تفاوت میان نسخه‌های «فرهنگ کردی»

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ۵ سال پیش
جز
ربات:مرتب‌سازی عنوان‌ها+تمیز+
جز (ربات:مرتب‌سازی عنوان‌ها+تمیز+)
== موسیقی ==
{{نوشتار اصلی|موسیقی کردی}}
به طور سنتی، اجراکنندگان [[موسیقی سنتی]] کردی به سه دسته تقسیم می شوند: داستانگویان (چیرۆکبێژ)، بیتخوان ها (سترانبێژ) و آوازخوان ها (دەنگبێژدهنگبێژ). موسیقی مشخصی که به امیرنشینان کردی مربوط باشد وجود ندارد، اما در عوض [[موسیقی کردی]] را که در شب نشینی ها (شەڤبهێرکشهڤبهێرک یا شەونیشتشهونیشت) اجرا می شد می توان کلاسیک به حساب آورد. چندین فرم موسیقایی در این ژانر به دست آمده است. برخی از آوازها دارای طبیعت حماسی هستند، مانند آوازهای محبوب لاوک که آوازهایی قهرمانی هستند و داستان قهرمانان گذشتۀ کرد مانند [[صلاح‌الدین ایوبی]] را بازگو می کنند. حیران (حەیرانحهیران)ها آوازهایی عاشقانه هستند که معمولاً درد جدایی و عشق های ناکام را روایت می کنند. لاوژ فرمی برای موسیقی مذهبی است و پاییزوک (پایزۆک)ها آوازهایی هستند که به طور ویژه در [[فصل پاییز]] اجرا می شوند. آوازهای عاشقانه، موسیقی رقص، عروسی و آوازهای جشن (دیلۆک/نارینک)، اشعار اروتیک و اشعار کار نیز در میان کردها محبوبیت بالایی دارند. فولکلور کردی بسیار غنی است. کردها همچنین لباس ملی خودشان را دارند. زن ها معمولاً لباس های رنگی می پوشند. این لباس ها از منطقه ای به منطقۀ دیگر متفاوت است و می توان از روی یک لباس یک زن پی برد که اهل کدام استان یا شهر است. مردها نیز لباسی مخصوص دارند که شالوشپک (شالوشەپکشالوشهپک) یا رنگوچوخ (ڕەنگوچۆخڕهنگوچۆخ) نام دارد و از شلواری گشاد (شروال) و پیراهنی بر روی آن تشکیل شده است. همچنین پارچه ای دراز به عنوان کمربند [[دور کمر]] و شکم بسته می شود. مردها همچنین دستمالی به نام شاشک یا جمدانی (جەمەدانیجهمهدانی) را بر روی یک کلاه (کلاو) به سر می بندند. کردها عاشق رقص هستند و صدها رقص فولکلور دارند. موسیقی معمولاً سرعت بالایی دارد. برای [[موسیقی رقص]] معمولاً از سرنا (زورنا) و دهول (دەهۆلدههۆل) استفاده می شود. کردها همچنین از مقام ها و آوازهای پر سوز لذت می برند که حوادث گذشته را روایت می کند. برخی از تاریخنگاران از این آوازها به عنوان [[تاریخ شفاهی]] که چندین نسل را پشت سر گذاشته است استفاده می کنند.
 
موسیقیدان برجستۀ ارمنی، [[کومیتاس وارداپت]] (سوقومون سوقومونیان) آوازهای فولکلور کردی بسیاری را منجمله «لور دالور» (Lur dalur) نگارش کرده است. کومیتاس در روستای اصلان، مهمان حسن آغا بود و در آنجا در مهمانی ها و جشن های کردی شرکت می کرد. وی دلبستۀ هنر کردی بود و در سال ۱۸۹۷ در [[کنسرواتوار برلین]] پژوهش های خود را بر روی موسیقی کردی ادامه داد. با این حال بخش زیادی از آثار کومیتاس در [[نسل‌کشی ارامنه]] نابود شد.
* دیلان
* سه پا (سێ پێ)
* گریان (گەریانگهریان)
* چپی (چەپیچهپی)
 
== منابع ==
۴٬۱۲۸٬۳۱۵

ویرایش