تفاوت میان نسخه‌های «سارگون دوم»

جز
ویرایش Fatranslator (بحث) به آخرین تغییری که KasparBot انجام داده بود واگردانده شد
جز (جایگزینی پیوند> آذربایجان > آذربایجان (ایران) (به درخواست کاربر:Saeidpourbabak) دلیل:اصلاح ابهام‌زدایی - آزمون)
جز (ویرایش Fatranslator (بحث) به آخرین تغییری که KasparBot انجام داده بود واگردانده شد)
شهر '''ایزیرتا''' (یا '''ایزیرتو''')<ref>Izirtu,Izirta</ref> که [[سقز]] کنونی باشد، قبل از اولین اتحاد [[اتحادیه قبایل ماد]] به عنوان پایتخت [[ماننا]] شناخته می‌شده است. گفته شده که این شهر با نام [[ایزیرتا]] در زمان نخستین اتحادیهٔ ماد، پایتخت مادها بود . سرکردگان ماد در اطراف این شهر استحکاماتی برای خود ساختند که از آن جمله [[زیویه]]<ref>[[ایزبیا]]، [[ایزیبیا]]</ref> و [[قپلانتوی]] کنونی<ref>[[آدامائیت]]</ref> را می‌توان نام برد.
== دخالت در ماننا ==
[[ایرانزو]] مؤسس سلالهٔ ماننا و پدر [[اولوسونو]] در سال - ۷۱۶ پ. م. - در گذشت. در آن سال پسر بزرگ او [[آزا]] بر سریر سلطنت نشسته بود [[متاتی]] فرمانفرمای [[زیکرتو]] و [[تلوسینا]] فرمانفرمای [[آندیا]] و [[بگداتو]] فرمانفرمای [[اوئیش دیش]]<ref>همهٔ این‌ها جزء شاهکان اراضی ماننا در [[آذربایجان (ایران)]] قلمداد شده‌اند.</ref> که مانند [[دیاکو]] حکّام منصوب از طرف [[ماننا]] بودند، علیه آزا خروج کردند. ظاهراً اتهام ویژهٔ آزا این بود که با سارگون دوم عقد اتحاد بسته است. آزا دستگیر و کشته شد و جنازهٔ او را در کوه [[اوآئوش]]<ref>سهند کنونی</ref> افکندند. سارگون دوم بیدرنگ مداخله کرد و موفق به دستگیر کردن باگداتو گشت و فرمان داد پوست از تنش بر کنند و لاشهٔ او را در معرض تماشای ماننائیان قرار داد و پسر دیگر [[ایرانزو]] را که [[اولوسونو]] نام داشت بر تخت سلطنت نشاند. مع‌هذا اولوسونو که در میان افراد و دار و دستهٔ ضد آشوری محصور بود بیدرنگ از [[آشور]] جدا شد و کوشید تا با [[اورارتو]] عقد اتحاد ببندد. وی ۲۲ دژ را که در منطقهٔ هم مرز با آشور قرار داشت به [[روسا]] پادشاه اورارتو داد و فرمانفرمایان درّه‌های بخش علیای [[زاب]] کوچک « ایّتی » فرمانفرمای [[آلابریا]] و « آشورله » فرمانفرمای [[کارالا]] را به اقدام علیه آشور وادار کرد.{{تمدنهای باستانی آسیای غربی}}
==تصرف ماد و ماننا==
سارگون دوّم به آشور باز نگشت و [[ایزیرتو]] پایتخت ماننا و دو قلعهٔ مهّم مرکزی [[زیبیه]]<ref>اکنون محل زیبیه معلوم شده است در ۱۸ کیلومتری تپهٔ [[زیویه]] و در ۲۴ کیلومتری جنوب [[سقز]] - [[سنندج]] قرار دارد. نزدیک نقطهٔ مزبور دهکده‌ای بنام '''صاحب''' وجود دارد که [[گودار]] آن را با [[آرمائیت]] یکی می‌داند. تپهٔ [[کاپلانتو]] در ۵ کیلومتری جنوب شرقی [[زیویه]] را وی همان [[ایزیرتو]] می‌شماد ولی این نظر مورد تردید است.</ref> و [[آرمائیت]]<ref>Zibie, Armait</ref> را تصرف کرد. اولوسونو خویشتن را تسلیم رأفت و عنایت سلطان فاتح کرد و پادشاهی به وی باز گشت <ref>چون گویا واقعاً به دار و دستهٔ طرفدار آشور بستگی داشت و تا آن زمان مجبور به پیروی نزدیکان خویش بود.</ref>. اما راجع به « ایّتی » و « آشورله » ... اولی به اتفاق خانوادهٔ خویش به متصرفات [[آشور]] تبعید شد و دوّمی را زنده پوست کندند. و ناحیهٔ او جزء ایالت آشوری [[زاموآ]]<ref>لولّومه - Lullume</ref> شد. آشوریان دو ناحیهٔ مرزی [[نیک‌ساما]] و [[شورگادیا]]<ref>Niksamma, Šurgadia </ref> را تصرّف کرده از ماننا منتزع ساختند و به ایالت آشوری [[پارسوآ]] ملحق نمودند. آنگاه سارگون دوم به سوی نقاط دورتر - به طرف جنوب و نواحیی که نظارت ماننا بر آن ضعیف بوده یا بالکل معدوم بود، لشکر کشید. نخست قلعهٔ مهم [[کیشه سو]]<ref>در متون دیگر کیشاسا و کیشوسو آمده. در عهد [[تیگلت پیلسر سوم]] بصورت کیشاسا آمده که بی‌سی‌خادیر حاکم آن بود. - Kišêsu, Kišisa, Kišassu</ref> در مسیر علیای [[قزل اوزن]] اشغال گشت و فرمانفرمای آن که بنام آشوری - بابلی [[بل شارو سور]]<ref>بلشصر ( بالتازار ) Belšarrusur</ref> خوانده می‌شد اسیر گشت. نام قعله را به [[کار نین اورتا]] تغییر دادند<ref>یا طبق مدارک دیگر کار اوریگالّی - Karninurta, Kar-Urigalli</ref> و لوحی با تصویر سارگون دوم در آنجا نصب کردند و پادگانی<ref>که رئیس ناحیه در رأس آن قرار داشت</ref> مستقر ساختند. بدین طریق ایالت جدید آشوری [[کیشه سو]] ایجاد شد و نواحی [[بیت ساگبات]] و [[بیت خیرمامی]] و [[بیت اومارگی]]<ref>Bit Sagbat, Bit Xirmami, Bit umargi</ref> و قعله‌های [[خارخوبارا]]<ref>طبق اصلاحی‌که [[ا.فورر]] آورده چنین است. [[هیوزینگ]] و پس از وی [[اشترک]] {{کوچک}}âl{{پایان کوچک}}Har-bag-mas-tum خوانده و آن را کوه Hara خداوند خرد تعبیر کرده؛ با الههء [[باگ مشتا]] - baga mazda در [[موساسیر]] مقایسه شود. </ref> و [[کیلامباتی]] و [[آرمانگو]]<ref>Xarxubarâ, Kilambati, Armangu. آرمانگو محتملاً همان [[ارمنستان]] باید باشد</ref> که اظهار انقیاد کرده بودند جزو آن گشتند. این نام‌ها را باید در منطقهٔ واقع میان علیای قزل اوزن و کوه‌های مغرب و جنوب غربی [[قزوین]] باید جستجو کرد.