تفاوت میان نسخه‌های «تنفس سلولی»

جز
ویرایش به وسیلهٔ ابزار خودکار ابرابزار
جز (ویرایش به وسیلهٔ ابزار خودکار ابرابزار)
'''تنفس یاخته‌ای''' مجموعه‌ای از [[دگرگشت]](متابولیزم) یا سوخت‌وسازهایی است که به وسیله تغییرات ترکیبی و تخریبی در موجودات زنده انرژی شیمیایی درون خوراک‌ها را به [[آدنوزین تری‌فسفات]] و مواد زاید تبدیل می‌نماید. واکنش‌هایی که در تنفس یاخته‌ای رخ می‌دهند [[فروگشت]] یا کاتابولیسم نام دارند که در آن یاخته‌ها، مولکول‌های پیچیده را فرومیشکنند و ویران می‌سازند تا بتوانند از آنها انرژی گرفته و از نیروی آنها بکاهند. از این رو فروگشت یک فرایند [[برون‌گرمایی]] (اگزوترمیک) است. فروگشت نیمی از فرایند سوخت‌وساز بدن (دگرگشت یا متابولیسم) را تشکیل می‌دهد. نیمه دیگر [[فراگشت]] (آنابولیسم) نام دارد.
مواد خوراکی که توسط یاخته‌های حیوانی و گیاهی برای تنفس یاخته‌ای استفاده می‌گردد شامل قند، اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب و مولکول اکسیژن به عنوان یک عامل اکسنده مشترک است. انرژی این مواد خوراکی درون آدنوزین تری‌فسفات دخیره گشته است که سومین گروه فسفات آن دارای پیوند ضعیفی با باقی مولکول خوراکی است که به راحتی شکسته شده و سبب ایجاد پیوندهای قوی تری می‌شود، بنابراین انرژی مورد نیاز برای تنفس یاخته‌ای را منتقل می‌نماید که در فرایندهایی در بدن همچون زیست‌ساخت، حرکت، جابه جایی مواد درون بدن و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد.
بازده تئوریک کلی تنفس یاخته‌ای ۳۸ مولکول آدنوزین تری‌فسفات است که بسته به شرایط بدن ممکن است تغییر کند.
 
== تنفس هوازی ==
تنفس هوازی برای تولید آدنوزین تری‌فسفات به [[اکسیژن]] نیاز دارد، گرچه کربوهیدرات، چربی‌ها و پروتئین‌ها نیز می‌توانند به عنوان واکنش دهنده‌ها به هنگام شکستن [[پیرویک اسید]] در واکنش [[قندکافت]] تولید شوند. در طول واکنش قندکافت و به هنگام [[چرخه اسید سیتریک]] پیرویک اسید به [[میتوکندری]] وارد می‌شود و طی واکنش‌های [[چرخه اسید سیتریک]] به طور کامل اکسیده می‌شود. محصولات تنفس هوازی شامل آب و دای اکسید کربن می‌شود، اما انرژی (الکترون) که تولید می‌شود توسط واکنش فسفرگیری و به وسیله حامل‌های انرژی چون [[نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید]] و [[اف‌ای‌دی]] که در [[زنجیره انتقال الکترون]] در جریان اند برای شکاندن [[آدنوزین دی‌فسفات]] و تبدیل آن به آدنوزین تری‌فسفات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
 
'''واکنش ساده شده: '''