تفاوت میان نسخه‌های «سوسن (سرده)»

جز
ویرایش .ranjisajjad (بحث) به آخرین تغییری که Dexbot انجام داده بود واگردانده شد
برچسب: نیازمند بازبینی
جز (ویرایش .ranjisajjad (بحث) به آخرین تغییری که Dexbot انجام داده بود واگردانده شد)
'''سوسن''' {{نام علمی|Lilium}} نوعی [[گل]] می‌باشد که به طور معمول به وسیله پیازش تکثیر می‌گردد. سوسن دارای تقریباً ۱۵۰۰ گونه‌است که در حدود ۶۰ جنس جای دارند . پراکندگی این [[گیاه]] به صورتی است که در نواحی مختلف کره زمین مخصوصاً در [[آفریقای جنوبی]] و مناطق بین استوائی آمریکا یافت می‌شوند.<ref>دانشنامه رشد http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%d8%aa%db%8c%d8%b1%d9%87+%d8%b2%d9%86%d8%a8%d9%82&SSOReturnPage=Check&Rand=0</ref>
نوعی از این گل به نام [[سوسن چلچراغ]] {{نام علمی|Lilium ledebourii}} تنها در داماش استان [[گیلان]] و لنکران [[جمهوری آذربایجان]] می‌روید.
 
==تاریخچه==
 
جنس لیلیوم پیشینه ای بسیار تاریخی داشته و به حدود 36 قرن می رسد لیلیوم یکی از 6 جنس عمده ی گل های پیازی هستند که در جهان تولید می شود. در جشن ها از لیلیوم به دلیل عمر زیاد پس از برداشت و داشتن رنگ سفید خالص و بوی مطبوع استفاده شده است.
حدود 1500 میلیون پیاز در سراسر دنیا تولید میشود که اغلب در هلند ژاپن چین و ایالات متحده می باشد. اما اخیرا در نیم کره ی جنوبی کشور هایی مثل سترالیا و شیلی کشت وکار شده است
در کل لیلیوم از نظر تولید و پرورش گل بریدنی در کشور هلند در مقام چهارم 5.7% پس از رز31.7% ، لاله 12.1% ، داوودی 12.1%، قرار دارد.به طوری که در حال حاضر در کشور هلند این گل در سطحی معادل600 هکتار کشت می شود
 
 
Kingdom: Plantae
 
phylum: magmoliophyta
Class: LILIOPSIDA
subclass: Liliidae
 
Order: Liliales
 
family: Liliaceae
 
Genus: lilium
 
فرمانرو:گیاهان
 
شاخه:گیاهان گلدار
 
رده:تک لپه ای ها
 
زیر رده:ليليئيده
 
راسته:سوسن سانان
 
خانواده:لیلیاسه(سوسنیان)
 
جنس:لیلیوم(سوسن)
 
 
'''راسته سوسن سانان'''
 
گياهاني غالباً خشك يزي و داراي اندامهاي ذخيرهاي زيرزميني. اعضاي زيررده ليليئيده معمولاً داراي گلهاي (گلبرگهاي) رنگين هستند
 
'''خانواده لیلیاسه:'''
 
این خوانواده غالبا دارای گیاهان علفی با بن پیازی ویا ریزومی است. البته گونه های چوبی و درختی نیز در این خانواده وجود دارد. گل ها معمولا هرما فرودیت گاهی تک جنس در کل 5 چرخه ای دارای گل پوش آزاد یا به هم پیوسته و در تمام حالات قطعات گلپوش آنها رنگین و گلبرگ مانند است.
 
'''جنس لیلیوم(سوسن)'''
 
دارای گل های منظم زنگوه ای شکل با پوشش 6 قطعه کم بیش برگشته ویا لوله شده است.پرچم ها 6 عدد تخمدان بدون پایک، خامه دراز و ساده، کلاله 3 پهلو، دانه تخت و سکه ای شکل است پیاز سوسن پوشیده از فلس های زرد ترمیمی است.
 
==رده بندی لیلیوم ها==
 
'''جامعه باغبانی آمریکا لیلیومها را به 9 رده تقسیم بندی میکند'''
 
Asiatic hybrids (Division I)
 
Martagon hybrids (Division II)
 
Candidum hybrids (Division III)
 
American hybrids (Division IV)
 
Longiflorum hybrids (Division V)
 
Trumpet lilies (Division VI)
 
Oriental hybrids (Division VII)
 
Other hybrids (Division VIII)
 
Species (Division IX)
 
 
 
'''هیبرید های آسیاتیک:'''
 
11 گونه از بخش سینو مارتاگون در ایجاد ارقام رایج هیبرید های آسیایی شرکت دارند:
1. L.Amabile
 
2. L.Bulbiferum
 
3. L.Cernuum
 
4. L.Concolor
 
5. L. Dauricum
 
6. L.Davidii
 
7. L.Lancifolium
 
8. L.Lankongense
 
9. L.Leichtlinii
 
10. L.Maculatum
 
11. L.Pumilum
 
'''ویژگی ها:'''
 
گل های قائم به صورت تکی یا چتری
لبه ی گل به طرف بیرون
گل هایی با ظاهر آویزان
 
==گونه های لیلیوم در ایران==
 
'''لیلیوم ایرانی – سوسن ایرانی:'''
 
سوسن ایرانی در مناطق مختلف مدیترانه منشاء گرفته است. در رده نهم لیلیومها )گونه های طبیعی( قرار میگیرد. گلهای سفید شیپوری شکل بسیار معطر – با عطر دلنشین و ملایم برعکس ارقام اورینال کهدعطرهای شدید و آزاردهنده دارند( در پاییز برگهای سبز روشن براق، به صورت پهن و با طولی حدود 23 سانتیمتری به عنوان برگهای اولیه از پیاز رشد میکنند. در بهار ساقه گلدهنده با برگهای باریک نیزه ای شکل و کوتاهتر با طول حدود 8 سانتیمتر تولید میشود.
گلها در تابستان به صورت ترومپت با رنگهای سفید خالص 5-8 سانتی متر با پرچمهای زرد و جام گل زرد روشن، با غنچه های 5 تا 20 عدد ظاهر میشود. این رقم تنها گونه با برگهای دو گونه است دو نوع برگ مشاهده میشود. برگها زمستانه و برگهای تابستانه نیازمند خاک طبیعی تا قلیایی است. بسیار به کپک خاکستری بوتریتیس حساس است. ارتفاع کلی گیاه 1 تا 1.8 متر میرسد.
از شمال شرق اروپا تا شرق مدیترانه مشاهده شده است. نسبت به مناطق دمایی 6 تا 9 مقاوم است. )منفی 23 تا مثبت 30 درجه سانتیگراد.
 
'''سوسن چلچراغ'''
 
Lilium ledebourii
Named for Carl Friedrich von Ledebour
بومی مناطقی از تالش ایران، در ارتفاعات گیلان و در داماش میروید در منطقه قریه داماش در بخش عمارلو از توابع رودبار و لنکران کشور آذربایجان و کوهپایه های البرز در ارتفاعات 1700 تا 1900 متری دیده میشود
ارتفاع گیاه به 1.5 متر و تعداد گلهای آن گاه به 14 عدد میرسد. تکثیر از طریق بذر، پیازچه و کشت بافت انجام میشود. طرح و رنگ خاص، مقاومت بسیار به سرما میتواند از مزایای این رقم برای دورگ گیری باشد.
گلپوشها دارای رنگهای سفید خالدار و پرچمها نارنجی رنگ است. گلدهی در اواسط خرداد روی میدهد. در طبیعت بیشتر با بذر تکثر شده است و شاید به همین دلیل انبوهی آن در مراکز رشدش ناچیز و غیر متراکم است.
اولین بار در سال 1354 توسط گیاهشناس آلمانی کارل فردریش ون لدبوری کشف و به دولت وقت معرفی شد و به همین مناسبت نام او را به دوش کشید. و از آن زمان به عنوان گیاه ملی ثبت شده و تحت محافظت میباشد.
 
==تکثیر لیلیوم==
 
از طریق جدا کردن فلس های پیازی تکثیر می شود . فلس ها در پاییز روی ردیف هایی به فاصله 15 سانتیمتر در بستر کاشتی که در گلخانه مهیا می شودکشت می گردند. پیازچه ها که بعد از یک فصل رویشی تشکیل می شوند از خاک خارج و مجددا در فصل مناسب در خاک خارج از گلخانه کشت می شوند . در فصل پاییزپیاز های رسیده برداشت شده به بزرگی آنها درجه بندی می شوند _پیاز های کوچک محیطی برابر 15 تا 18 سانتیمتر و پیاز های درشت محیطی برابر25 تا 28 سانتیمتر را دارا می باشند_پیاز های کوچک بوته های کوچک و تعداد کمتری گل تولید می کنند. فصل برداشت پیاز لیلیوم مهر ماه است.زود تر از این زمان برداشت صورت نمی گیرد زیرا رشد در فصل پاییز انجام می شود.
 
 
== گونه‌ها ==