تفاوت میان نسخه‌های «شمس‌الدین سامی»

ابرابزار
(ابرابزار)
{{جعبه زندگینامه
| اندازه جعبه =
| عنوان = شمس‌الدین سامی
| عنوان ۲ =
| نام = '''شمس‌الدین سامی فراشری'''
| تصویر = Sami Frasheri with his wife Emine.jpg
| اندازه تصویر =
| عنوان تصویر = سامی فراشری و همسرش امینه
| زادروز = ۱ ژوئن ۱۸۵۰
| زادگاه = [[فراشر]] از توابع [[یوآنینا|یوآنینای]] [[آلبانی]]
| تاریخ مرگ = ۱۸ ژوئن ۱۹۰۴ ({{سن|۱۸۵۰|۶|۱|۱۹۰۴|۶|۱۸}})
| مکان مرگ = [[استانبول]] ,، [[امپراتوری عثمانی]] ([[ترکیه]])
| علت مرگ =
| پیداشدنآرامگاه جسد = =
| آرامگاه بناهای یادبود =
| بناهایمحل یادبودزندگی = =
| محل زندگی =
| ملیت = [[آلبانی|آلبانیایی]]
| نام‌های دیگر =
| نژاد =
| تابعیت =
| تحصیلات =
| دانشگاه =
| پیشه = نویسنده، فرهنگ‌نویس، فیلسوف و نمایشنامه‌نویس
| سال‌های فعالیت =
| کارفرما =
| نهاد =
| نماینده =
| شناخته‌شده برای = چهرهٔ برجسته در جنبش تجدید حیات در ادبیات [[عثمانی]]
| نقش‌های برجسته =
| سبک =
| تأثیرگذاران =
| تأثیرپذیرفتگان =
| شهر خانگی =
| دستمزد =
| دارایی خالص =
| قد =
| وزن =
| تلویزیون =
| لقب =
| دوره =
| پس از =
| پیش از =
| حزب =
| جنبش =
| مخالفان =
| هیئت =
| دین =
| مذهب =
| منصب =
| مکتب =
| آثار =
| همسر =
| شریک زندگی =
| فرزندان =
| والدین = خالد بیگ
| خویشاوندان سرشناس =
| گفتاورد =
| جوایز =
| امضا =
| اندازه امضا =
| signature_alt =
| وبگاه =
| پانویس =
}}
 
'''شمس‌الدین سامی فراشری''' {{آلبانیایی|Sami Frashëri}}{{رچ}} (۱ ژوئن ۱۸۵۰ - ۱۸۱۸۵۰–۱۸ ژوئن ۱۹۰۴) نویسنده، فرهنگ‌نویس، فیلسوف و نمایشنامه‌نویس اهل [[آلبانی]]، و چهرهٔ برجسته در جنبش تجدید حیات [[آلبانی]]. او جایگاه برجسته‌ای در ادبیات [[عثمانی]] به دست آورد و به اصلاح زبان [[ترکی]] یاری رساند.
 
== زندگی ==
سامی بیگ، فرزند خالد بیگ در ۱ ژوئن ۱۸۵۰ در [[فراشر]] از توابع [[یوآنینا|یوآنینای]] [[آلبانی]] به دنیا آمد. پدرش زمین‌دار بود. پس از مرگ پدر با برادرش [[نعیم فراشری]] چندی نزد برادر بزرگشان عبدل بیگ کار کردند. سامی نوشتن و خواندن را در زادبومش آموخت. در ۱۲۷۷ به مدرسهٔ قیمنازیه (gymnasium) در [[یوآنینا]] رفت و آموزش‌های ابتدایی را فراگرفت. سامی در [[یوآنینا]] زبان‌های [[فرانسوی]]، [[ایتالیایی]]، [[یونانی]]، و نزد معلمان خصوصی [[فارسی]] و [[عربی]] آموخت.
 
پس از پایان مدرسه در ۱۸۷۲ به [[استانبول]] رفت . منشی ادارهٔ سانسور و وزارت امور داخلی [[عثمانی]] شد. چندی به [[روزنامه‌نگاری]] روی آورد، و پس از تبعید [[ترکان جوان]] در ۱۸۷۳ از آن پیشه دست کشید. سپس به ترجمهٔ رمان و نمایشنامه‌های [[فرانسوی]] به [[ترکی]] و پس از آن به تألیف کتب پرداخت. در ۱۸۷۴ نمایشنامهٔ «بسا» را در بارهٔ وضعیت غم‌انگیز [[آلبانی]] به روی صحنه برد. در ۱۲۹۳ با سرمایه‌گذاری پاپادوپولوس تاجر [[یونانی]] روزنامه‌ای به نام «صباح» به راه انداخت. سامی پس از یازده ماه با سرمایه‌گذار اختلاف پیدا کرد، و همکاری با او را قطع کرد، و مهردار [[رودس]] شد. سپس به عضویت کمیسیون محمولات نظامی که به منظور تسهیل حمل و نقل تدارکات نظامی در جنگ [[روسیه]] و [[عثمانی]] بنیاد شده بود درآمد.
 
وی در بازگشت به [[استانبول]] روزنامه‌ای به نام «ترجمان شرق» منتشر کرد. این روزنامه به سبب دفاع از مواضع [[آلبانی]] در ۱۸۷۸ بسته شد. سامی به سبب نوشتن نمایشنامهٔ «کاوه» دو سال به [[طرابلس]] غرب تبعید شد. در آنجا روزنامه‌ای به نام «طرابلس گراپ» به راه انداخت. سلطان [[عبدالحمید دوم]] وی را به عضویت کمیتهٔ بازرسی نظامی که برای نظارت نزدیک بر ارتش تشکیل شده بود درآورد و او تا پایان زندگی در این سمت بود. در آن دوران سامی از چهره‌های برجستهٔ ادبی در [[استانبول]] بود. خانهٔ وی در [[ارن‌کوی]] انجمنی مهم برای بحث‌های ادبی و علمی شد. با مرگ وی طرح‌های پژوهشی بسیاری ناتمام ماند.
 
== آثار ==
از '''شمس‌الدین سامی''' چهل و دو کتاب به چاپ رسید. از مهم‌ترین آنهاست:
* [[قاموس‌الاعلام]]، استانبول ۱۳۰۶-۱۳۱۶۱۳۰۶–۱۳۱۶ قمری (در ۶ جلد)، اولین دائرةالمعارف چاپ شده به زبان [[ترکی]] است.
* قاموس ترکی، استانبول ۱۳۱۷ قمری
* کاوه ۱۲۹۵