تفاوت میان نسخه‌های «ساسان سپنتا»

۲٬۵۱۰ بایت اضافه‌شده ،  ۶ سال پیش
ابرابزار
(ابرابزار)
{{دیگر کاربردها|سپنتا}}
{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه =
|نام_شخص= ساسان سپنتا
| عنوان =
|نام_تصویر=
| عنوان ۲ =
|توضیح_تصویر=
|نام_شخص نام = ساسان سپنتا
|تاریخ_تولد= [[۱۳۱۳]]
| تصویر =
|محل_تولد= [[اصفهان]]، [[ایران]]
| اندازه تصویر =
|زمینه_فعالیت= [[زبان‌شناسی]]، [[موسیقی]]
| عنوان تصویر =
|ملیت= ایرانی
| زادروز = [[۱۳۱۳]]
|همسر=
|پیشه= استادزادگاه گروه زبان‌شناسی = [[دانشگاه اصفهان]]، [[ایران]]
| تاریخ مرگ = [[۳ آبان]] [[۱۳۹۳]]
|محل_تولد مکان مرگ = [[اصفهان]]، [[ایران]]
| علت مرگ =
| آرامگاه =
| بناهای یادبود =
| محل زندگی =
| ملیت = {{ایرانی}}
| نام‌های دیگر =
| نژاد =
| تابعیت =
| تحصیلات =
| دانشگاه =
|زمینه_فعالیت پیشه = [[زبان‌شناسی]]، [[موسیقی]]
| سال‌های فعالیت =
| کارفرما =
| نهاد =
| نماینده =
| شناخته‌شده برای =
| نقش‌های برجسته = استاد گروه زبان‌شناسی [[دانشگاه اصفهان]]
| سبک =
| تأثیرگذاران =
| تأثیرپذیرفتگان =
| شهر خانگی =
| دستمزد =
| دارایی خالص =<!-- {{صعود}}{{نزول}} -->
| قد =
| وزن =
| تلویزیون =
| لقب =
| دوره =
| پس از =
| پیش از =
| حزب =
| جنبش =
| مخالفان =
| هیئت =
| دین =
| مذهب =
| منصب =
| مکتب =
| آثار =
| همسر =
| شریک زندگی =
| فرزندان =
| والدین =
| خویشاوندان سرشناس =
| گفتاورد =
| جوایز =
| امضا =
| اندازه امضا =
| signature_alt =
| وبگاه = <!-- {{URL|}} -->
| imdb_id =
| پانویس =
}}
 
{{دیگر کاربردها|سپنتا}}
 
[[پرونده:Iranian Linguists2.JPG|thumb|350px|از راست: [[مهدی مشکوةالدینی]]، [[محمد دبیرمقدم]]، ساسان سپنتا، [[احمد معین‌زاده]]، [[مهرداد نغزگوی کهن]] و [[محمد راسخ مهند]]، ششمین کنفرانس زبان‌شناسی، [[دانشگاه علامه طباطبایی]]، ۱۳۸۳]]
 
'''ساسان سپنتا''' (۱۳۱۳ - ۳ آبان ۱۳۹۳) استاد دانشگاه، پژوهنده و مؤلف در زمینه [[زبانشناسی]]، [[ادبیات]] و [[موسیقی ایرانی]] است.
 
== زندگی ==
وی در سال [[۱۳۱۳|۱۳۱۳ هجری خورشیدی]] متولد شد وساسان سپنتا، فرزند عبدالحسین سپنتا کارگردان فیلم دختر لر، نخستین فیلم تاریخ سینمای ایران بود. وی تحصیلات خود را در دورهٔ کارشناسی زبان و ادبیات فارسی و در دوره‌های کارشناسی ارشد و دکترا در رشته زبانشناسی در دانشگاه تهران به انجام رسانید. او در سال ۱۳۴۸ از پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان «کاربرد دستگاه‌های الکترونیک در بررسی فیزیکی (آکوستیکی) آواهای زبان و اندازه‌گیری فرکانس صدای خوانندگان نیم قرن اخیر در ایران» به راهنمایی [[هرمز میلانیان]] دفاع کرد و در سال ۱۳۵۱ با دفاع از پایان‌نامه خود تحت عنوان «بررسی فونتیکی خصوصیات واج‌های زبان فارسی» به راهنمایی [[ماهیار نوابی]] از دوره دکتری فارغ‌التحصیل شد.
او در مدرسه عالی ترجمه، دانشگاه تهران و [[دانشگاه دورهم]] (انگلستان) تدریس کرد و سپس تدریس را با مرتبه استادی در دانشگاه اصفهان ادامه داد. علاوه بر زبانشناسی وی در رشته الکترونیک و موسیقی نیز تحصیل کرده و صاحب تالیفاتی نیز است.
 
شنبه ۳ شب آبان ۱۳۹۳ در سن ۸۰ سالگی در خانه‌اش در اصفهان درگذشت. دوشنبه مراسم تشییع او برگزار و در قطعه هنرمندان باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده می‌شود.
==فعالیت‌ها در حوزه موسیقی==
 
وی نواختن [[ویلن]] را نزد [[آرمیک گورگین]] (تحصیل کرده موسیقی در روسیه) آغاز کرد و سپس نزد [[علینقی وزیری]]، [[روح الله خالقی]]، [[ابوالحسن صبا]] و [[محمود تاج بخش]] ادامه داد. </br> سپنتا در سال [[۱۳۳۸]] آثار صوتی نفیس استادان موسیقی عصر ناصرالدین شاه را که بر استوانه‌های مومی دستگاه [[فنوگراف]] (حافظ‌الاصوات) ضبط شده بود و مدتی بیش از شصت سال به علت عدم راه کارهای فنی متروک و بلااستفاده مانده بود کشف و با ساختن و ابداع ادوات دست ساز و تمهیدات فنی بازیابی صوتی نمود و تحلیل و توصیف سبک و ویژگیهای هنری آثار بازیابی شده را در برنامه‌های رادیو تلویزیونی، تلویزیون ملی ایران (سالهای پیرامون ۱۳۵۰) عرضه کرد. تاکنون در حدود یکصد و بیست مقاله تخصصی در رشته‌های ادبیات، زبانشناسی و موسیقی در نشریات [[علمی-پژوهشی]] از او به چاپ رسیده‌است. از جمله کتابهای چاپ شده از وی می‌توان به تاریخ تحول ضبط موسیقی در ایران، چشم انداز موسیقی ایران و [[آواشناسی]] فیزیکی زبان فارسی و همچنین تصحیح و تکمیل جلد سوم کتاب ارزشمند [[سرگذشت موسیقی ایران]] اشاره کرد.
== فعالیت‌ها در حوزه موسیقی ==
وی نواختن [[ویلن]] را نزد [[آرمیک گورگین]] (تحصیل کرده موسیقی در روسیه) آغاز کرد و سپس نزد [[علینقی وزیری]]، [[روح اللهروح‌الله خالقی]]، [[ابوالحسن صبا]] و [[محمود تاج بخش]] ادامه داد. </br> {{سخ}}سپنتا در سال [[۱۳۳۸]] آثار صوتی نفیس استادان موسیقی عصر ناصرالدین شاه را که بر استوانه‌های مومی دستگاه [[فنوگراف]] (حافظ‌الاصوات) ضبط شده بود و مدتی بیش از شصت سال به علت عدم راه کارهای فنی متروک و بلااستفاده مانده بود کشف و با ساختن و ابداع ادوات دست ساز و تمهیدات فنی بازیابی صوتی نمود و تحلیل و توصیف سبک و ویژگیهای هنری آثار بازیابی شده را در برنامه‌های رادیو تلویزیونی، تلویزیون ملی ایران (سالهای پیرامون ۱۳۵۰) عرضه کرد. تاکنون در حدود یکصد و بیست مقاله تخصصی در رشته‌های ادبیات، زبانشناسی و موسیقی در نشریات [[علمی-پژوهشی]] از او به چاپ رسیده‌است. از جمله کتابهای چاپ شده از وی می‌توان به تاریخ تحول ضبط موسیقی در ایران، چشم انداز موسیقی ایران و [[آواشناسی]] فیزیکی زبان فارسی و همچنین تصحیح و تکمیل جلد سوم کتاب ارزشمند [[سرگذشت موسیقی ایران]] اشاره کرد.
 
== آثار و تحقیقات ==
آثار و تحقیقات ساسان سپنتا از طرف دانشگاه درهام، سازمان جهانی یونسکو، دانشگاه اصفهان، [[کنسرواتوار شیان]]، انجمن خاورشناسان شوروی سابق (تاجیک) و موسسه بین‌المللی لینگافن (لندن) همواره مورد تقدیر رسمی قرار گرفته‌است.
گزیده مقالات او عبارت‌اند از:
* سیر و تحول موسیقی ایران، ماهنامه موزیک ایران (۱۴ مقاله) خرداد تا مهر ۱۳۳۷
* آواز ایران ماهنامه موزیک ایران (۱۳مقاله) از بهمن ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۰
* مکتب‌های جدید موسیقی معاصر ایران، ماهنامه موزیک ایران، فروررین و اردیبهشت ۱۳۴۲
* بررسی فیزیکی واج‌های زبان فارسی، مقالات سومین کنگره تحقیقات ایرانی، شهریور ۱۳۵۱
* ابن سینا و ابتکارات زبان شناسی،زبان‌شناسی، ماهنامه آینده، فروردین و خرداد ۱۳۵۸
* تجزیه و بازسازی گفتار، (تعیین فرمان‌های واج‌های زبان فارسی) مجله زبان شناسی،زبان‌شناسی، ۱۳۶۶
* تأثیر انگیزی آهنگ حماسی شاه نامه فردوسی، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان ۱۳۶۶
* توجیه مواردی از تطور نظم و نثردر سبک‌شناسی زبان فارسی از دیدگاه زبان شناسی،زبان‌شناسی، مقالات دومین کنفرانس زبان شناسی،زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی ۱۳۷۳
* بررسی آزمایشگاهی چند گویش مرکزی ایران، فصل نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تابستان ۱۳۷۵
* تصحیح و تکمیل جلد سوم کتاب [[سرگذشت موسیقی ایران]] ، اسفند ۱۳۷۶
* بررسی‌های جدید آزمایشگاهی در مورد گام موسیقی ایران، کتاب ماهور، پائیز ۱۳۷۷
* بررسی تحلیلی و تطبیقی رساله موسیقی خیام، فصنامه ماهور، زمستان ۱۳۸۰
* خیام و موسیقی، فصل نامه فرهنگ، پائیز و زمستان ۱۳۸۰
* تأثیر عناصر نوائی در ادراک گفتار، مقالات پنجمین کنفرانس زبانشناسی، ۱۳۸۲
* پژوهشی در مباحث زبان‌شناسی خواجه نصیرالدین طوسی و مقایسه آن با زبان‌شناسی جدید، فصل نامه فرهنگ زمستان و بهار ۱۳۶۹
* نامه‌ای از [[روح‌الله خالقی]] به ساسان سپنتا ماهنامه هنر و موسیقی، اردیبهشت ۱۳۸۳
* تنها صداست که میماندمی‌ماند فصل نامه ماهور، پائیز ۱۳۸۴
 
== منابع ==
* گنجینه‌های علمی دانشگاه اصفهان، ناشر حوزه معاونت آموزشی، صص ۳۲۱-۳۲۸، دانشگاه اصفهان، زمستان ۱۳۸۲
* نامنامه موسیقی ایران زمین، جلد سوم، مهدی ستایشگر، صص ۲۶۷-۲۶۸، تهران، ۱۳۷۶.
* خاطراتی از موسیقی دانان «خدمات دکتر سپنتا به موسیقی ایران»، مهدی نور محمدی، ۱۳۷۶.
* مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، حبیب اللهحبیب‌الله نصیری فر، جلد سوم، صص ۱۹۲-۱۹۴، تهران ۱۳۷۳
* [http://ltr.ui.ac.ir/Sepanta/F-Sassan_Sepanta.htm وب‌گاه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان]
* {{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/10/141026_l51_sasan_epanta_music|عنوان= ساسان سپنتا، پژوهشگر موسیقی و زبان‌شناسی درگذشت| ناشر =بی بی سی فارسی |تاریخ = |تاریخ بازبینی= }}
 
== پیوند به بیرون ==
[[رده:دارندگان سمت استاد در دانشگاه‌های ایران]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران]]
[[رده:زادگان ۱۳۱۳|سپنتا]]
[[رده:زبان‌شناسان اهل ایران|سپنتا]]
[[رده:نوازندگان ویولن اهل ایران|سپنتا]]