قیام درسیم: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۳۸۹ بایت اضافه‌شده ،  ۷ سال پیش
ابرابزار، اصلاح ارقام
جزبدون خلاصۀ ویرایش
(ابرابزار، اصلاح ارقام)
{{Infobox military conflict
'''قیام درسیم''' در سال‌های ۳۸ - ۱۹۳۷ به رهبری [[سید رضا]] از [[مردم کرد|کردهای]] [[علوی]] در [[کردستان ترکیه]] در جایی که اکنون استان [[تونجلی]] نامیده می‌شود رویداد.<ref>http://ejts.revues.org/index370.html (Accordint to european journal of turkish studies, Tunceli is an alevi kurdish province)</ref>
| date = ۲۰ مارس ۱۹۳۷ - نوامبر ۱۹۳۷{{سخ}}۲ ژانویه ۱۹۳۸ - دسامبر ۱۹۳۸
در این قیام ۶۵،۰۰۰-۷۰،۰۰۰ [[کرد]] [[علویان (ترکیه)|علوی]] توسط ارتش ترکیه کشته و هزاران نفر [[تبعید]] شدند.<ref name="Turkey 1988">{{cite book|last=Bruinessen|first=Martin van|title=Genocide: Conceptual and Historical Dimensions|year=۱۹۹۴|publisher=University of Pennsylvania Press|url=http://www.let.uu.nl/~martin.vanbruinessen/personal/publications/Bruinessen_Genocide_in_Kurdistan.pdf|editor=Andreopoulos, George J|location=Philadelphia|pages=۱۴۱–۱۷۰|chapter=Genocide in Kurdistan? The Suppression of the Dersim Rebellion in Turkey (1937-38) and the Chemical War Against the Iraqi Kurds (1988)}}</ref><ref name="McDowall">David McDowall, ''A modern history of the Kurds'', I.B.Tauris, Mayıs 2004, s.209</ref><ref>{{cite web|title=Alevi-CHP rift continues to grow after Öymen remarks|url=http://www.todayszaman.com/tz-web/news-193807-alevi-chp-rift-continues-to-grow-after-oymen-remarks.html|work=Today's Zaman|date=24 November 2009}}</ref>
| conflict = قیام درسیم ۱۹۳۷/۱۹۳۸
| partof = [[Kurdish rebellions]]
| casus = The residents of Dersim did not pay taxes
| image = [[File:Ataturk-PeopleHouses-Pertek.jpg|250px]]
| caption = [[مصطفی کمال آتاترک]] و [[صبیحه گوکچن]] (۱۷ نوامبر ۱۹۳۷, in front of the [[پرتک]] [[People's Houses|People's House]])
| place = Dersim region
| result = پیروزی قاطع ترک‌ها. Revolt suppressed. Turkish control of Dersim region.
| combatant1 = {{flagicon|Turkey}} [[ترکیه]]
| combatant2 = Dersim tribes
| commander1 = {{flagicon|Turkey}} [[مصطفی کمال آتاترک]]{{سخ}}{{flagicon|Turkey}} [[عصمت اینونو]]{{سخ}}{{flagicon|Turkey}} [[Kâzım Orbay]]{{سخ}}{{flagicon|Turkey}} [[Abdullah Alpdoğan]]{{سخ}}{{flagicon|Turkey}} [[Galip Deniz]]{{سخ}}{{flagicon|Turkey}} [[Kemal Ergüden]]{{سخ}}{{flagicon|Turkey}} [[İsmail Hakkı Tekçe]]{{سخ}}{{flagicon|Turkey}} Şemsi Erkuş{{سخ}}[[Rêber Qop]]{{سخ}}Zeynel Top
| commander2 = [[سید رضا]]{{POW}} {{Executed}}{{سخ}}Kamer Aga (Yusufan){{سخ}}Cebrail Aga (Demenan){{سخ}}Kamer Aga (Haydaran){{سخ}}[[Alîşêr]]{{KIA}}{{سخ}}Zarîfe{{KIA}}
| strength1 = 50,000<ref name="McDowall209"/>
| strength2 = ۳٬۰۰۰<ref>[[Osman Pamukoglu|Osman Pamukoğlu]]، ''Unutulanlar dışında yeni bir şey yok: Hakkari ve Kuzey Irak dağlarındaki askerler'', Harmoni Yayıncılık, 2003, ISBN 975-6340-00-2, p. 16. {{tr icon}}</ref>
| casualties1 = ۱۹۹ کشته
۳۵۴ مجروح
| casualties2 = ۱۰٬۰۰۰ کشته<ref>''Turkey's Alevi enigma: a comprehensive overview'', Paul J. White, Joost Jongerden, 2003, page 198</ref> یا{{سخ}}
۱۳٬۱۶۰ غیرنظامیان<ref name="Radikal">[http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetay&ArticleID=965187&Date=19.11.2009&CategoryID=77 "Resmi raporlarda Dersim katliamı: 13 bin kişi öldürüldü"], ''[[Radikal]]'', November 19, 2009. {{tr icon}}</ref>-۷۰٬۰۰۰ people<ref name="pen-kurd.org">http://www.pen-kurd.org/almani/haydar/Dersim-PresseerklC3A4rungEnglish.pdf</ref> کشته{{سخ}}۱۱٬۸۱۸ مجبور به مهاجرت.<ref name="Radikal"/>
}}
 
'''قیام درسیم''' در سال‌های ۳۸ - ۱۹۳۷ به رهبری [[سید رضا]] از [[مردم کرد|کردهای]] [[علوی]] در [[کردستان ترکیه]] در جایی که اکنون استان [[تونجلیاستان تونج‌ایلی]] نامیده می‌شود رویداد.<ref>http://ejts.revues.org/index370.html (Accordint to european journal of turkish studies, Tunceli is an alevi kurdish province)</ref>
در این قیام ۶۵،۰۰۰۶۵٬۰۰۰-۷۰،۰۰۰۷۰٬۰۰۰ [[کرد]] [[علویان (ترکیه)|علوی]] توسط ارتش ترکیه کشته و هزاران نفر [[تبعید]] شدند.<ref name="Turkey 1988">{{cite book|last=Bruinessen|first=Martin van|title=Genocide: Conceptual and Historical Dimensions|year=۱۹۹۴|publisher=University of Pennsylvania Press|url=http://www.let.uu.nl/~martin.vanbruinessen/personal/publications/Bruinessen_Genocide_in_Kurdistan.pdf|editor=Andreopoulos, George J|location=Philadelphia|pages=۱۴۱–۱۷۰|chapter=Genocide in Kurdistan? The Suppression of the Dersim Rebellion in Turkey (1937-38) and the Chemical War Against the Iraqi Kurds (1988)}}</ref><ref name="McDowall">David McDowall, ''A modern history of the Kurds'', I.B.Tauris, Mayıs 2004, s.209</ref><ref>{{cite web|title=Alevi-CHP rift continues to grow after Öymen remarks|url=http://www.todayszaman.com/tz-web/news-193807-alevi-chp-rift-continues-to-grow-after-oymen-remarks.html|work=Today's Zaman|date=24 November 2009}}</ref>
دولت ترکیه ادعا می‌کند که ۱۲ هزار نفر در این جریان کشته شده‌اند.<ref>[http://www.fa.firatajans.com/news/tzh-h/hftd-w-hftmyn-slgrd-qtl-m-khrdhy-lwy-dr-drsym.htm هفتاد و هفتمین سالگرد قتل‌عام کردهای علوی در درسیم؛ خبرگزاری فرات]</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
* [[کشتار درسیم]]
 
{{-}}
 
== منابع ==
{{پانویس|چپ‌چین=بله}}