تاریخ معماری روم باستان: تفاوت میان نسخه‌ها

ابرابزار
(ابرابزار)
== معماری رم ==
[[پرونده:رم باستان.jpg|بندانگشتی|نمونه اینمونه‌ای آثار به جا مانده ار رم باستان]]
 
رم اشاره به سرزمین‌هایی در [[اروپا]] و [[آسیای صغیر]] دارد که مدتی در دست امپراتوری روم و [[امپراتوری رم شرقی]] بود. معمولاً در منابع عربی و اسلامی قدیم منظور از رم سرزمین‌های آسیای صغیر است. یکی از نام‌های عربی '''دریای مدیترانه''' نیز که در جنوب آسیای صغیر قرار دارد، '''«بحرالروم»''' به معنی '''«دریای رم»''' است.
اتروسک: خاستگاه این سرزمین توسکان بین [[فلورانس]] و [[رم]] در ایتالیای امروزی بود. از ساختمان معابد اتروسک تنها شالوده هایشالوده‌های سنگی بر جای مانده، زیرا خود بنا از چوب ساخته می شدهمی‌شده. '''اتروسک هااتروسک‌ها''' به دلایل مذهبی کاربرد سنگ را در معماری معابد خود جایز نمی‌شمردند. [[طراحی شهری]] بر اساس شبکه یشبکهٔ شطرنجی استوار بود. (بر اساس عقاید دینی ایشان که آسمان را بر مبنای چهار جهت اصلی به چهار ناحیه تقسیم می نمودندمی‌نمودند) اردوگاههای نظامی محصور به نام کسترا با پلان چهارگوش نیز از شبکه یشبکهٔ شطرنجی برخوردار بوده اغلب تبدیل به شهرها می شدندمی‌شدند. اثرشاخص بر جای مانده [[اتروسک هااتروسک‌ها]] دروازه یدروازهٔ آگوست در پروجا میباشدمی‌باشد که الگوی معماری رومی قرار گرفت.
'''ویتروویوس''' معمارو شهرساز رومی (سده یکم پ.م م) و نویسنده رساله '''"ده کتاب در باب معماری گاست"''' که در ارتش روم به فرماندهی [[ژولیوس سزار]] خدمت میکردمی‌کرد ...
 
از دیدگاه او نخستین خانه هاخانه‌ها نمونه برداری از شکلهای طبیعی (پناهگاه، لانه یلانهٔ پرندگان و غارها) بوده‌اند . به نظر او معماری نخستین '''"هنر و علمی"''' است که ایجاد شده در نتیجه هنر برتر است . به اعتقاد او معمار باید نظریه پرداز،نظریه‌پرداز، نویسنده و دارای دانش گسترده باشد. آشنایی از '''هندسه'''، [[پرسپکتیو]]، '''قوانین نور'''، '''ریاضیات'''، '''نجوم'''، [[فلسفه]]، '''شناخت موسیقی'''، '''دانش پزشکی''' (برای اقلیم و سلامت در ساختمان ) و ... برای معمار لازم است. از دیدگاه او معماری باید به سه اصل وفادار بماند: ایستایی (ساختمان و مصالح)، کارایی، زیبایی تاریخ روم با تاریخ شهر '''رم''' پیوند دارد و به روایت افسانه گونه شهر رم در سال 753۷۵۳ پ. م به دستور '''رمولوس''' ساخته شد.
 
[[امپراتوری روم]] با ایجاد راهها ،راهها، قوانین و ارتش توانمند خود، سیستم [[حمل و نقل]] سازمان یافته اییافته‌ای را به وجود آورد که سبب پیدایش شهرها شد.
تمدن شهرگرای رومی (لاتین) با ساخت سدها، پلها، جاده ها،جاده‌ها، آبراهها، تئاترها، میدانها، حمام هایحمام‌های همگانی، تاقهای پیروزی و سنگ فرشسنگ‌فرش راهها آثار ماندگاری در جهان از اسکاتلند تا [[خلیج فارس]] بر جای نهاد. با وجود شکوه شکوه بناها و تندیس هاتندیس‌ها که هر امپراتور از خود به جا می گذاشتمی‌گذاشت رم را نمی تواننمی‌توان شهری یکپارچه در نظر گرفت. موانع طبیعی (شهر هفت تپه) و بی توجهی هر امپراتور به آثار ساخته شده دیگران را میتوانمی‌توان علت اصلی آن بشمار آورد.
 
رومی هارومی‌ها علاقه به ساختمان هایساختمان‌های بزرگ داشتند، بنابراین نیاز به مصالخ سنگین، پایدار، بادوام، خشن و محکم. آنها به علت داشتن [[سیمان پوزولان]] که بهترین سیمان در جهان بود موفق به ساخت بناهای مطلوب شدند.
رومی هارومی‌ها ابتدا تاقهای نیم دایره ایدایره‌ای (تاق آهنگ) که از نظر سازه ایسازه‌ای ایستایی زیادی ندارند را پدید آورند، سپس با روش مبتکرانه ایمبتکرانه‌ای به تاق مرکب یا متقاطع که عبارت از دو تاق آهنگ عمود بر یکدیگر است دست یازیدند.<ref>[کتاب آشنایی با معماری جهان|نوشته دکنر محمد ابراهیم زارعی|انتشارات فن آوران|چاپ یازدهم|سال 1391]</ref>
 
== محاسن تاق مرکب (متقاطع) ==
← نیروها را در چهار گوشه یگوشهٔ گنبد متمرکز میسازدمی‌سازد
 
← نیروها را در چهار گوشه ی گنبد متمرکز میسازد
 
← امکان حذف دیوارهایی که مستقیماً باربر نیستند
 
← امکان ایجاد پنجره هایپنجره‌های بزرگ در زیر تاقهای گنبد (گریو گنبد)
 
← امکان ارتباط فضایی زیر گنبدها به یکدیگر
← امکان ساخت بلندتر بنا به علت سبکی سازه
 
آبراهه هایآبراهه‌های رومی (Aquedues) برای انتقال آب به شهرها و عبور [[سواره نظام]] نیز مورد استفاده بود، در دو یا سه طبقه ساخته می شدمی‌شد.
حمام هایحمام‌های (thermes) بزرگ و همگانی به نام کاراکالا مجهز به آب سرد و گرم، '''سونا'''، کتابخانه، تئاتر، سالن کنفرانس و مطالعات، ورزشگاه، فضای سبز طبیعی و ... بودند.
 
کاربریهای اصلی آنها عبارتند از:
- مراسم مذهبی
- امور بهداشتی
- گذران [[اوقات فراغت]] و فعالیتهای هنری
- ورزش، مطالعه و پاتوق اجتماعی<ref>[http://anjoman.tebyan.net/newindex.aspx?pid=17257&threadID=485332]</ref>
 
== پانتئون ==
 
[[پرونده:رم باستان 3.jpg|بندانگشتی|معبد پانتئون]]
 
یکی از شاخص ترین بناهای رومی است که به دستور '''آدریانوس''' (118۱۱۸- 128۱۲۸ م) ساخته شد. [[شکل هندسی]] آن به صورت کروی است که بر روی بنای سنگی استوانه ایاستوانه‌ای قرار دارد . قطر و ارتفاع آن 43۴۳ متر و ضخامت [[دیوارهای جانبی]] بیش از 6۶ متر است.
 
رواق ستون بندی شده در ورودی آن یک فضای افزوده شده با سقف شیبدار به نظر میرسدمی‌رسد.
سطح زیرین گنبد به صورت مربع هایمربع‌های منظم شکل بندی شده تا از سنگینی سازه آن بکاهد و بر زیبایی سقف بیفزاید.
در مرکز این گنبد بزرگبزرگ، ، روزنه ایروزنه‌ای به شعاع بیش از 9۹ متر نور طبیعی را به درون هدایت میکندمی‌کند.
دیوارها و کف '''پانتئون''' از [[سنگ مرمر]] سفید نازک پوشش یافته تا آب باران نیز به راحتی کانالیزه شود.<ref>[http://irgasht.com/rome/معبد_پانتئون_رم]</ref>
 
== کلوسئوم ==
 
[[پرونده:رم باستان 4.jpg|بندانگشتی|طرح ذهنی از آمفی تئاتر کلوسئوم]]
 
واژه '''کولوسئوم''' به معنی «جایگاه غول‌پیکر» است. بزرگترین [[آمفی تئاتر]] در روم "«کلوسئوم"» نام دارد که ساخت آن به دستور وسپاسیان (72۷۲ پ.م م) آغاز شد و به دست دومیتیان دوازده سال بعد به پایان رسید.
بخش بزرگی از آن تخریب شده ولی آثار به جا مانده برای تجسم کل ساختمان کافی است.
 
این '''آمفی تئاتر''' یک بیضی بزرگ به ابعاد 165×190۱۶۵×۱۹۰ متر است و صندلی هایصندلی‌های سنگی بر روی تاق هایتاق‌های آهنگ ساخته شده اندشده‌اند.
گنجایش آمفی تئاتر50000تئاتر۵۰۰۰۰ نفر بود ولی در مدت چند دقیقه آمفی تئاتر از حضور آنها تهی می شدمی‌شد.
ردیف صندلی هاصندلی‌ها به وسیله یوسیلهٔ راهروها ی افقی به چهار بخش وابسته به چهار طبقه یطبقهٔ اجتماعی تقسیم می شدمی‌شد. دو ردیف پایین به درباریان و [[نجیب زادگان]] . جایگاه امپراتوری در یکی از گوشه هایگوشه‌های سن و ورودی گلادیاتورها در گوشه یگوشهٔ دیگر آن قرار داشت.
ابعاد سن نمایش 54×88۵۴×۸۸ متر بود و در زیر آن شمار فراوانی اتاق، انبار، فضای نگهداری جانوران و اتاقهای تعویض لباس قرار داشت.
سازه ایسازه‌ای سبک از جنس پارچه که به آن ولاریوم میگفتند،می‌گفتند، هنگام ظهر برای پیشگیری از تابش آفتاب بر فراز کلوسئوم برافراشته می شدمی‌شد.
کلوسئوم 48۴۸ متر ارتفاع دارد و متشکل از چهار طبقه است: طبقه همکف شیوه یشیوهٔ دوریک، طبقه یکم ایونیک، طبقه یطبقهٔ دوم کرنتی و طبقه یطبقهٔ سوم سبک رومی است.<ref>[//fa.wikipedia.org/wiki/کولوسئوم}</ref>
 
== تاق پیروزی کنستانتین ==
 
[[پرونده:رم باستان 6.jpg|بندانگشتی|تاق پیروزی کنستانتین در رم]]
 
'''تاق پیروزی''' از دیگر بناهای شهری روم می باشدمی‌باشد که ترکیبی از قوس و ستون است. نوع ابتدائی آن [[تاق تیتوس]] (سدهسدهٔ ی 1۱ میلادی) دارای یک [[دروازه و]] گونه زیبای آن تاق کنستانتین (سدهسدهٔ ی 4۴ م.) دارای سه دروازه ( اصلی و 2۲ فرعی) میباشدمی‌باشد که با شماری آرایه (تندیس و نقش برجسته) تزیین شده است.<ref>[http://irgasht.com/rome/طاق_کنستانتین_رم]</ref>
 
== باسیلیکاها ==
[[پرونده:رم باستان 7.jpg|بندانگشتی|نمونه اینمونه‌ای از باسیلیکا هاباسیلیکاها]]
 
از مهم ترین ساختمان هایساختمان‌های ویژه معماری رومی، '''باسیلیکاها''' بودند که از عناصر اصلی [[مرکز شهر]] رومی به شمهر می آمدندمی‌آمدند. باسیلیکاها ساختمانی است در بر گیرنده یک سالن ستون دار مسقف با پلان مستطیلی شکل که با بیرون زدگی دایره وار در یک یا دو طرف آن همراه است. ردیفهایی از ستون نیز فضای درونی را به مرکز (صحن اصلی) و راهروهای جانبی پیرامونی کوچکتر تقسیم میکنندمی‌کنند. سقف آنها از نوع متقاطع بوده است.
[[پرونده:رم باستان 7.jpg|بندانگشتی|نمونه ای از باسیلیکا ها]]
 
از مهم ترین ساختمان های ویژه معماری رومی، '''باسیلیکاها''' بودند که از عناصر اصلی [[مرکز شهر]] رومی به شمهر می آمدند. باسیلیکاها ساختمانی است در بر گیرنده یک سالن ستون دار مسقف با پلان مستطیلی شکل که با بیرون زدگی دایره وار در یک یا دو طرف آن همراه است. ردیفهایی از ستون نیز فضای درونی را به مرکز (صحن اصلی) و راهروهای جانبی پیرامونی کوچکتر تقسیم میکنند. سقف آنها از نوع متقاطع بوده است.
 
== فورم ==
فورم فضای مرکزی شهر رومی است که در برگیرنده بناهای مهم شهری و جریان زندگی سیاس ،سیاس، اجتماعی، مذهبی، فرهنگی و اقتصادی شهروندان میباشدمی‌باشد.
 
نمادهای شهری مانند [[ستون تراژان]] به بلندی 38۳۸ متر در همین محدوده قرار دارد.
فورم فضای مرکزی شهر رومی است که در برگیرنده بناهای مهم شهری و جریان زندگی سیاس ، اجتماعی، مذهبی، فرهنگی و اقتصادی شهروندان میباشد.
فورم هافورم‌ها سه مرحله متمایز را تجربه نمودند : نخست فورم هایفورم‌های '''ارگانیک''' ، سپس فورم هایفورم‌های از پیش اندیشیده شده و از پیش طراحی شده و سر انجام فورم هایفورم‌های سلطنتی که در زمین هایزمین‌های جدید و با استفاده از طراحی یونانی ها (هیپوداموس) بهره جستند.
نمادهای شهری مانند [[ستون تراژان]] به بلندی 38 متر در همین محدوده قرار دارد.
فورم ها سه مرحله متمایز را تجربه نمودند : نخست فورم های '''ارگانیک''' ، سپس فورم های از پیش اندیشیده شده و از پیش طراحی شده و سر انجام فورم های سلطنتی که در زمین های جدید و با استفاده از طراحی یونانی ها(هیپوداموس) بهره جستند.
 
== کاخ بزرگ امپراتور دیوکلسین ==
 
[[پرونده:رم باستان 8.jpg|بندانگشتی|کاخ بزرگ امپراتور دیوکلسین]]
 
دو پدیده نوین: در یکی از حیاط هایحیاط‌های این کاخ شاهد یک '''سنتوری''' هستیم که توسط قوسی از میان شکسته شده و بر دو پایهدوپایه استوار گشته، نوآوری دیگر ردیف کاخ بزرگ '''امپراتور دیوکلسین''' بیانگر آغاز ناتوانی امپراتوری روم میباشدمی‌باشد.
 
قوس هاییقوس‌هایی است که بار سقف را نه بر دیوار که بر ستون هایستون‌های پیرامون حیاط وارد میکندمی‌کند. در پایان سده یسدهٔ سوم میلادی امپراتوری روم دچار تزلزل گردید. از یکسو یورش ایرانیان و از سوی دیگر آشوبهای بربرها ناامنی امپراتوری را سبب شد. دیوکلسین سرزمین پهناور روم را به دو امپراتوری غربی و شرقی تقسیم نمود. شهر رم مرکز [[روم غربی]] و شهر نوبنیاد '''کونستانتینوپل''' (بیزانس، قسطنطنیه، استانبول) پایتخت [[روم شرقی]] شد. بخش غربی امپراتوری در کوتاه زمان فروپاشید و از [[پاره پارهپاره‌پاره]] شدن آن دولت هایدولت‌های امروزی اروپا شکل گرفتند (سال 410۴۱۰ م ). بخش شرقی امپراتوری تا دوران '''رنسانس''' دوام آورد و در سال 1453م۱۴۵۳م به دست [[سلطان محمد فاتح]] تسخیر شد.
[[رده:ویکی‌سازی رباتیک]]
۱۱٬۰۱۲

ویرایش