تفاوت میان نسخه‌های «خانقین»

۳۸۹ بایت اضافه‌شده ،  ۷ سال پیش
جز
rv
جز (rv)
|رشدجمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان= [[کردی]]<ref name=autogenerated1/>
|مذهب= [[سنی]]،<ref name=autogenerated1>[http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=6821 دانشنامه اسلام:خانقین]</ref> [[شیعه]]،<ref name=autogenerated1/> [[اهل حق]]<ref>[http://www.hawzah.net/Per/E/do.asp?a=EDBKB2.htm سایر فرق> غلات (اهل حق)]</ref>
|مساحت=
|پانویس=
}}
'''خانِقین''' (به کردی: خانه‌قین Xaneqîn)، از شهرهای پرجمعیت [[استان دیاله]] در [[عراق]] در نزدیکی مرز [[ایران]] است.
این شهر پیوندهای عمیقی از نظر فرهنگی و گویش با شهرهای مرزی [[استان کرمانشاه]] همچون [[قصر شیرین]]، [[سر پل ذهاب]]، [[گیلانغرب]] و شهرستان [[ایوان غرب|ایوان]] در [[استان ایلام]] دارد. بسیاری از مردم این شهرها دارای نسبت خویشاوندی با یکدیگر هستند.
 
== زبان و گویش ==
زبان مردم خانقین [[کردی]] است<ref name=autogenerated1/> و به لهجه [[خانقینی]] از [[گویش‌های جنوبی کردی]] سخن می‌گویند.
 
== پیشینه ==
شهر خانقین در ۱۵۵ کیلومتری شمال شرقی [[بعقوبه]]، مرکز [[استان دیاله]] واقع شده‌است و در گذشته به راه [[خراسان]] معروف بود. خانقین در در دوران [[آشور|آشوری]]‌ها و [[اکد|اکدی]]‌ها راه بازرگانی دولت بوده و از آنجا به عنوان محلی برای استراحت بازرگانان ایرانی و هندی استفاده می‌شد که رهسپار آنجا می‌شدند.<ref>پل الون هدیه یک دختر قاجاری به شهر خانقین. در: [http://www.aknews.com/fa/aknews/1/69796/ آکانیوز]. بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.</ref> همچنین [[جاده ابریشم]] پس از گذر از کرمانشاه و قصرشیرین از این شهر نیز می گذشته است.
 
نام خانقین در فارسی میانه دخانِگ (در کردی: Di Xanig به معنای دوخانه و یا دو چشمه) بوده که پس از اسلام به آن شکل عربی داده و به‌جای واژه کردی د (دو)، پسوند عربی -َین را به آن افزودند.<ref>محمدی ملایری، محمد: فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد دوم: دل ایرانشهر، تهران، انتشارات توس ۱۳۷۵.</ref>
 
در زمان صدام حسین و در پی [[تعریب|سیاست عربی‌سازی]] او، شمار زیادی از مردم خانقین و روستاهای آن به جنوب عراق منتقل شدند و محله‌هایی عرب‌نشین از کوچیدگان عرب در خانقین درست شد. برای نمونه: محله «شعله» در [[ارکوازی]]، «[[۷ نیسان]]» در [[کاریز]]، الاشتراکیة در [[ملک‌شاه]]، «[[آبو عبیدة ابن الجراح]]» در عالی‌آبه، کویخا زوراب و «التآمیم» در توله‌فروش. در هر محله ۱۰۰ تا ۱۵۰ خانوار عرب مستقر شدند.<ref>[http://www.khanaqin.com/index.php?Itemid=39&id=26&option=com_content&task=view وبگاه خانقین] (به کردی سورانی). بازدید: سپتامبر ۲۰۰۹.</ref>