تفاوت میان نسخه‌های «کلیسای سن پیترو»

بدون خلاصه ویرایش
جز (Removing Link GA template (handled by wikidata))
برچسب‌ها: افزودن القاب (پخ) افزودن پیوند بیرونی به جای ویکی‌پیوند (پخ) منبع حذف شده‌است.(پخ) نیازمند بازبینی
{{Coord|۴۱|۵۴|۸|N|۱۲|۲۷|۱۲|E|type:landmark|display=title}}
 
{{لحن نامناسب}}
[[پرونده:St Peter's Square, Vatican City - April 2007.jpg|بندانگشتی|280px|چپ|نمایی از [[میدان سنت پیر]]]]
[[پرونده:Giovanni Paolo Panini - Interior of St. Peter's, Rome.jpg|بندانگشتی|280px|چپ|یک نقاشی از نمای داخلی کلیسای سن پیر]]
 
'''کلیسای پیتر مقدس''' یا '''کلیسای پطرس حواری''' یا '''کلیسای سن پیر''' {{ایتالیایی|Basilica di San Pietro in Vaticano}} [[کلیسا|کلیسایی]]واقع در مجاورتشهر [[واتیکان]] در [[رم]] واقعاز شدهبزرگ‌ترین کلیساهای جهان است که نزدیکمربوط به ۲۰۰دورۀ هزاررنسانس مترپسین مربعمی‌شود. وسعتاین داردکلیسا وکه حجاری‌هابه وطور کلی توسط [[مجسمه|مجسمه‌هایدوناتو برامانت]] بالای سقف آن اثر، [[میکل آنژ]]، هنرمندکارلو مشهورمادرنو و [[ایتالیا|ایتالیاییبرنینی]] است.(بزرگترین کلیسای [[جهان]])<ref>برگرفتهطراحی شده ازمعروف‌ترین کتاباثر اطلاعاتمعماری عمومیرنسانس پیام صفحه ۱۹۶</ref>می‌باشد.
شخص [[پطرس]] یکی از حواریون [[عیسی ناصری|مسیح]] بوده‌است و مقبره او در وسط محوطه داخلی این کلیسا قرار دارد و سایر پاپ‌ها از جمله پاپ ژان پل دوم هم که چند سال پیش فوت کرد نیز در زیرزمین این کلیسای بزرگ و مجلل دفن شده‌اند.
 
زیربنای این کلیسا نزدیک به 200 هزار متر مربع است و حجاری‌ها و مجسمه‌های سقف آن اثر [[میکل آنژ]] می‌باشد.
نکته جالب اینکه نقشه هوایی ساختمان‌های کلیسای سن پیرو به شکل یک کلید طراحی شده که نماد کلید بهشت محسوب می‌شود و مجسمه‌های [[حواریون]] مسیح نیز به شکل نیم دایره‌ای در اطراف در ورودی این کلیسا نصب شده‌است.
 
نکته جالب اینکه نقشه هوایی ساختمان‌های کلیسای سن پیرو به شکل یک کلید طراحی شده که نماد کلید بهشت محسوب می‌شود و مجسمه‌های [[حواریون]] [[مسیح]] نیز به شکل نیم دایره‌اینیم‌دایره‌ای در اطراف در ورودی این کلیسا نصب شده‌است.
بنای کلیسای سن پیرو در رم به مدت یک سدهٔ تمام در دست ساخت بود. ابتدا در دورهٔ رنسانس با طرح برامانته (۱۵۰۶)، سپس با طرح تازه میکل آنژ (۱۵۴۶) به صورت پلان متمرکز و ایستا ساخته شد. پاپ توسعهٔ کلیسا را به کارلو مادرنو (۱۶۰۷) واگذار نمود. او سه بلوک را به صحن کلیسا افزود و نقشه را از تقارن محوری تبدیل نمود. سپس با ساخت یک نمای کشیده با سنتوری بر فراز ورودی که مورد انتقاد فراوان هم قرار گرفت چشم از جهان فرو بست. سرانجام تکمیل کار بر عهدهٔ جووانی برنینی (۱۶۲۳) گذارده شد و یکی از شاهکارهای معماری شهری [[باروک]] پدید آمد. وی با برپایی یک سایه بان بزرگ «خیمه مقدس» در زیر گنبد که دارای چهار ستون مارپیچ مرمرین بود تندیس چهار فرشته را بر بر فراز آنها نهاد.
 
بر اساس عقیدۀ رایج در [[کاتولیک]] این کلیسا محل دفن [[پیتر مقدس|پیتر مقدس]]، یکی از حواریون حضرت مسیح و اولین پاپ است. شواهد تاریخی و عقیدۀ رایج حاکی از این هستند که مقبرۀ پیتر مقدس مستقیماً زیر محراب باسیلیکا قرار دارد. به همین دلیل، تعداد زیادی از پاپ‌ها، از صدر مسیحیت تا کنون، مانند [[پاپ ژان پل دوم]] که چند سال پیش فوت کرد، در زیرزمین این کلیسا دفن شده‌اند. از زمان کنستانتین بزرگ، امپراطور روم، کلیسایی در این مکان قرار داشته‌است. ساخت باسیلیکای حاضر، که جایگزین باسیلیکای قدیمی قرن چهارم میلادی شده‌است، از تاریخ ۱۸ آپریل ۱۵۰۶ آغاز شد و در ۱۸ نوامبر ۱۶۲۶ به پایان رسید.
«سریر قدیس پطرس» بخش زیادی از زندگی پربار برنینی را به خود اختصاص داد، این نماد تجسمی از آمیزش [[پیکرتراشی]] با معماری همراه با نقاشی و نورپردازی است و نمایانگر پیروزی مسیحیت بر جهان می‌باشد. طراحی میدان شکوهمند روبروی کلیسای سن پیرو به گونه‌ای ظریف و موثر از پهنای نمای ساختمان (مادرنو) می‌کاهد و کلیسا با دو یال ذوزنقه‌ای همگرا به میدان بیضی شکل که با دو ردیف دوتایی ستون به شیوهٔ توسکان ساخته شده، ستون بزرگی را که از مصر آورده شده در مرکز و فواره‌های ساخت مادرنو را در دو کانون خود قرار داد. بدین سان برنینی ساختمان دورهٔ رنسانس که بصورت منفرد و مستقل ایستاده بود را به طرح گسترده در پیوند با محیط پیرامونی و معماری پویای باروک تبدیل می‌سازد.
 
هر ساله بین ۱۵٬۰۰۰ تا بیش از ۸۰٬۰۰۰ نفر برای شرکت در مراسم‌های مختلف، در میدان سن پیترز و یا داخل باسیلیکا جمع می‌شوند.
{{سراسرنما|Vatican StPeter Square.jpg|800px|نمای فراگیر کلیسای بزرگ سن پتر}}
* [[فهرست پاپ‌های کلیسای کاتولیک روم|پتروس]]
 
از نظر معماری، این کلیسا بزرگترین بنای دوران خود محسوب می‌شود. باسیلیکای سن پیترز یکی از چهار باسیلیکای رم است که عنوان باسیلیکای اعظم را دارا می‌باشند. برخلاف تصور رایج، این کلیسا یک کلیسای جامع نیست؛ چرا که محل اقامت پاپ نیست. محل اقامت پاپ (به عنوان اسقف رم) در [[باسیلیکای سنت جان لاتران]] قرار دارد.
== پانویس ==
== تاریخچه ==
قبر پیتر در آغاز به وسیلة یک سنگ قرمز، به نشانۀ اسمش که در [[زبان یونانی]] به معنی سنگ یا صخره می‌باشد، نشانه گذاری شده بود و چند سال بعد یک آرامگاه روی آن ساخته شد. پس از بیش از 300 سال، باسیلیکای قدیمی سن پیترز در این مکان ساخته شد.
=== باسیلیکای قدیمی سن پیترز ===
[[پرونده:Basilica di San Pietro 1450.jpg|بندانگشتی|چپ|150px|باسیلیکای قدیمی سن پیترز]]
باسیلیکای قدیمی سن پیترز بین سال های 319 و 330 میلادی به دستور کنستانتین بزرگ ساخته شد.این بنا که به فرم باسیلیکا ساخته شده بود، یک سالن پهن و دو بازو در اطراف داشت که به بنا شکل صلیب میداد. طول بنا بیش از ۱۰۳٫۶ متر بوده است.
== معماری ==
=== پلان‌های متوالی ===
پاپ جولیوس دوم در سال 1505 م. تصمیم گرفت که باسیلیکای قدیمی را تخریب کند و آن را با بنایی جدید و ماندگار جایگزین سازد. در رقابتی که موضوع آن طراحی عظیم‌ترین بنای عالم مسیحیت بود، طراحی [[دوناتو برامانت]] برگزیده شد و در سال 1506 ساخت و ساز بنا آغاز گردید.
[[پرونده:SaintPierre.svg|بندانگشتی|چپ|150px|پلان برامانت]]
این پلان به فرم یک صلیب یونانی عظیم بود و یک گنبد، الهام گرفته از گنبد [[معبد پانتئون]] داشت. با این تفاوت که این گنبد به چهار ستون بزرگ تکیه داشت؛ در حالیکه گنبد معبد پانتئون به وسیلۀ یک دیوار نگه‌داری می‌شد. بالای گنبد برامانت یک فانوس، به همراه گنبدی کوچک قرار می‌گرفت که از لحاظ فرم بسیار شبیه به فانوس [[کلیسای جامع فلورانس]] بود.
 
برامانت در نظر داشت که گنبد مرکزی را با چهار گنبد کوتاه‌تر روی محورهای مورب احاطه کند. سالن، جای مخصوص کشیش و بازوهای مساوی کلیسا هر کدام جزء دو راهرو بودند که به یک برآمدگی نیم‌دایره‌ای که محراب کلیسا بود ختم می‌شدند. در هر گوشۀ ساختمان برجی قرار می‌گرفت بطوریکه طرح کلی ساختمان مربع بود؛ به همراه محراب‌های کلیسا که در نقاط اصلی برجسته بودند.
{{پانویس|۲}}
[[پرونده:SaintPierreRaphael.JPG|بندانگشتی|چپ|150px|پلان رافائل]]
با مرگ پاپ جولیوس در 1513، [[جولیانو دا سانگالو]]، [[جووانی جوکوندو]] و [[رافائل]] جایگزین برامانت شدند. یک سال پس از مرگ برامانته در سال ۱۵۱۴، سانگالو و جوکوندو نیز مردند. تفاوت اصلی در پلان رافائل سالنی است با پنج راهرو که ردیفی از نمازخانه‌هایی به صورت برآمده، در هر طرف، خارج از راهروها قرار دارد.
 
پس از مرگ رافائل در سال ۱۵۲۰، جانشین او، [[بالداساره پروتزی]]، تغییراتی که رافائل برای بخش داخلیِ سه برآمدگیِ اصلیِ کلیسا ارائه داده بود را حفظ کرد. بااین وجود دوباره به پلان صلیب یونانی و دیگر ویژگی‌های پلان برامانت رجوع کرد. ساخت این پلان به دلیل مشکلات مختلف کلیسا و ایالت پیش نرفت و با مرگ پروتزی در ۱۵۳۶، پلان او تحقق نیافته باقی ماند.
 
پس از پروتزی، [[آنتونیو دا سانگالو یانگر]] پلانی را ارائه کرد که ویژگی‌های پلان برامانت، رافائل و پروتزی را با هم ترکیب می‌کرد. طرح او برای گنبد، هم در ساختار و هم در تزئین، دارای جزئیات بیشتر و بسیار ماهرانه‌تر از طرح برامانت بود و دارای شیارهایی بر سطح خارجی گنبد بود. همانند برامانت، سانگالو نیز پیشنهاد داد که یک فانوس روی گنبد قرار بگیرد. سانگالو فانوس را بزرگتر و بسیار ماهرانه‌تر طراحی کرد. فعالیت عملیِ اصلیِ سانگالو، تقویت ستون‌های برامانت بود که در حال ترک برداشتن بود.
 
در تاریخ ۱ ژانویه ۱۵۴۷، در دوران حکمرانی پاپ پاول سوم، میکل آنژ، که در آن زمان بیش ار هفتاد سال سن داشت، به عنوان ناظر پروژۀ ساخت و ساز کلیسای سنت پیترز، جانشین سانگالو شد. او به عنوان طراح اصلی بخش عمدۀ ساختمانی که ما امروزه مشاهده می‌کنیم، در نظر گرفته می‌شود. میکل آنژ این مسئولیت را با رضایت نپذیرفت؛ بلکه پاپ پاول او را به این کار مجبور کرده بود. میکل آنژ می‌نویسد:« من این مسئولیت را فقط به خاطر عشق به خدا و به افتخار آن حواری پذیرفتم.» میکل آنژ اصرار داشت که به او اختیار کامل داده شود تا به هر روشی که خود مناسب می‌پنداشت، به هدف اصلی دست پیدا کند.
=== پلان میکل آنژ ===
[[پرونده:L’Architecture de la Renaissance - Fig. 13.PNG|بندانگشتی|چپ|150px|پلان میکل آنژ]]
زمانی که میکل آنژ مسئولیت ساختمان را بر عهده گرفت، چهار ستون عظیم، از پس باقیمانده‌های سالن باسیلیکای قدیمی برخاسته بود. او همچنین تعدادی از طرح‌ها و نقشه‌های معماران و مهندسان نامی قرن شانزدهم را در دست داشت. در همۀ این طرح‌ها چند ویژگی مشترک وجود داشت. همۀ آنها گنبدی را که با گنبدی که برونلسکی یک قرن پیش از این برای کلیسای جامع فلورانس ساخته بود برابری کند، می‌طلبیدند.
[[پرونده:StPetersplan OttoLeuger1904.jpg|بندانگشتی|چپ|150px|پلان کارلو مادرنو]]
 
بنای کلیسای سن پیرو در رمسال به مدت یک سدهٔ تمام در دست ساخت بود. ابتدا در دورهٔ رنسانس با طرح برامانته (۱۵۰۶)، سپس با طرح تازه میکل آنژ (۱۵۴۶) به صورت پلان متمرکز و ایستا ساخته شد.۱۶۰۷ پاپ توسعهٔ کلیسا را به کارلو مادرنو (۱۶۰۷) واگذار نمود. او سه بلوک را به صحن کلیسا افزود و نقشه را از تقارن محوری تبدیل نمود. سپس با ساخت یک نمای کشیده با سنتوری بر فراز ورودی که مورد انتقاد فراوان هم قرار گرفت چشم از جهان فرو بست. سرانجام تکمیل کار بر عهدهٔ جووانی برنینی (۱۶۲۳) گذارده شد و یکی از شاهکارهای معماری شهری [[باروک]] پدید آمد. وی با برپایی یک سایه بان بزرگ «خیمه مقدس» در زیر گنبد که دارای چهار ستون مارپیچ مرمرین بود تندیس چهار فرشته را بر بر فراز آنها نهاد.
 
«سریر قدیس پطرس» بخش زیادی از زندگی پربار برنینی را به خود اختصاص داد، این نماد تجسمی از آمیزش [[پیکرتراشی]] با معماری همراه با نقاشی و نورپردازی است و نمایانگر پیروزی مسیحیت بر جهان می‌باشد. طراحی میدان شکوهمند روبروی کلیسای سن پیرو به گونه‌ای ظریف و موثر از پهنای نمای ساختمان (مادرنو) می‌کاهد و کلیسا با دو یال ذوزنقه‌ای همگرا به میدان بیضی شکل که با دو ردیف دوتایی ستون به شیوهٔ توسکان ساخته شده، ستون بزرگی را که از مصر آورده شده در مرکز و فواره‌های ساخت مادرنو را در دو کانون خود قرار داد. بدین سان برنینی ساختمان دورهٔ رنسانس که بصورت منفرد و مستقل ایستاده بود را به طرح گسترده در پیوند با محیط پیرامونی و معماری پویای باروک تبدیل می‌سازد.
 
{{سراسرنما|Vatican StPeter Square.jpg|800px|نمای فراگیر کلیسای بزرگ سن پتر}}
== منابع ==
*{{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/wiki/St._Peter%27s_Basilica|عنوان = St. Peter's Basilica|زبان =انگلیسی}}
{{ویکی‌انبار|Basilica di San Pietro}}
* برگرفته شده از کتاب اطلاعات عمومی پیام صفحه 196
{{نمادها و آیین‌های پاپ}}
 
۴

ویرایش