ویکی‌پدیا:بازرسان کاربر: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جز (Bot: Fixing broken section link)
:''[[وپ:بازرس]] به این‌جا تغییر مسیر می‌دهد. برای درخواست انجام بازرسی کاربر به [[ویکی‌پدیا:درخواست بازرسی کاربر]] مراجعه کنید.''
 
:''[[وپ:بازرس]] به این‌جا تغییر مسیر می‌دهد. برای درخواست انجام بازرسی کاربر به [[ویکی‌پدیا:درخواست بازرسی کاربر]] مراجعه کنید.''
{{سیاست‌های ویکی‌پدیا|وپ:بازرس}}
در ویکی‌پدیا، بازرس کاربر {{انگلیسی|checkuser}}، به کاربری گفته می‌شود که اختیاراتی دارد که با استفاده از آن می‌تواند به اطلاعاتی نظیر نشانی [[آی‌پی]] کاربران و سایر سیاهه‌های [[کارساز (رایانه)|سرور]] را در شرایط خاص دسترسی پیدا کند تا از ویکی‌پدیا در برابر خرابکاری‌های بالقوه یا بالفعل مراقبت کند. اختیارات بازرسی کاربر تنها به تعداد معدودی از کاربران مورد اعتماد داده می‌شود و هر یک از این افراد قادر است به نحوه استفاده دیگر بازرسان کاربر ویکی‌پدیای فارسی از ابزار بازرسی کاربر نظارت کند.
ابزارهای بازرسی برای مقابله با خرابکاری، بررسی فعالیت با [[ویکی‌پدیا:حساب زاپاس|حساب زاپاس]]، محدود کردن امکان اخلال در ویکی‌پدیا یا سایر پروژه‌های خواهر، و بررسی شکایات معقول در مورد ویرایش‌های خرابکاری به کار گرفته می‌شود. این ابزارها نباید با مقاصد سیاسی، اعمال فشار به ویرایشگران، یا برای تهدید یک ویرایشگر دیگر در موارد اختلاف نظر به کار گرفته شود.
 
باید توجه داشت که مواردی از [[ویکی‌پدیا:حساب زاپاس#استفاده‌های درست از حساب‌های جایگزین|مواردی از استفاده مشروع از حساب‌های جایگزین]] وجود دارد، به شرط آن که از حساب جایگزین به شکلی که با قوانین مغایر باشد (نظیر دو بار رای‌دادن در رای‌گیری‌ها یا القای حمایت از یک دیدگاه) استفاده نشود.
 
در برخی ویکی‌ها کاربران می‌توانند درخواست دهند که نشانی آی‌پی خودشان بررسی شود، مثلاً به این منظور که بی‌گناهی خود را در ارتباط با سوء استفاده از یک حساب زاپاس نشان دهند؛ باید توجه داشت که در برخی موارد درخواست بازرسی کاربر خود نوعی اخلال به حساب می‌آید و چنین درخواست‌هایی ممکن است اجرا نشوند.
ابزارهای بازرسی کاربر اجازه دسترسی به اطلاعات غیر علنی را به بازرسان کاربر می‌دهد. بنیاد ویکی‌مدیا حفظ اسرار کاربران خودش را بسیار جدی می‌گیرد، و مواردی وجود دارد که بین حفظ ویکی در برابر خرابکاری و اخلال از یک سو و حفاظت از اطلاعات خصوصی کاربران (ولو خرابکار) از سوی دیگر، تعارض پیش می‌آید. در چنین وضعیت حساسی، گاهی هیچ راه‌حل ایده‌آلی وجود ندارد؛ موارد زیر برخی از اصول و روش‌های متداول را که در ویکی‌پدیای انگلیسی به کار گرفته می‌شوند توضیح می‌دهد. از بازرسان کاربر خواسته شده که در مواردی که شک دارند، از یک بازرس کاربر با تجربه بیشتر راهنمایی بگیرند.
 
# بازرسان کاربر انتخاب آزادی در مورد استفاده از دسترسی خود دارند، به شرط آن که در راستای مقاصد مجاز باشد – به طور عام، در ارتباط با جلوگیری یا کاهش اخلال بالقوه یا بالفعل، یا بررسی شکایات معقول در مورد ویرایش‌های خرابکارانه باشد. (ر. ک. سیاست بازرسی کاربر)
# بازرسان کاربر می‌توانند درخواست‌ها را به صورت عمومی یا غیر از آن دریافت کنند، و تشخیص با خود آن‌هاست.
# درخواست‌ها نباید بر این اساس که «شاید» نتیجه بدهند و در نبود یک دلیل خوب و اختصاصی پذیرفته شوند. با این حال بازرسان کاربر اجازه دارند به طور محرمانه و بر اساس تشخیص خودشان نسبت به انجام بازرسی کاربر در حدود سیاست بازرسی کاربر اقدام کنند – منظور انجام بازرسی در مواردی است که به طور معقولی با موارد اخلال یا خرابکاری در ویکی‌پدیا مرتبط باشد.
 
=== انتشار اطلاعات آی‌پی ===
اعلام این که چند حساب کاربری نام برده شده از یک نشانی یا بازه آی‌پی استفاده می‌کنند، مادامی که به نشانی یا بازه آی‌پی اشاره نشود یا تنها توضیحات کلی (نظیر نام یک شرکت بزرگ ارائه‌دهنده خدمات اینترنت) ارائه شود (به شکلی که امکان احراز هویت یک فرد خاص را فراهم نیاورد)، معمولاً مغایر با سیاست حفظ اسرار قلمداد نمی‌شود. ارتباط دادن یک نشانی آی‌پی با یک نام کاربری نامطلوب است، چرا که نشانی‌های آی‌پی در طول زمان تغییر می‌کنند. (زمانی که بازه بزرگ آی‌پی اعلام شود، این مساله کمتر مصداق دارد چون با بزرگ‌تر شدن بازه آی‌پی، امکان احراز هویت یک فرد خاص کمتر می‌شود.) بازرسان کاربر از روش‌های مختلفی برای پرهیز از این کار بهره می‌برند اما در برخی موارد امکان پرهیز از اعلام ارتباط بین یک نشانی یا بازه آی‌پی و یک حساب کاربری وجود ندارد؛ به علاوه کاربری که به اخلال در ویکی‌پدیا می‌پردازد باید این بها را بپزیرد که یک نشانی آی‌پی به حساب کاربری‌اش ارتباط داده شود. وضعیت یاد شده در این مثال‌ها رخ می‌دهد:
 
* کاربری از طریق نشانی‌های آی‌پی متعدد (یا ترکیبی از نشانی‌های آی‌پی و حساب‌های کاربری مختلف) به اخلال‌گری می‌پردازد. امکان بستن دسترسی تمام این موارد به نحوی که دیگران نتوانند ارتباطی بین این بستن‌ها پیدا کنند وجود ندارد.
* کاربری از طریق چندین حساب کاربری اخلال‌گری می‌کند و امکان دارد که حساب‌های جدیدی نیز بسازد، لذا بستن بازه آی‌پی مورد استفاده توسط وی الزامی است.
ویکی‌پدیای انگلیسی ایده‌آل دیگری را نیز در نظر می‌گیرد: '''اگر از شما درخواست شد یک بازرسی را انجام بدهید، همواره از کاربر بخواهید شواهدی نشان دهد که این بازرسی لازم و موجه است، و خودتان نیز وجود مبنای منطقی را تایید کنید تا اگر بعداً مورد پرسش قرار گرفتید، بتوانید توضیح دهید. هیچ پیش‌فرضی را نپذیرید، صرف نظر از این که چه کسی از شما درخواست می‌کند.'''
 
=== «سنگ مفت، گنجشک مفت» ===
این اصطلاح برای توصیف مواردی به کار می‌رود که بازرسی کاربر در نبود شواهد کافی برای توجیه ضرورت انجام آن، صورت بپذیرد. انجام بازرسی کاربر در نبود شواهد کافی سوء استفاده از چندین حساب کاربری موجه نیست. باید توجه داشت که '''بازرسی یک حساب کاربری زمانی که صاحب اصلی حساب مشخص نباشد اما شواهد کافی برای سوء استفاده از چند حساب کاربری وجود داشته باشد، مصداقی از این وضعیت ''نیست'''''. هم‌چنین باید توجه داشت که این که جواب بازرسی کاربر منفی باشد، به این معنی نیست که انجام بازرسی کاربر توجیه نداشته است.
 
* بازرسی کاربر یک ابزار جادویی در ویکی نیست. تقریباً تمام درخواست‌های آی‌پی به این خاطر انجام شده‌اند که دو کاربر رفتار مشابهی داشته‌اند یا یک ویرایشگر به شکلی رفتار می‌کرده که مطرح‌کننده امکان اخلال‌آفرینی در ویکی بوده‌است. مطابقت دادن عادات ویرایشی امری خطیر است؛ تطابق نشانی آی‌پی تنها یک مدرک اضافی است (اگر باشد).
* بیشتر نشانی‌های آی‌پی کاربران اینترنت مبتنی بر شماره‌گیری (dialup) و بسیاری از نشانی‌های آی‌پی کاربران اینترنت مبتنی بر خطوط دیجیتال استیجاری (DSL) متغیر هستند و ممکن است در هر نشست کاربری، یا هر روز، هر هفته، هر چند ماه یکبار، یا به ندرت تغییر کنند. به جز در مواردی که زمان دسترسی دو کاربر بسیار نزدیک به هم است، در مورد تطبیق دادن نشانی‌های آی‌پی احتیاط کنید. بعد از مدتی، شما فرا خواهید گرفت که کدام شرکت ارائه‌کننده خدمات اینترنتی آی‌پی‌ها را زود به زود و کدام دیر به دیر تغییر می‌دهد. اگر آی‌پی متعلق به یک پروکسی باشد، ممکن مطابقت آن درست نباشد (بسته به اندازه سازمانی که آن پروکسی را در اختیار دارد). اگر پروکسی متعلق به یک شرکت ارائه‌دهنده خدمات اینترنت باشد، به احتمال زیاد تطابق آی‌پی ناشی از زاپاس بودن حساب‌ها نیست. (توجه داشته باشید که برخی کاربران به خصوص آن‌هایی که با موارد فنی آشنایی دارند، ممکن است بتوانند تشخیص دهند که کدام آی‌پی متعلق به یک پروکسی است، ثابت یا متغیر است، و با چه سرعتی تغییر می‌کند).
* برای بازرسان کاربر یک فهرست رایانامه‌ای ([https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/checkuser-l checkuser-l@lists.wikimedia.org]) و یک کانال [[آی‌آرسی]] ([irc://irc.freenode.net/wikimedia-checkuser #wikimedia-checkuser]) وجود دارد، تا از طریق آن با دیگر بازرسان کاربر مشورت کنند و در خصوص تفسیر نتیجه بازرسی کاربر به ویژه در موارد پیچیده راهنمایی بگیرند. هر دوی این موارد توسط بازرسان کاربر تمام پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا استفاده می‌شوند و منحصر به پروژه خاصی نیستند. دسترسی به کانال آی‌آرسی تنها با دعوت امکان‌پذیر است.
 
=== دلایل و گفتگوها ===
 
<!--
 
== مقایسه با سایر ویکی‌ها ==
 
ویکی‌هایی که مشخصاً از ویکی‌پدیای فارسی بزرگتر و فعال‌تر هستند، تقریباً همگی دارای سه نفر یا بیشتر کاربر با اختیارات «بازرس کاربر» هستند. به مثال‌های زیر توجه کنید:
* [http://fren.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای فرانسویانگلیسی] - ۷۱۵ نفر
* [http://nlfr.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای هلندیفرانسوی] - ۵۷ نفر
* [http://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Spezial:Benutzer&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای آلمانی] - ۳ نفر
* [http://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Utenti&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای ایتالیایی] - ۵ نفر
* [http://es.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای اسپانیایی] - ۳ نفر
* [http://henl.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای عبریهلندی] - ۵ نفر
* [http://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=خاص:قائمة_المستخدمين&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای عربی] - ۳ نفر
* [//he.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای عبری] - ۵ نفر
 
* [http://enfa.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای انگلیسیفارسی] -فعلاً ۱۵کاربری نفربا این اختیارات ندارد. مثال‌های بیشتر را با مراجعه به [//meta.wikimedia.org/wiki/CheckUser_policy#Current_users_with_access این صفحه] می‌توانید ببینید.
* [http://fr.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای فرانسوی] - ۷ نفر
* [http://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Spezial:Benutzer&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای آلمانی] - ۳ نفر
* [http://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Utenti&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای ایتالیایی] - ۵ نفر
* [http://es.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای اسپانیایی] - ۳ نفر
* [http://nl.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای هلندی] - ۵ نفر
* [http://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=خاص:قائمة_المستخدمين&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای عربی] - ۳ نفر
* [http://he.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای عبری] - ۵ نفر
 
[http://fa.wikipedia.org/wiki/Special:Listusers?username=&limit=50&group=checkuser ویکی‌پدیای فارسی] فعلاً کاربری با این اختیارات ندارد. مثال‌های بیشتر را با مراجعه به [http://meta.wikimedia.org/wiki/CheckUser_policy#Current_users_with_access این صفحه] می‌توانید ببینید.
-->
 
== درخواست‌های دسترسی بازرسی‌کاربر ==
فهرست بازرسان کاربر ویکی‌پدیای فارسی از طریق [[ویژه:فهرست کاربران/checkuser]] قابل دسترسی است. در زیر، پیوندی به درخواست‌های دسترسی بازرسی کاربر در ویکی‌پدیای فارسی وجود دارد.
 
۱۷٬۷۰۷

ویرایش