باز کردن منو اصلی

تغییرات

۱٬۰۸۰ بایت اضافه‌شده ،  ۳ سال پیش
ابرابزار
{{جعبه اطلاعات آرایه زیستی
| name = Liquorice
| image = Illustration Glycyrrhiza glabra0.jpg
| regnum = [[گیاه]]
| unranked_divisio = [[گیاهان گلدار]]
| unranked_classis = [[دولپه‌ای‌های نو]]
| unranked_ordo = [[رزیدها]]
| ordo = [[باقلاسانان]]
| familia = [[باقلاییان]]
| subfamilia = [[باقالی‌ها]]
| tribus = [[Galegeae]]
| genus = ''[[Glycyrrhiza]]''
| species = '''''G. glabra'''''
| binomial = ''Glycyrrhiza glabra''
| binomial_authority = [[کارل لینه]]<ref name="grin">
{{cite web
|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?17820
|title=Glycyrrhiza glabra information from NPGS/GRIN
|publisher=www.ars-grin.gov
|accessdate=6 March 2008
}}</ref>
| synonyms = *''Glycyrrhiza glandulifera'' [[Franz de Paula Adam von Waldstein|Waldst]]. & [[Pál Kitaibel|Kit]].<ref name="grin"/>
}}
[[پرونده:Illustration Glycyrrhiza glabra0.jpg|200px|thumb]]
[[پرونده:Glycyrrhiza glabra MHNT.BOT.2011.3.43.jpg|بندانگشتی|''Glycyrrhiza glabra'']]
 
'''شیرین‌بیان''' ({{نام علمی|Glycyrrhiza glabra)}}، که به [[فارسی]] مَهْكمَهْک گفته می‌شود، گیاهی خودرو از تیرهٔ سبزی‌آساها، بومی جنوب [[اروپا]]، شمال [[آفریقا]] و نواحی معتدل [[آسیا]] ست. در اکثر نقاط [[ایران]] خصوصاً در شهرستان خاتم [[مروست]] و نواحی شرقی و شمال شرقی و همچنین [[آذربایجان]] و شهرستان [[اقليداقلید]] به فراوانی می‌روید. برگهای آن مرکب است و از ۴ تا ۷ زوج برگ به اضافهٔ یک برگچهٔ انتهایی تشکیل یافته‌است که به سبب ترشح شیره، چسبنده‌اند. گلهایش مایل به آبی و میوه‌اش شامل ۵ تا ۶ دانهٔ مایل به قهوه‌ای است. ریشه و [[ساقهٔ زیرزمینی]] آن مصرف دارویی دارد..<ref>فرهنگ معین</ref> ریشه‌ها و ریزومهای این گیاه دارای پوستی قهوه‌ای‌رنگ یا سیاه و مغز زردرنگ است.
 
== مشخصات ==
 
== تاریخچه ==
::بابلیان در حدود ۴۰۰۰ سال پیش شیرین بیان را به عنوان [[تقویت کننده]] بدن می‌شناخته‌اند. همچنین [[مصر|مصریان]] عهد باستان از ریشه آن عصاره تهیه می‌کرده‌اند؛ چنانکهچنان‌که در سال ۱۹۲۳ میلادی از مقبره [[توتانخامون]] ریشهٔ این گیاه یافت شد. پزشکان مصر قدیم عصاره شیرین بیان را جهت کاستن از تلخی داروهای تلخ‌مزه و معالجه امراض [[کبد]] و [[دستگاه گوارش]] به کار می‌برده‌اند.<ref>بخشی از مقالهٔ عرقسوس در ویکی عربی</ref>
 
== کشت و برداشت شیرین‌بیان ==
 
امروزه نیز عصارهٔ شیرین بیان یکی از اجزاء ترکیبی شربت سرفه به شمار می‌رود. این ماده به شکل طبیعی‌اش، در درمان زخمهای دهان و [[دستگاه گوارشی]] مفید است. شیرین بیان همچنین مدر (ادرارآور) و ملیّن است و می‌توان آن را به عنوان عامل ضدویروس موضعی برای زخم و التهاب [[زونا]]، چشم، دهان و [[دستگاه تناسلی]] به کار برد.
مهم‌ترین خاصیت شیرین بیان، تاثیرتأثیر بر دستگاه گوارش است. این گیاه درمان‌کننده ورم و [[زخم معده]] و [[اثنی‌عشر]] است و بر روی سرطان معده تأثیر مطلوب دارد. همچنین برای درمان سوءهاضمه و از بین بردن نفخ شکم مفید است.
 
شیرین بیان بر سیستم درون‌ریز بدن نیز تأثیرگذار است و مصرف آن ممکن است مقدار [[تستوسترون]] خونابه را کاهش دهد. با این حال مشخص نیست که آیا بر میزان تستوسترون آزاد نیز مؤثر است یا خیر.
== منابع ==
;کتاب‌ها
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =میرحیدر| نام =حسین| پیوند نویسنده = | عنوان = معارف گیاهی| ترجمه= | سال = ۱۳۷۳|چاپ = اول| ناشر =دفتر نشر فرهنگ اسلامی| مکان انتشارات =تهران| شابک = |صفحه =۵۳۲|دوره=۸ جلدی|جلد=۳ | پیوند = | تاریخ بازبینی =}}
* فرهنگ معین، انتشارات امیر کبیر، تهران، ۱۳۶۲
* قسمتی از مقالهٔ Liquorice در ویکی‌پدیای انگلیسی و عربی