تفاوت میان نسخه‌های «مردم لر»

جز
replace archive.today -> archive.is (domain archive.today blocked by onlinenic)
(خنثی‌سازی ویرایش 16595311 توسط 5.217.113.78 (بحث)بدون منبع)
جز (replace archive.today -> archive.is (domain archive.today blocked by onlinenic))
|rels =اسلام ([[شیعه]])}}
 
'''لُر''' نام قومی [[ایرانی]] است که در [[باختر]] و جنوب باختری [[ایران]] زندگی می‌کنند. [[لری|زبان لری]] خویشاوند نزدیک زبان [[فارسی]] و به همراه فارسی از شاخه فارسی‌تبار دسته جنوب باختری زبان‌های ایرانی است. ویژگی‌های زبان لری نشان می‌دهد که چیرگی زبان‌های ایرانی در منطقه کنونی [[لرستان]] در دیرینه‌شناسی باستان بیشتر از سوی ناحیه [[پارس]] صورت گرفته نه از سوی ناحیه [[ماد]].<ref>Yar-Shater, Ehsan. 1982. Encyclopaedia Iranica. London: Routledge & Kegan Paul. V, p. 617a.</ref> گویش‌های زبان لری نزدیک‌ترین گویش‌های ایرانی به زبان [[فارسی]] هستند.<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/iran-vi2-documentation Iranica: IRAN vi. IRANIAN LANGUAGES AND SCRIPTS (2) Documentation]</ref> زبان لری همانند [[فارسی|زبان فارسی]] نواده‌ای از زبان [[پارسی میانه]] است و واژه‌های آن همانندی بسیاری با [[فارسی]] دارد.<ref>Erik John Anonby , Update on Luri: How many languages? Journal of the Royal Asiatic Society (Third Series) , Volume 13 , Issue 02 , Jul 2003 , pp 171-197</ref> ریشه زبانهای ایرانی لری ([[گویش بختیاری|بختیاری]]، [[لری خرم‌آبادی|خرم‌آبادی]]) مانند زبان فارسی به [[پارسی میانه]] (پهلوی ساسانی) و از طریق پارسی میانه به پارسی باستان (زبان هخامنشیان) برمی‌گردد.<ref name=isfahan-xxi-provincial-dialects>{{یادکرد وب| نشانی =http://www.iranicaonline.org/articles/isfahan-xxi-provincial-dialects| عنوان =Isfahan xxi. PROVINCIAL DIALECTS| تاریخ بازدید =۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ = | ناشر = [[دانشنامه ایرانیکا]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی =httpshttp://archive.todayis/2sGPU| تاریخ بایگانی = ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref> برخی اقوام [[لر کوچک]] در قرن دوازدهم هجری شمسی از نواحی کردنشین عراق کوچ کرده و در [[لرستان]] ساکن شدند.<ref name="Rawlinson">{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =راولینسون | نام =هنری لرزیک | پیوند نویسنده = | عنوان =سفرنامه راولینسون: گذر از ذهاب به خوزستان | ترجمه =سکندر امان‌اللهی بهاروند | جلد = | سال =۱۳۶۲ | ناشر =ترجم |مکان =تهران | شابک = | صفحه =۱۵۲ | پیوند = | تاریخ بازبینی =}}</ref> برخی گویش‌های [[زبان لری]] مانند [[لری خرم‌آبادی]] نیز تحت تأثیر [[زبان کردی]] قرار گرفته‌اند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.iranicaonline.org/articles/lori-language-ii |عنوان =LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori | ناشر =Iranica |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۱۰ ژانویه ۲۰۱۴|زبان=انگلیسی}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.iranicaonline.org/articles/lori-dialects |عنوان =LORI DIALECTS | ناشر =iranica |تاریخ = |تاریخ بازدید = ۱۰ ژانویه ۲۰۱۴|زبان=انگلیسی}}</ref> اما لرها مردمانی هستند که از نظر قومی جزئی از [[مردم کرد]] به شمار نمی‌آیند.<ref>[http://www.ir-psri.com/Show.php?Page=ViewWriter&WriterID=6&SP=Farsi مصطفی تقوی مقدم] در کتاب دیرینه‌شناسی سیاسی کهگیلویه، تهران: مؤسسه مطالعات دیرینه‌شناسی معاصر ایران، ۱۳۷۷. ص۴۰.</ref> و خویشاوندی لرها با مردمان کردتبار تنها در [[ایرانی]] بودنشان است.<ref>[http://www.ir-psri.com/Show.php?Page=ViewWriter&WriterID=6&SP=Farsi مصطفی تقوی مقدم] در کتاب دیرینه‌شناسی سیاسی کهگیلویه، تهران: مؤسسه مطالعات دیرینه‌شناسی معاصر ایران، ۱۳۷۷. ص۴۰.</ref><ref>{{یادکرد وب |نام= The Origin and Appearance of The Kurds In Pre-Islamic Iran|ناشر=Iranian Studies|نشانی=http://www.jstor.org/pss/4309997|نویسنده= John Limbert|زبان= |دیرینه شناسی بازدید=مارس ۲۰۱۰}}</ref>
 
== واژه‌شناسیِ لُر ==
== پراکندگی قوم لر ==
[[پرونده:Lur peoples map.jpg|بندانگشتی|چپ|گستردگی مناطق لُرنشین خاورمیانه]]
قوم لر دارای تقسیم‌بندی‌های زیادی است که در مهم‌ترین و کلی‌ترین تقسیم‌بندی به دو شاخه [[لر بزرگ]] و [[لر کوچک]] تقسیم می‌شود.<ref name=asayer-tribes>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.iranicaonline.org/articles/asayer-tribes| عنوان = AŠĀYER| تاریخ بازدید =۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ =| ناشر =[[دانشنامه ایرانیکا]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی = httpshttp://archive.todayis/b6nWo| تاریخ بایگانی = ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref> در برخی منابع مانند [[دانشنامه ایرانیکا]]، [[مردم لک|لک‌ها]] و لرها در یک دسته‌بندی قرار گرفته‌اند.<ref name=asayer-tribes/>
مردم لر دارای پراکندگی در مناطق غرب و جنوب غربی ایران هستند. مناطق زیر طبق دانشنامه ایرانیکا مناطقی است که عشایر لر در آن ییلاق و قشلاق کرده و یا یکجانشین شده‌اند.<ref name=asayer-tribes/><ref>{{یادکرد وب| نشانی =http://www.iranicaonline.org/articles/baktiari-tribe| عنوان = BAḴTĪĀRĪ TRIBE| تاریخ بازدید =۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴| نویسنده =| تاریخ =| ناشر =[[دانشنامه ایرانیکا]]| زبان = انگلیسی| نشانی بایگانی = httpshttp://archive.todayis/1sr7G| تاریخ بایگانی = ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴}}</ref><ref name=isfahan-xxi-provincial-dialects/>{{سخ}}گروه کوچکی از [[زبان پشتو|پشتو زبان‌های]] شرق [[افغانستان]] بختیاری نام دارند.<ref name=baktiaris-of-afghanistan>{{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.iranicaonline.org/articles/baktiaris-of-afghanistan |عنوان =BAḴTĪĀRĪS of AFGHANISTAN | ناشر =[[دانشنامه ایرانیکا]] |تاریخ =۱۵ دسامبر ۱۹۸۸ |تاریخ بازدید = ۱۲ دسامبر ۲۰۱۴}}</ref> این گروه هیچ ارتباطی با بختیاری‌های ساکن ایران ندارند.<ref name=baktiaris-of-afghanistan/>
 
{| border="1"
۲٬۲۵۱

ویرایش