تفاوت میان نسخه‌های «علی بن مهزیار اهوازی»

بدون خلاصه ویرایش
(خنثی‌سازی ویرایش 15374857 توسط 5.239.19.120 (بحث) فاقد منبع معتبر)
{{بدون منبع}}
[[پرونده:Ali_mahziar.JPG|thumb|220px|آرامگاه علی بن مهزیار اهوازی]]
'''علی‌ابن مهزیار اهوازی (هندیجانی)'''، که در( سده سوم هـ. ق می‌زیسته‌است، از فقها، محدثان و دانشمندان معروف شیعه و از نزدیکان امام [[علی بن موسی الرضا]]، امام [[محمد بن علی تقی جواد]]، امام [[علی نقی هادی]]، و امام [[حسن عسکری]] بوده و احکام دینی را نزد آنها فراگرفته و در برخی از مناطق، به‌ویژه در اهواز به عنوان نماینده او بوده‌استشیعی.
 
وی از نزدیکان امام [[علی بن موسی الرضا]]<ref>رجال برقی، ص ۵۴.</ref>، امام [[محمد بن علی تقی جواد]]، امام [[علی نقی هادی]]<ref>رجال برقی، ص ۵۵ و ۵۸.</ref>، و امام [[حسن عسکری]] بوده و احکام دینی را نزد آنها فراگرفته و در برخی از مناطق، به‌ویژه در اهواز به عنوان نماینده او بوده‌است.
زادگاه علی‌ابن مهزیار [[هندیجان]] است ولی با توجه به اینکه در قرن سوم هـ. ق هندیجان از توابع شهر دورق بود او را اهل دورق معرفی کرده‌اند. پدر وی مذهب [[نصرانی]] داشت و سپس مسلمان شد و علی نیز به تبعیت از پدر در نوجوانی مسلمان گردید.
 
شیخ طوسی در رجال او را از یاران علی بن موسی الرضا می داند و می گوید: دانشمندی موثق و دارای اعتقادی درست بود<ref>رجال شیخ طوسی، ص ۳۸۱.</ref> و از یاران پیشوای نهم و دهم شیعیان نیز محسوب می شود.<ref> رجال شیخ، ص ۴۰۳ و ۴۱۷</ref>
 
و در «فهرست» می نویسد: «علی بن مهزیار اهوازی رحمت الله علیه دانشمندی جلیل القدر، دارای روایات فراوان و ثقه است. اوراست سی و سه کتاب، مانند کتب حسین بن سعید با زیادت کتاب حروف القرآن، کتاب الانبیاء، کتاب البشارات.
 
 
علی علم فقه و شناخت احکام دینی را آموخت، و از حضرت امام رضا و امام جواد علیهماالسلام روایت کرده است و از اصحاب خاص امام محمدتقی علیه السلام بشمار می رفت، و از جانب حضرت وکالت داشت. بدین گونه در نزد آن حضرت مقامی بس بزرگ یافت، و نیز از اصحاب امام هادی علیه السلام هم بود، و در بعضی از نواحی وکیل آن ذوات مقدس بود.
 
راجع به او توقیعاتی مشتمل بر خوبی های وی از جانب (امام جواد و امام هادی علیهم السلام) خطاب به شیعیان صادر شده است. او در نقل روایاتش موثق بود. هیچ دانشمندی از وی نکوهش نکرده است. اعتقادی درست داشت، و کتاب های مشهوری تصنیف نموده است.
 
براساس برخی روایات وی در زمان امام حسن عسکری درگذشته‌است. بنابر روایات تاریخی هنگامی که [[مأمون]] [[خلیفه عباسی]] دستور داد تا امام رضا به عنوان [[ولیعهد]] او از [[مدینه]] عازم [[خراسان]] شود امام رضا در مسیر حرکت خود در روز شانزدهم صفر سال ۲۰۱ هـ. ق وارد اهواز شد و چند روزی در این شهر توقف نمود. بعداً در محل اقامت امام مسجدی به نام مسجدالرضا بنا گردید که علی‌ابن مهزیار وصیت کرد پس از مرگ او را در مسجد مذکور دفن کنند. در قسمت غربی بقعه وی و پیوسته به مقبره سالنی وجود دارد که احتمالاً همان مسجدی است که به آن اشاره شد.
 
او از سوی امام علی بن موسی الرضا جانشین «عبدالله بن جندب»، وکیل امام [[جعفر صادق]] و امام [[موسی کاظم]] شد و توقیعاتی از جانب امام [محمد بن علی تقی جواد] و امام [[علی نقی|هادی]] به او رسید.<ref>{{cite book |page=102 |title=The Divine Guide in Early Shi'ism: The Sources of Esotericism in Islam |first=Mohammad Ali|last=Amir-Moezzi |others=Translated by David Streight |publisher=SUNY Press |year=1994 |isbn=9780791494790}}</ref>
==دانش==
مهزیار اهوازی از مفسران قرن سوم هجری است و بیش از سی کتاب و رساله در زمینه‌های مختلف معارف اسلامی دارد.<ref>فهرست، شیخ طوسی، ص ۸۸</ref>نام وی در اسناد حدود ۴۳۷ روایت آمده‌است.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱۲، ص۱۹۴</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.iqna.ir/fa/News/1388686|عنوان= آستان علی‌بن مهزیار اهوازی؛ از تخریب تا بازسازی|زبان = فارسی |ناشر = خبرگزاری قرآن |تاریخ بازبینی = ۷ مرداد ۱۳۹۴}}</ref>
[[احمد بن علی نجاشی|نجاشی]] از مناظرخ ابن مهزیار با [[علی بن اسباط]] که [[فطحیه|فطحی مذهب]] بوده، سخن به میان آورده است که سرانجام آن دو مسائل مورد بحث خود را پیش [[امام جواد(ع)]] بردند که این امر، با بازگشت علی بن اسباط از عقیده باطل خود، خاتمه یافت.<ref>مهدی موعود، ترجمه بحار الأنوار،متن،ص:۹۴۷</ref><ref>حیات فکری و سیاسی ائمه، جعفریان،ص:۴۹۲</ref>
 
==آثار==
در شمال شهر اهواز نزدیک رودخانه کارون، بقعه‌ای به چشم می‌خورد که صاحب این بقعه را علی فرزند مهزیار معروف به اهوازی، می‌دانند که در سال ۲۰۰هجری قمری می‌زیسته‌است.
مهزیار اهوازی دو کتاب به نام های [[تفسیر]]<ref>اعیان الشیعه، ص۲۲۶</ref> و حروف القرآن<ref>اعیان الشیعه، ص۲۲۶</ref> با موضوع قرآن داشته است.
 
وی در تاریخ نیز کتاب هایی درباره زندگینامۀ [[پیامبران]] تالیف کرده است.<ref> الذریعة، آغا بزرگ الطهرانی،ج۲،ص:۳۵۶</ref> [[سید بن طاووس]] از [[کتاب ملاحم]] وی نیز یاد می‌کند.<ref>التشریف بالمنن، ابن طاوس،ص:۳۰</ref>
 
بیشتر کتاب های علی بن مهزیار اهوازی فقهی است. وی مقالاتی در اشربه، بازرگانی و پیشه‌وری داشته<ref>مجالس المؤمنین، ص۱۸۱</ref> کتاب الوضوء، کتاب الصلاة، کتاب الزکاة، کتاب الصوم، کتاب الحج، کتاب الطلاق، کتاب الحدود، کتاب الدیات، کتاب التفسیر، کتاب الفضائل، کتاب العتق و التدبیر، کتاب التجارات و الاجارات، کتاب المکاسب<ref>رجال نجاشی</ref> به رشته تحریر در آورده بود.
 
[[کتاب المثالب]]، کتاب الدعاء، کتاب التجمل و المروة و [[کتاب المزار]] از دیگر آثار وی است.<ref>رجال نجاشی</ref>
 
==زندگی خانوادگی==
پدر وی به نام مهزیار، مسیحی و اهل هند بود که اسلام آورد سپس در یکی از روستاهای اهواز سکنی گزید. علی بن مهزیار نیز همراه پدرش، در همان دوران نوجوانی به دین اسلام گروید.<ref>زرگلی‌،ج ۵ ص ۱۷۸</ref>
نجاشی در رجال خود از وی این چنین یاد می کند: «ابوالحسن علی بن مهزیار اهوازی او از مردم دورق بود، و از موالی است. پدرش نصرانی بود و اسلام آورد. و گفته اند که علی نیز در صغر سن نصرانی بود ولی بعد مسلمان شد، و خدا با شناخت اسلام و مذهب تشیع بر وی منت نهاد.
برخی معتقدند که وی اهل «هندیجان فارس» است.<ref>جال نجاشی، ص۱۷۷؛ اختیار معرفةالرجال (فهرست طوسی)، ج۲، ص۸۲۵.</ref> در دوره‌های گذشته «هندیجان» از شهرهای دورق قدیم - جزء فارس - محسوب می‌شد.
==اساتید==
* محمد بن ابی عمیر
* احمد بن اسحاق ابهری
* احمد بن محمد بن ابی نصر
* حسن بن علی بن فضال
* حسن بن محبوب
* حسین بن سعید اهوازی
* حماد بن عیسی
* صفوان بن یحیی
* عبدالله بن یحیی
* محمد بن اسماعیل بن بزیع
* محمد بن حسن قمی
* موسی بن قاسم
[[سید ابوالقاسم خویی]] اساتید و کسانی که وی از آنان روایت نقل کرده را بیش از پنجاه نفر ذکر کرده است.
==شاگردان==
ابوالقاسم خوئی در کتاب رجالی خویش نام بیش از بیست نفر از شاگردان علی بن مهزیار اهوازی را ذکر کرده است.از آن جمله [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] ،ابراهیم بن هاشم قمی هستند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/4180/4201/27007/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%87%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C|عنوان= علی بن مهزیار اهوازی |زبان = فارسی |ناشر = پایگاه اطلاع رسانی حوزه |تاریخ بازبینی = ۷ مرداد ۱۳۹۴}}</ref>
== منابع ==
{{پانویس}}
* سایه خورشید ،زندگینامه علی بن مهزیار اهوازی مسعود منفرد، قم، عصرجوان، ۲ تیر ۱۳۸۸
* [[علی دوانی]]، با تلخيص از كتاب مفاخر اسلام، جلد ۱، صفحه ۱۰۷.
* آقابزرگ تهرانی، الذریعة إلی تصانیف الشیعة، اسماعیلیان، قم.
* احمدی، رضا، «علی بن مهزیار اهوازی یا جاجرمی» مجلۀ زائر (ویژه نامۀ جواد الائمه)، شمارۀ هشتم، آبان ماه ۱۳۷۷، مشهد، ص ۵۴
* زرگلی‌،خیر الدین،بیروت، چاپ‌ سوم‌.
* سید بن طاووس(۶۶۴ق)، التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن، صاحب الأمر، قم، ۱۴۱۶ ق، چاپ اوّل.
* شریعتی، علی، راهنمای خراسان، ۱۳۶۳، مشهد: انتشارات الفبا، چاپ دوم.
* شیخ طوسی، رجال الطوسی،افست قم،چاپ اول.
* باقر شریف قرشی، حیاة الإمام الرضا علیه‌السلام، ناشر سعید بن جبیر، قم، ۱۳۸۰ ش، چاپ دوم.
* باقر شریف قرشی، تحلیلی از زندگانی امام هادی علیه‌السلام، مترجم محمدرضا عطایی، آستان قدس رضوی، مکان مشهد، ۱۳۷۱ش.
* مجلسی، بحار، اسلامیه، تهران، ۱۳۶۳ش.
* مجلسی، مهدی موعود ترجمه جلد۱۵بحار، مترجم علی دوانی، اسلامیه، تهران، ۱۳۷۸ش.
* مخلصی، محمد علی، «توضیحی بر مقالۀ مسجد جامع جاجرم» مجلۀ اثر، شماره ۱۸ و ۱۳۶۹،۱۹، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
* یاقوت حموی(م۶۲۶)، معجم البلدان، بیروت،‌دار صادر، ط الثانیة، ۱۹۹۵.
 
 
[[رده:عالمان شیعه]]
[[رده:محدثان اهل ایران]]