باز کردن منو اصلی

تغییرات

ابرابزار
{{coord|۵۴|۲۸|N|۵۶|۱۶|E|region:RU_type:adm1st|display=title}}
{{Infobox settlement
| name = جمهوری باشکورتوستانباشقیرستان
| official_name =
| native_name = باشقیر Башҡортостан Республикаһы
| native_name_lang =
| other_name = روسیРеспублика Башкортостан
| settlement_type = [[جمهوری‌های روسیه|جمهوری]]
<!-- images, nickname, motto --->
| image_skyline =
| imagesize =
| image_alt =
| image_caption =
| image = <!-- other image (specify File: or Image: namespace) -->
| image_flag = Flag of Bashkortostan.svg
| flag_size =
| flag_alt =
| image_seal = Coat of Arms of Bashkortostan.png
| seal_size =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_size =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| anthem = National Anthem of the Republic of Bashkortostan
<!-- maps and coordinates ---->
| image_map = RussiaBashkortostan2005.png
| mapsize =
| map_alt =
| map_caption = جایگاه جمهوری باشکورتوستانباشقیرستان بر روی نقشه فدراسیون روسیه
| image_map1 =
| mapsize1 =
| map_alt1 =
| map_caption1 =
| image_dot_map =
| dot_mapsize =
| dot_map_base_alt =
| dot_map_alt =
| dot_map_caption =
| dot_x = |dot_y =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_label =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_mapsize =
| pushpin_map_caption =
| pushpin_map1 =
| pushpin_label_position1 =
| pushpin_label1 = <!-- only necessary if "name" or "official_name" are too long -->
| pushpin_map_alt1 =
| pushpin_mapsize1 =
| pushpin_map_caption1 =
| latd = |latm = |lats = |latNS = N
| longd = |longm = |longs = |longEW = E
| coor_pinpoint =
| coordinates_region =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_format = dms
| coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
<!-- location ---->
| subdivision_type = [[فهرست کشورهای جهان|کشور]]
| established_date = [[۲۳ مارس]] [[۱۹۱۹ (میلادی)|۱۹۱۹]]
| established_title1 = <!-- Incorporated (town) -->
| established_date1 =
| established_title2 = <!-- Incorporated (city) -->
| established_date2 =
| established_title3 =
| established_date3 =
| extinct_title =
| extinct_date =
| founder =
| named_for =
| seat_type = [[فهرست شهرهای روسیه|مرکز]]
| seat = [[اوفا]]
| parts = <!-- parts text, or header for parts list -->
<!-- government type, leaders -->
| government_footnotes =
| government_type = [[جمهوری]]
| governing_body =
| leader_party =
| leader_title = رئیس جمهور{{سخ}}نخست وزیر
| leader_name = [[رستم حمیدوف]]{{سخ}}ندارد
<!-- display settings ---->
| total_type =
| unit_pref =
<!-- area ---->
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = ۱۴۳٬۶۰۰
| area_total_dunam =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent = کم
| area_urban_footnotes =
| area_urban_km2 =
| area_rural_footnotes =
| area_rural_km2 =
| area_metro_footnotes =
| area_metro_km2 =
| area_rank = ۲۷ام
| area_note =
<!-- elevation ---->
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| elevation_max_footnotes =
| elevation_max_m =
| elevation_min_footnotes =
| elevation_min_m =
<!-- population ---->
| population_footnotes =
| population_total = ۴٬۰۷۲٬۲۹۲
| population_as_of = ۲۰۱۰
| population_rank = ۷ام
| population_density_km2 = auto
| population_est =
| pop_est_as_of =
| population_urban = ٪۶۴
| population_density_urban_km2 =
| population_rural = ٪۳۴
| population_density_rural_km2 =
| population_metro =
| population_density_metro_km2 =
| population_density =
| population_density_rank =
| population_demonym =
| population_note =
<!-- demographics (section 1) -->
| demographics_type1 = نژاد
| demographics1_footnotes =
| demographics1_title1 = [[باشکورتباشقیر]]{{سخ}}[[روسی]]{{سخ}}[[تاتار]]{{سخ}}بقیه
| demographics1_info1 = ٪۲۹٫۸{{سخ}}۳۶٫۳٪{{سخ}}۲۴٫۱٪{{سخ}}۹٫۸٪
<!-- demographics (section 2) -->
| demographics_type2 =
| demographics2_footnotes =
| demographics2_title1 =
| demographics2_info1 =
<!-- time zone(s) ---->
| timezone1 = MSD
| utc_offset1 = ۴+
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| timezone2 =
| utc_offset2 =
| timezone2_DST =
| utc_offset2_DST =
<!-- postal codes, area code --->
| postal_code_type = [[کد پستی]]
| postal_code =
| postal2_code_type =
| postal2_code =
| area_code_type =
| area_code =
| geocode =
| iso_code = RU-BA
| registration_plate =۰۲
<!-- twin cities ---->
| twin1 =
| twin1_country =
| twin2 =
| twin2_country = <!-- etc. , up to twin9 / twin9_country -->
<!-- blank fields (section 1) -->
| blank_name_sec1 = زبان‌های رسمی
| blank_info_sec1 = [[زبان روسی|روسی]] , [[زبان باشقیر|باشقیری]]
| blank1_name_sec1 = [[واحد پول]]
| blank1_info_sec1 = [[روبل]]
| blank2_name_sec1 =
| blank2_info_sec1 =
<!-- blank fields (section 2) -->
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| blank1_name_sec2 =
| blank1_info_sec2 =
| blank2_name_sec2 =
| blank2_info_sec2 =
<!-- website, footnotes ---->
| website = {{URL|http://www.bashkortostan.ru/}}
| footnotes =
}}
 
[[پرونده:Bashkir03.png|بندانگشتی|250px|left]]
'''جمهوری باشکورتوستانباشقیرستان''' (گاه باشکورتستان <ref>[http://www.javanemrooz.com/news/newsreader/shabestan/show-1663745.aspx اعیاد اسلامی در باشکورتوستانباشقیرستان روسیه تعطیل رسمی می شودمی‌شود<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref> <ref>[http://zar.ir/News/News-3559.aspx ولادیمیر یوتوشنکوف، میلیاردری از صنعت ارتباطات دوربرد و مخابرات<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref>) {{باشقیری| Башҡортоста́н Респу́бликаһы }} {{به روسی|Респу́блика Башкортоста́н}} یکی از واحدهای تشکیل‌دهنده [[فدراسیون روسیه]] است. این سرزمین در [[آسیای میانه]]، میان [[رود ولگا]] و [[رشته‌کوه اورال]] قرار دارد.
 
باشکورتوستانباشقیرستان ۱۴۳٬۶۰۰ کیلومتر مساحت داشته و پایتخت آن [[اوفا]] نام دارد. زبان‌های رسمی آن [[زبان باشقیری]] و [[روسی]] هستند. بیشتر مردم باشکورتوستانباشقیرستان را [[باشکورت‌هاباشقیرها]] تشکیل می‌دهند.
 
جمعیت باشکورتوستانباشقیرستان بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۲ به ۴٬۱۰۴٬۳۳۶ نفر می‌رسیده که ۶۴٪ آنان [[شهر|شهرنشین]] بوده و بقیه در [[روستا|روستاها]] زندگی می‌کرده‌اند.<ref>[http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&docid=10715289081463 Всероссийская перепись населения ۲۰۰۲ года<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref>
 
== تاریخ ==
'''اوفا''' پایتخت باشکورتوستانباشقیرستان در دامنه‌های غربی اورال قرار می‌گیرد. در این شهر قدیمی که بسال ۱۵۷۵ تاسیس یافته‌است تقریباً یک چهارم از جمعیت کشور زندگی می‌کنند. باشقیرستان در شرق با [[تاتارستان]] و در شمال شرقی با [[اودمورت]] همسایه می‌باشد. بقیه خاکهایخاک‌های جمهوری نیز توسط [[روسیه]] احاطه شده‌است. باشکارتوستانباشقیرستان که اولین [[جمهوری خودمختار]] در فدراسیون روسیه می‌باشد خودمختاری خود را در ۲۳ مارس سال ۱۹۱۹ بدست آورد. این مردمان امروز بصورت بخشی از این فدراسیون و آنهمآن هم در اقلیت زندگی می‌کنند.
 
[[شوروی]] پیشین از طرفی سعی داشت تا جمهوریجمهوری‌های های[[idil-ایدیل]] ural|idil- uralرا[[اورال]] بین مردمشان تقسیم کرده و از طرف دیگر نیز آنها را از اتحاد [[ترک‌ها]] دور نماید. در این راستا اتحاد [[جماهیر]] [[شوروی]] سابق بسال ۱۹۲۵ با بوجود آوردن [[اوبلاست]] یا منطقهاستان [[اورنبورگ]] که هدف ازآن جدا ساختن جمهوری‌های [[ایدیل]] – [[اورال]] و [[ترکستان]] از یکدیگربود، هم از [[اعلان استقلال]] جمهوری‌های " «ایدیل – اورال"» جلوگیری نمود و هم باعث تجرید و جدایی این جمهوری‌ها از دنیای ترک شد.
 
باشکورت‌هاباشقیرها نیز مانند [[تاتارها]] ، کلونیزاسیوناستعمار زراعی و صنعتی را رد نمودند. ملی گرایی باشکورت‌هاباشقیرها که در سالهای ۱۹۳۰ اوج گرفت، با مرگ صدها هزار انسان متوقف گردیده وجمعیت آنها با ۱۶/۶ درصدکاهش به ۱۴۱هزارتن رسید. در نتیجه این وقایع، جمعیت باشکورت‌هاباشقیرها تنها در سال ۱۹۶۹ توانست به میزان سال۱۹۲۶ برسد.
 
زبان باشکورت‌هاباشقیرها ازگروه زبان ترکی " '''[[ولگا – اورال]]'''" و از خانواده آلتای است. این زبان در عین حال در گروه [[قبچاق]] قرار داشته وبه زیرگروه "'''قیپچاکقبچاق بولغاربلغار'''" تعلق دارد. زبان باشقیر از نظرخزینهنظر واژگانی کلماتنسبتاً غنی می‌باشد. این زبان دارای ۲ لهجه که یکی در شمال شرقی و غربی و دیگری درجنوب غربی و مرکز مورد استفاده‌است، می‌باشد.
 
باشکورت‌هاباشقیرها تا [[قرن نوزدهم]] با '''زبان [[ترکی]]''' تکلم می‌نمودند. در اواخر همین قرنسده آنها '''زبان [[تاتاری]]''' را قبول نموده بین سال‌های ۱۹۲۳ الی ۱۹۳۰از۱۹۳۰ از [[الفبای عربی|الفبای فارسی-عربی]] و بین سال‌های ۱۹۳۰ الی ۱۹۳۹ نیز از [[الفبای لاتین]] استفاده می‌کرند. در سال ۱۹۴۰ نیز همانند دیگر جمهوری‌های آسیای میانه الفبای [[سیریلیک]] جای الفبای [[لاتین]] را گرفت. با سقوط [[غازانقازان]] و با وجود سیاست‌های روسی کردن و مسیحی نمودن حکومت وقت شوروی،''''' بخشی از مسلمانان حتی به بهای محرومیت از امتیازات روس‌ها، تغییر دین را قبول نکرده و اعتقاد به اسلام را ادامه دادند'''''. بخشی از این مردم که دین خود راتغییر داده بودند نیز در قرن نوزدهم دوباره به اسلام گرویدند. در سال ۱۷۸۸ کاترین دوم در منطقه ایدیل- اورال '''مجلس اسلامی اورِنبِرگ''' را تاسیس نمود ومجلس بعدها به " «اوفا"» منتقل شد.
 
موجودیت باشکورت‌هاباشقیرها درمناطق ایدیل و ولگا در قرن دهم، بر اساس آثار نویسندگان عربایرانی ثابت شده‌است. براساس نوشته‌های [[الاستخاریاستخری]] مردمی بنام باشکورتباشقیر در یک منطقه کوهستانی که به مسافت ۲۰ روز از محل اسکان بلغارها فاصله داشت،میداشت، زیستندمی‌زیستند.
 
در این دوران باشکورت‌هاباشقیرها به دامداری، شکار و زنبورداری پرداخته ودر کار ساخت سلاح از فلزات تبحر یافتند. براساس این دیدگاه باشکورت‌هاباشقیرها مردمان کوه‌های اورال بودند. آنها از '''اویغورهای فین-اوگری '''بودند که تحت تاثیر فرهنگ ترکآلتایی قرار گرفته واز قرن نهم از محل بلغارهای ولگا کوچ کرده واسلام را پذیرفتند. زمانی درخصوص باشکورت‌هاباشقیرها این عقیده حاکم بود: " '''همانطوری که سیاست و استراتژیراهبرد کمونیستی، ترکستان را به ۴ قسمت قومی ترک زبان جدا نموده بود، باشکورت‌هاباشقیرها که با تاتارها قوم واحدی تشکیل می‌دادند را نیز جداگانه بررسی می‌کرد'''. باشکورت‌هاباشقیرها که کمتراز تاتارها پراکنده شده بودند بیشتر در جنوب کوه‌های اورال تجمع یافته بودند.
 
خاک‌های باشکورتباشقیر در اوایل قرنسده سیزدهم تحت حاکمیت مغولان [[اردوی زرین]] یا بعبارت دیگر "چای بان" پسر " Djötchiجوجی" قرارگرفت. باشکورت‌هاباشقیرها که به ارتش مغول پیوسته بودند، باسقوط اردوی زرین بسال ۱۵۰۲ بین خان نشینی‌های مختلف تقسیم گردیدند. بخشی که در شمال بودند به خان نشین "[[غازان]]" ، بخشی که در شمال شرقی بودند به سیبری وبخشی که در جنوب قرارداشتند به ارتش [[نوقای]] پیوستند. '''در سال۱۵۵۲ [[ایوان مخوف]] ، خان نشین غازان را تحت استیلای خود در آورد. او در "«اوفا"» یک پایگاه نظامی تاسیس نموده و شهرهایی مانند [[سامارا]] و [[اورنبورگ]] را تسخیرنمود. '''
 
سال بعد نیز خانخان‌نشین نشینی آستاراخانآستراخان تحت استیلا قرار گرفت و در سال ۱۶۶۰نیز [[توسعه طلبیتوسعه‌طلبی]] روس‌ها باسقوط خان نشینیخان‌نشینی سیبری ادامه یافت. در سال ۱۷۱۳ روس‌ها حامی قزاق‌ها شناخته می‌شدند وبسال ۱۷۸۳ کریمه را تصرف کردند. روس‌ها بین سالهای ۱۸۲۲ الی ۱۸۲۴ خان نشینی قزاق رااز میان برداشته و تمامی ترکستان را تحت کنترل خود گرفتند.
 
با سقوط خان نشینی قزاق وتوسعه خاک‌های روسیهروسیه، ، باشکورت‌هاباشقیرها نیز به همراه دیگر خلق‌های ترک سربه قیام برداشتند. اولین قیام مابین سده‌های ۱۷ و ۱۸ بیش از۶ سال طول کشید. د.ومیندومین قیام که بیش از ۵ سال بطولبه درازا انجامید از طرف ریش سفیدان هدایت شد. سومین انقلاب درسال ۱۷۵۵ تحت رهبری '''باترچی''' صورت گرفت. آخرین عصیان نیز بسال ۱۷۷۴ و با رهبری '''پوگاچِف'''انجام گرفت. در این میان با تحت استیلا قرار گرفتن خاک‌های باشقیر، شمارجمعیت آنان نیز کاهش یافت. با انقلاب صنایع فلزی درقرن هجدهم روستائیانی که زمین نداشتند بصورت کارکنان کارخانه در آمدند. در این میان مردم منطقه ایدیل-اورال وثروت طبیعی آنها نیز به استثمار روس‌ها در آمد.
 
در سال۱۹۱۷ ملی گرایی باشکورت‌هاباشقیرها دوباره شعله ورشعله‌ور شد. باشکوردها مانند تاتارها مناطق ترک مسلمان نشین را یکی کرده وتلاش برای تشکیل جمهوری مسلمان نشین ایدیل-اورال را آغاز کردند.
پس ازنشست‌های کنگره غازان و مجلس عمومی مسلمانان روسیه در اوت سال ۱۹۱۷ و برغم اوضاع مبهم منتج ازانقلاب روسیه، درژانویه ۱۹۱۸ دولت حاکم " «ایدیل – اورال"» تاسیس شد.
در۲۳ مارس ۱۹۱۹، رهبران باشکورتباشقیر که مجبور به دیدار با دولتمردان [[شوروی سابق]] شدند، همانند تاتارها، جمهوری خودمختار باشکورتوستانباشقیرستان را تاسیس نمودند.
 
[[پرونده:Map of Russia - Sverdlovsk Oblast (2008-03).svg|چپ|انگشتدان|260px|جمهوری باشکورتوستانباشقیرستان در نقشهٔ روسیه.]]
پس ازنشست‌های کنگره غازان و مجلس عمومی مسلمانان روسیه در اوت سال ۱۹۱۷ و برغم اوضاع مبهم منتج ازانقلاب روسیه، درژانویه ۱۹۱۸ دولت حاکم " ایدیل – اورال" تاسیس شد.
 
در۲۳ مارس ۱۹۱۹، رهبران باشکورت که مجبور به دیدار با دولتمردان [[شوروی سابق]] شدند، همانند تاتارها، جمهوری خودمختار باشکورتوستان را تاسیس نمودند.
 
[[پرونده:Map of Russia - Sverdlovsk Oblast (2008-03).svg|چپ|انگشتدان|260px|جمهوری باشکورتوستان در نقشهٔ روسیه.]]
 
== سیاست ==
[[رئیس جمهور]] باشکورتستان،باشقیرستان، [[رستم حمیدوف]] است که در ژوئیه ۲۰۱۰ پس از استعفای [[مرتضی رحیموف]] به این مقام رسید. مرتضی رحیموف از سال ۱۹۹۳ مقام رییس جمهوری باشقیرستان را بر عهده داشته‌است.<ref>[http://pe.rian.ru/foreign/parties/20100719/127152337.html پارلمان باشکورتستانباشقیرستان انتصاب حمیدوف به سمت رئیس جمهور را تأئید کرد (خبرگزاری ریانووستی)]</ref>
 
== اقتصاد ==
 
== جغرافیا ==
سرزمینی است که در شمال آسیای میانه و در نزدیکی رشته کوههای اورال واقع شده. از نظر موقع جغرافیایی نزدیک دشت قبچاق است و میان وولگا و دریای خزر واقع گشته‌است.
 
== مردم ==
مردم باشکورتستانباشقیرستان از نظر نژادی از نژاد زرد تاتاری بحساب می‌آیند. این اقوام رابطهٔ قومی و زبانی نزدیکی با سایر ترک تباران [[آسیای مرکزی]] مانند قزاق‌ها و ازبک‌ها و همچنین تاتارهای ساکن قازان دارند. زبان باشقردی پیوندی و از شاخه آلتایی است و بنابراین با [[زبان‌های اغوز]] و مغولی و ترکی نزدیکی دارد.
 
== مذهب ==
مردم باشکورتستانباشقیرستان که باشکورتیباشقیری هم خوانده می‌شوند مسلمان و سنی مذهب هستند.
 
== فرهنگ ==
فرهنگ مردم باشکورتباشقیر امروزه مانند گذشته‌ها نیست.نیست؛ و بدلیل آمیختگی زندگی با اقوام اسلاو تغییرات زیادی داشته‌است. اما در هر سو ویژگی‌های صحرانشینان ترک وتاتار هنوز هم در میان آنها وجود دارد.
 
== پیوند به بیرون ==
* [http://www.bashkortostan.ru وب‌گاه رسمی جمهوری باشکورتستانباشقیرستان]
* [http://eng.bashinform.ru خبرگزاری جمهوری باشکورتستانباشقیرستان]
 
== منابع ==
* {{یادکرد ویکی
|عنوان =Bashkortostan
|پیوند =http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bashkortostan&oldid=485221534
|زبان = انگلیسی
|بازیابی =۳ آوریل ۲۰۱۲
}}
 
[http://www.malavan.ir/forum/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1اخبار-%D9%88و-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AAشناخت-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8Cکشورهای-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86جهان/2721-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%8Aمعرفي-%D9%83%D8%A7%D9%85%D9%84كامل-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%87روسيه.html فدراسیون روسیه (وبگاه http://www.malavan.ir/forum)]
{{ویکی‌انبار-رده|Bashkortostan}}
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
{{Template group
|title = جمهوری باشکورتوستانباشقیرستان
|list =
{{جمهوری‌های روسیه}}
 
[[رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۹ (میلادی)]]
[[رده:باشکورتوستانباشقیرستان]]
[[رده:جمهوری‌های روسیه]]
۱۳۹٬۷۳۴

ویرایش