تفاوت میان نسخه‌های «پیشکوه»

۲٬۱۱۴ بایت اضافه‌شده ،  ۷ سال پیش
+تاریخچه
جز (تصحیح لری مینجایی)
(+تاریخچه)
'''پیشکوه'''، نام تاریخی مناطقی است در غرب ایران که برابر است با [[استان لرستان]] امروزی است. بین استان لرستان و [[استان ایلام]] رشته کوه [[کبیرکوه]] قرار دارد، [[لرستان]] را پیشکوه و ایلام را [[پشتکوه (منطقه)|پشتکوه]] می‌نامیدند. در قرن سیزدهم ق.قمری از منطقه پشتکوه نام برده شده‌است.<ref>[http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=2774 پشتکوه] بنیاد دایرة المعارف اسلامی</ref> لرهای پیشکوه عمدتا به زبان‌های [[لری خرم‌آبادی]] و [[لکی]] سخن می‌گویند.{{سخ}}[[لرستان فیلی]] در منابع به دو قسمت عمده پشتکوه و پیشکوه تقسیم شده است. لرستان پیشکوه شامل استان امروزی لرستان می‌شود در حالی که منظور از پشتکوه استان ایلام است. سعیدیان به نقل از ودیعی در صفحه ۱۰۶۹ دایرة المعارف خود زبان غالب مردم پیشکوه را لکی و زبان غالب مردم پشتکوه را ملکی معرفی کرده است.<ref>سعیدیان، عبدالحسین (۱۳۶۰). دائرةالمعارف سرزمین و مردم ایران. انتشارات مجله علم و زندگی ۱۳۶۰</ref> ظاهرا کلمه ملکی از نام ایل ملکشاهی از ایلات پشتکوه گرفته شده است.
 
[[لرستان فیلی]] در منابع به دو قسمت عمده [[پشتکوه]] و [[پیشکوه]] تقسیم شده است. لرستان پیشکوه شامل استان امروزی لرستان می‌شود در حالی که منظور از پشتکوه استان ایلام است. سعیدیان به نقل از ودیعی در صفحه ۱۰۶۹ دایرة المعارف خود زبان غالب مردم پیشکوه را لکی و زبان غالب مردم پشتکوه را ملکی معرفی کرده است.<ref>سعیدیان، عبدالحسین (۱۳۶۰). دائرةالمعارف سرزمین و مردم ایران. انتشارات مجله علم و زندگی ۱۳۶۰</ref> ظاهرا کلمه ملکی از نام ایل ملکشاهی از بزرگترین ایلات پشتکوه گرفته شده است.
== تاریخچه ==
{{اصلی|تاریخ لرستان}}
لرستان به معنی سکونتگاه [[مردم لر]] <ref name=l1>{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =پشتدار | نام =علی محمد | پیوند نویسنده = | عنوان =لرها و لرستان از دیدگاه ولادیمیر مینورسکی | ترجمه = | جلد =۷ | سال =۱۳۷۶ | ناشر =علوم انسانی «ایران شناخت» |مکان = | شابک = | صفحه =۱۶۰ تا ۱۸۳ | پیوند =http://www.noormags.com/view/fa/articlepage/716110 | تاریخ بازبینی =۶ اوت ۲۰۱۴}}</ref> واژه‌ای است که به سرزمین‌های لرنشین اطلاق می‌گردد و به معنای گستره جغرافیایی است که مردم لر در آن سکونت دارند. با این توضیح می‌توان حدود لرستان را از دشت‌های غرب خانقین و مندلی در [[عراق]] تا دشت ارژن در [[استان فارس]] در [[ایران]] و از شمال از [[استان همدان]]، تا سواحل [[خلیج فارس]] به صورت حدودی تعیین کرد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.iranicaonline.org/articles/lori-language-ii |عنوان =LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori | ناشر =Iranica |تاریخ = |تاریخ بازدید =۶ اوت ۲۰۱۴|زبان=انگلیسی}}</ref> گستره نام لرستان پیش از [[صفویان|حکومت صفویان]]، سکونتگاه [[مردم بختیاری|لرهای بختیاری]]، [[لرهای کهگیلویه]] و [[لرهای بویراحمدی]] را هم شامل می‌شد. اما پس از حکومت صفویان سکونتگاه لرهای بختیاری را منطقه بختیاری نام‌گذاری کردند و جغرافیای نام لرستان به حدود استان لرستان و ایلام کنونی محدود شد.<ref name=l1/> این منطقه نیز در [[قاجاریان|حکومت قاجاریان]] به دو بخش [[پشتکوه]] و [[پیشکوه]] تقسیم شد.<ref name=l1/> امروزه [[استان لرستان|لرستان]] نام یکی از استان‌های غربی ایران است. در نمودار زیر تقسیمات لرستان از ۳۰۰ هجری قمری تاکنون آورده شده است.<ref>{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =امان اللهی بهاروند | نام =سکندر | پیوند نویسنده = | عنوان =قوم لر | ترجمه = | جلد = | سال =۱۳۹۱ | ناشر =آگه |مکان = | شابک =۹۷۸۹۶۴۳۲۹۱۳۵۸| صفحه =۷۷ | پیوند = | تاریخ بازبینی =۶ اوت ۲۰۱۴}}</ref>
{{تقسیمات لرستان}}
 
برخی حدس زده‌اند که لرستان فیلی غیر از پشتکوه و پیشکوه شامل منطقه دیگری به نام [[میانکوه]] هم بوده که به علت نداشتن مرکزیت سیاسی در منابع تاریخی مورد اشاره قرار نگرفته است اما در فرهنگ شفاهی مردمن لرستان نام این منطقه کاملا زنده و رایج است، تلفظ محلی میانکوه در لری خرم‌آبادی "میکو" می‌باشد که شامل منطقه [[بالاگریوه]] است.
 
لرهای پیشکوه عمدتا به زبان‌های [[لری خرم‌آبادی]] و [[لکی]] سخن می‌گویند. لکی دارای گویش‌های الشتری، دلفانی و طرحانی می‌باشد.
== منابع ==
{{پانویس}}