تفاوت میان نسخه‌های «ملک اشرف»

جز
ربات:مرتب‌سازی عنوان‌ها+نشانی+مرتب+تمیز+
جز (ربات:مرتب‌سازی عنوان‌ها+نشانی+مرتب+تمیز+)
}}
 
'''ملک اشرف بن تیمورتاش بن چوپان''' (زادهٔ ۱۳۱۸ یا ۱۳۱۹ میلادی / ۷۱۸ یا ۷۱۹ هجری — درگذشتهٔ ۱۳۵۷ میلادی / ۷۵۸ هجری) پسر دوم تیمورتاش، برادر کوچک‌تر [[شیخ حسن چوپانی]] و آخرین پادشاه از دودمان [[چوپانیان]] است. پس از کشته شدن شیخ حسن چوپانی، ملک اشرف جانشین او شد و به مدت ۱۴ سال بر شمال‌غرب و غرب [[ایران]] و سرزمین‌های مجاور حکومت کرد. شیخ حسن و ملک اشرف هردو نایب‌السلطنه بودند؛ ولی هم سلطان (که باید منسوب به [[چنگیزخان]] می‌شد) و هم وزرا را خودشان انتخاب می‌کردند.<ref name="cgie">{{یادکرد وب|عنوان=چوپانیان / علی‌اکبر دیانت|ناشر=مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی|نشانی=http://www.cgie.org.ir/fa/article/6365/%DA%86%D9%88%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86چوپانیان---%D8%B9%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1علی‌اکبر-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AAدیانت|تاریخ بازدید=‏۲۳۲۳ ژوئن ۲۰۱۶}}</ref><ref name="rch">{{یادکرد وب|عنوان=چوپانیان|ناشر=دانشنامه جهان اسلام|نشانی=http://rch.ac.ir/article/Details?id=9228|تاریخ بازدید=‏۲۳۲۳ ژوئن ۲۰۱۶}}</ref>
 
ملک اشرف بسیار دنیاگیر و زراندوز بود و حتی به اموال دیگران هم دست‌درازی می‌کرد. او ۱۷ گنجینه پر از جواهرآلات گران‌بها داشت که هرکدام از این گنجینه‌ها را در جایی پنهان کرده بود. همچنین گور پادشاهان ایلخانی مدفون در تبریز و آذربایجان را نبش کرده و اشیای قیمتی آن‌ها را برمی‌داشت. ملک اشرف همچنین بسیار شکاک بود و به انواع مشکلات روحی–روانی دچار شده بود؛ به گونه‌ای که حیواناتی که گوشتشان برای طبخ غذای دربار نیاز بود را حتماً باید مقابل چشمان پادشاه قربانی می‌کردند تا خاطرش آسوده گردد.<ref name="cgie"/><ref name="rch"/>
ملک اشرف در طول ۱۴ سال پادشاهی، از هیچ بی‌دادی در حق مردم تبریز و سرزمین‌های تحت فرمانش فروگذار نکرد و نتیجهٔ این ظلم و ستم چیزی نبود جز فقر، ویرانی و آوارگی بسیاری از مردم قلمرو چوپانیان —مخصوصاً بزرگان و اشراف— که تحمل وضع موجود را نداشتند. تا جایی که شهر تبریز در سال ۱۳۴۲ میلادی (۷۴۷ هجری) خالی از سکنه شد. محی‌الدین بردعی یکی از همین مهاجران بود که به شهر [[سرای]] پایتخت [[اردوی زرین]] رفت و از پادشاه آن سرزمین خواستار کمک شد. [[جانی بیک]] هم از شنیدن این ظلم‌ها بسیار ناراحت شد و در سال ۱۳۵۷ میلادی (۷۵۸ هجری) با سپاهی بزرگ از مرز [[دربند (روسیه)|دربند]] عبور کرده و به تبریز لشکر کشید.<ref name="cgie"/><ref name="rch"/><ref name="roshd"/>
 
ملک اشرف که از سال ۱۳۵۱ میلادی (۷۵۲ هجری) در [[ربع رشیدی]] ساکن شده بود و گروهی از بزرگان و عوام را به به ساخت خانه، خانقاه و مدرسه در این مجموعه و اقامت در آن مجبور کرده بود، با شنیدن خبر لشکرکشی جانی بیک به سرعت از دارالسلطنهٔ ربع رشیدی در شرق تبریز خارج شده و به [[شنب غازان]] در غرب این شهر —که زمانی مقر حکومت [[ایلخانان]] بود— نقل مکان کرد. اما با دیدن لشکر جانی بیک، هیچ‌یک از مردمی که تحت ستم او بودند و نیز سپاهیان و اطرافیان پادشاه در شنب غازان از او حمایت نکردند و ملک اشرف مجبور شد به [[خوی]] پناهنده شود. سرانجام در خوی دستگیر، به تبریز منتقل و کشته شد و با قتل او، دودمان چوپانیان نیز برچیده گشت و تمام گنجینه‌ها و ثروتشان در تبریز به دست بیگانه‌ها افتاد.<ref name="cgie"/><ref name="rch"/><ref name="roshd">{{یادکرد وب|عنوان=ملک اشرف|ناشر=دانشنامه رشد|نشانی=http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%d9%85%d9%84%da%a9ملک+%d8%a7%d8%b4%d8%b1%d9%81اشرف&SSOReturnPage=Check&Rand=0|تاریخ بازدید=‏۲۳۲۳ ژوئن ۲۰۱۶}}</ref>
دربارهٔ تصاحب اموال ایرانیان توسط بیگانگان در زمان ملک اشرف چنین گفته‌اند:<ref name="cgie"/><ref name="rch"/>
{{شعر}}
[[مسجد استاد و شاگرد]] (سلیمانیه / علائیه) تنها اثر به‌جای مانده از دوران چوپانیان است. این مسجد در سال ۱۳۴۱ میلادی (۷۴۲ هجری) به دستور [[شیخ حسن چوپانی]] ساخته شد و به افتخار پادشاه‌خوانده‌اش سلیمان، مسجد سلیمانیه خوانده شد. چون [[عبدالله صیرفی]] به همراه شاگردش مسئول کتابت کتیبۀ این مسجد بودند، بعدها مردم تبریز به دلیل نفرت از حکومت چوپانی، این مسجد را استاد و شاگرد خواندند.<ref name="cgie"/><ref name="rch"/>
 
== پانویس‌هاپانویس ==
{{پانویس}}
 
{{شاهان چوپانی}}
 
[[رده:شاهاناهالی چوپانیانتبریز]]
[[رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۴ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۱۳۵۷ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۳۱۸ (میلادی)]]
[[رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۴ (میلادی)]]
[[رده:اهالی تبریز]]
[[رده:شاهان اهل تبریز]]
[[رده:شاهان چوپانیان]]
۴٬۴۱۱٬۲۶۸

ویرایش