]) [hufāriqun] گیاهی با ساقهٔ کوتاه، برگ‌های سرخ، و گل‌های زرد یا سفید چتری شبیه گل [[شبت]]، که تخم‌های آن در غلاف دراز قرار دارد. در طب قدیم جهت رفع تنگی نفس، سل و درد سینه به‌کار می‌رفته؛ '''[[علف چای]]'''.''<ref>فرهنگ عمید (فرهنگ عمید، حسن عمید، تألیف مجدد به سرپرستی فرهاد قربان زاده، تهران، چاپ اوّل ۱۳۸۹)</ref>
 
==اثر دارویی==
 
گیاه گل راعی از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است و خواص درمانی بسیاری دارد این گیاه ضد کرم معده و روده است و گرفتگی صدا را باز می‌کند.
این گیاه برای درمان مرض کزاز بکار می‌رود و اگر برگ آن را به صورت پودر روی زخمهای عمیق بپاشید این نوع زخمها را خوب می‌کند. مواد روغنيروغنی گياهگیاه بالا‌خصبالاخص دارايدارای اثرات بارز ضد زخم، ضد‌سوختگيضدسوختگی و التيامالتیام بخش پوستيپوستی مي‌باشدمی‌باشد.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=Kraft,K el.al |نام= |کتاب=Poket Guide to Herbal Medicines | ناشر=p.115-119 |سال=2004}}</ref>
گل راعی درمان کننده بیماری مننژیت است؛ درد پشت و گردن و خشکی گردن را درمان می‌کند و ضدافسردگی است.
این گیاه اشتها را باز می‌کند بنابراین می‌توان آنرا به بچه‌ها و افراد مسن که اشتها ندارند داد. کسانی که از داروهای آسم و ضدسرماخوردگی و حساسیت استفاده می‌کنند نمی‌توانند چای کوهی مصرف کنند
 
خاصیت این گیاه در درمان افسردگی به اثبات رسیده و مکانیزم اثر ضد افسردگی آن از طریق مهار آنزیمی است. ماده موثره این گیاه هایپریسین می‌باشد که فراورده‌های آن هم بر اساس همین ماده استاندارد سازی می‌شوند و اثر ضد افسردگی گیاه نیز مربوط به این ماده می‌باشد. در ابتدا تصور می شدمی‌شد که این ماده مهار کنندهٔ آنزیم monoMono amino oxidase Mao(به می‌باشداختصار: MAO) است؛ ولی مطالعات جدیدتر روی حیوانات نشان داد که این اثر بسیار ناجیز است و مکانیسم عمده اثر ضد افسردگی آن از طریق مهار برداشت (reuptake) سروتونین و یا سایر انتقال دهنده هایدهنده‌های عصبی (نوروترانسمیترها) در مغز می باشد (می‌باشد.<ref>www.uptodate.com).</ref>
 
==اشکالاَشکال دارویی==
از این گیاه دو فراورده دارویی در بازار ایران موجود می‌باشد.قطره هایپیران و قرص پرفوران که هر دو در درمان افسردگی کاربرد دارند. همچنین اسپری نوروژیک در درمان درد های عصبی کاربرد داشته و خاصیت ضد التهابی دارد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://goldaru-co.com/index.php/fa/3/%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D9%8A-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%8A%D9%83 |عنوان=اسپری نوروژیک | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی= }}</ref>
===داروهای موجود در ایران===
نکته قابل ذکر در مورد این گیاه و فراورده‌های آن تداخلات زیاد آن می‌باشد که مصرف آن را محدود نموده است و دلیلش هم مهار آنزیمی MAOاست. که با برخی از داروهای ضد افسردگی و.. تداخل شدید دارد. به هر حال در صورتیکه قصد استفاده از این دارو را دارید حتماً با دکتر داروساز و یا پزشک معالج خود مشورت کنید.
از این گیاه سه فراوردهٔ دارویی در بازار ایران موجود است. قطرهٔ هایپیران و قرص پرفوران که هر دو در درمان افسردگی کاربرد دارند؛<ref>http://www.irteb.com/herbal/PERFORAN.htm</ref> همچنین اسپری نوروژیک، که در درمان دردهای عصبی کاربرد داشته و خاصیت ضدالتهابی دارد.
<br />
نکتهنکتهٔ قابل ذکر در مورد این گیاه و فراورده‌های آنآن، تداخلات زیاددارویی آن می‌باشداست که مصرف آن را محدود نموده است و دلیلش هم مهار آنزیمی MAOاست.MAOاست، که با برخی از داروهای ضد افسردگی و.. داروهای دیگر تداخل شدید دارد. به هر حالحال، در صورتیکه قصدبرای استفاده از این داروداروها، را دارید حتماًمشورت با دکتر داروساز و یا پزشک معالج خودلازم مشورت کنیداست.
 
===مشتقات دارویی، اثرات و پیشنهادهای پزشکی===
جدول زیر، ۱۰ دسته [[دارو]]ی ساخته شده از [[علف چای]] و اثرات و نکات [[درمان دارویی|درمانی]] وابسته به آن‌ها را نشان می‌دهد.<ref>FACT SHEET FOR HEALTH CARE PROFESSIONALS, The Medicines Control Agency (MCA) of UK, Website: www.open.gov.ukmca/mcahome.htm</ref>
 
<center>
{| class="wikitable"
|-
! '''#''' !! '''دارو''' !! '''اثر برهم کنش با [[دارو]]''' !! '''مدیریت پیشنهادی بیماران پیش از آماده سازی‌های SJW'''
|-
| ۱ || بازدارنده‌های [[پروتئاز]] [[HIV]]، مانند: indinavir, nelfinavir, ritonavir, saquinavir || سطوح [[خون|خونی]] کاهش یافته، همراه با از دست دادن احتمالی سرکوب HIV || سنجش بار [[ویروسی]] [[RNA]]ی [[HIV]] و قطع SJW
|-
| ۲ || بازدارنده‌های ترانس کریپتاز معکوس غیر[[نوکلئوزید|نوکلئوزیدی]] [[HIV]]، مانند: efavirenz, nevirapine || سطوح [[خون|خونی]] کاهش یافته، همراه با از دست دادن احتمالی سرکوب [[HIV]] || سنجش بار [[ویروسی]] [[RNA]]ی [[HIV]] و قطع SJW
|-
| ۳ || [[وارفارین]] || کاهش اثر [[ضد انعقاد|ضد انعقادی]] و نیاز به افزایش مقدار [[وارفارین]] || کنترل INR و قطع SJW. ردیابی دقیق INR که ممکن است با قطع SJW افزایش یابد. ممکن است مقدار مصرف [[وارفارین]] نیاز به تنظیم داشته باشد.
|-
| ۴ || [[سیکلوسپورین]] || سطوح [[خون|خونی]] کاهش یافته با خطر [[رد پیوند]] || کنترل سطوح [[خون|خونی]] [[سیکلوسپورین]] و قطع SJW. ممکن است سطوح [[سیکلوسپورین]] با قطع SJW افزایش یابد. ممکن است مقدار [[سیکلوسپورین]] نیاز به تنظیم داشته باشد.
|-
| ۵ || ضد[[حاملگی|آبستنی]]‌های [[خوراکی]] || سطوح [[خون|خونی]]ی کاهش یافته، همراه با خطر [[حاملگی نابجا|آبستنی ناخواسته]] و پیشرفت غیرمنتظرهٔ [[خونریزی]] || قطع SJW
|-
| ۶ || داروهای ضد[[تشنج]] ([[کاربامازپین]]، [[فنوباربیتون]]، [[فنی توئین|فنی تویین]]) || سطوح [[خون|خونی]] کاهش یافته همراه با خطر وقوع [[حمله قلبی|حملات]] || کنترل سطوح داروهای ضد[[تشنج]] و قطع SJW. ممکن است سطوح داروهای یاد شده با قطع SJW افزایش یابد. ممکن است مقدار داروی [[ضدتشنج]] نیاز به تنظیم دقیق داشته باشد.
|-
| ۷ || [[دیگوکسین]] || سطوح [[خون|خونی]] کاهش یافته و از دست دادن کنترل [[ضربان قلب|ریتم (نواخت) قلب]] یا اختلال در کار [[قلب]] || کنترل سطوح [[دیگوکسین]] و قطع SJW. ممکن است سطوح [[دیگوکسین]] با قطع SJW افزایش یابد. ممکن است مقدار [[دیگوکسین]] نیاز به تنظیم داشته باشد.
|-
| ۸ || [[تئوفیلین]] || سطوح [[خون|خونی]] کاهش یافته و از دست دادن کنترل [[تنگی نفس]] یا محدودیت [[مزمن (پزشکی)|مزمن]] [[تنفس|جریان هوا]] || کنترل سطوح [[تئوفیلین]] و قطع SJW. ممکن است سطوح [[تئوفیلین]] با قطع SJW افزایش یابد. ممکن است مقدار [[تئوفیلین]] نیاز به تنظیم داشته باشد.
|-
| ۹ || [[تریپتان]]ها ([[سوماتریپتان|sumatriptan]], [[ناراتریپتان|naratriptan]], [[ریزاتریپتان|rizatriptan]], [[زولمی تریپتان|zolmitriptan]]) || اثرات افزایش یافتهٔ [[سروتونرژیک|سروتوژنیک]] (وابسته به [[سروتونین]]) همراه با افزایش وقوع واکنش‌های سوء (مضر) || قطع SJW
|-
| ۱۰ || بازدارنده‌های انتخابی باز[[جذب (شیمی)|جذب]] [[سروتونین]] ([[سیتالوپرام]]، [[فلوکستین]]، [[فلوکسامین]]، [[پاروکستین]]، [[سرترالین]]) || اثرات افزایش یافتهٔ [[سروتونرژیک|سروتوژنیک]] (وابسته به [[سروتونین]]) همراه با افزایش وقوع واکنش‌های سوء (مضر) || قطع SJW
|}
</center>
 
== خواص ضد افسردگی ==
 
قدرت این دارو گیاهی در مقابله با افسردگی هایافسردگی‌های خفیف تا متوسط و برخی موارد ماژور هم میزان با داروی هایداروی‌های شیمیایی ذکر گردیده است اما مقالاتی هم وجود دارد که این موضوع را رد می کندمی‌کند.<ref>http://medplant.ir/1791/%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%AF</ref> از خواص دیگر این دارو در درمان دردهای دوران قاعدگی می باشدمی‌باشد.<ref>http://www.irteb.com/herbal/plantbank-%C2%A0St.johns%20Wort.htm</ref>
 
== منابع ==