تفاوت میان نسخه‌های «عبدالمجید طالقانی»

جز
تمیزکاری با استفاده از AWB
جز (تمیزکاری با استفاده از AWB)
| اندازه تصویر = 280px
| توضیح تصویر = اثری به خط [[شکسته‌نستعلیق]] توسط عبدالمجید طالقانی
| نام اصلی =
| نام =
| نام خانوادگی =
| تاریخ تولد = [[۱۱۵۰ (قمری)]]
| شهر تولد= [[روستای مهران]]، [[طالقان]]، [[قزوین]]
| ملیت = [[ایران|ایرانی]]
| حوزه فعالیت =
| رشته = [[خوشنویسی]]، [[شاعر]] و عرغان
| آموزش =
| جنبش =
 
== زندگی ==
وی در حدود سال [[۱۱۵۰  (قمری)|۱۱۵۰]] هجری قمری در [[روستای مهران]] از توابع [[طالقان]] [[قزوین]] <ref>[http://www.behrah.com/map.php?pn=البرز&cn=طالقان بهاره]</ref> دیده به جهان گشود. در جوانی به [[قزوین]] آمد و پس از فراگرفتن اصول اولیه [[خوشنویسی]] در این شهر ، به [[اصفهان]] رفت <ref>[http://qazvin.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=3861:1389-06-04-03-52-39&catid=102:1389-05-13-04-56-29&Itemid=169 درویش عبدالمجید طالقانی قزوینی]</ref> و به کسوت فقر مشرف گردید و در آن حال به مشق خط روی آورد. در آغاز از روی خط [[میرعماد حسنی|میرعماد]] به‌تمرین و تعلم پرداخت و در این تجربه به‌کمال رسید. امّا چون دید نام نامی و آوازه بزرگ استاد، جهانگیر است و او که خود عشق به جاودانگی داشت، در بارقه اشتهار میرِ بزرگ، پرتوی نخواهد یافت، روی به خط شکسته آورد. و استعداد شگرف خود را در کامل کردن این خط زیبا به کار آورد و زمینه خط میراث استادان گذشته را مثل [[میرزا شفیعا|شفیعا]] کمال بخشید.<ref>فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط</ref> تا به‌جایی رسید که خط شکسته او در زیبایی و ملاحت و استواری به اوج رسید و بدون رقیب شد.
 
درویش مردی عارف و منزوی بود و عمر را به تجرد سپری ساخت. دوران زندگی او مصادف با افول ام‍پراتوری [[صفویان|صفوی]] و هرج و مرج‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران بود. درویش در سال [[۱۱۸۵ (قمری)|۱۱۸۵]] در اثر ابتلا به بیماری [[مالاریا]] چشم از دنیا فرو پوشید و پیکرش در فضای جلوخان [[تکیه میر]] در [[تخت فولاد اصفهان]] به خاک سپرده شد. این مکان بعدها به تکیه درویش عبدالمجید نیز شهرت دارد.
درویش خوشنویسی را از خط [[نستعلیق]] آغاز کرد ولی پس از مدت کوتاهی به نوشتن خط شکسته پرداخت و دیری نگذشت که در این مسند استاد مسلم شناخته شد. وی به حدی در این خط به مهارت رسید که رونق بازار خط شکسته نویسان گذشته را شکست و با اینکه بعد از او شاگردان و پیروانش به مقام استادی رسیدند، هیچکدام به پایهٔ او نرسیدند و همان طور که کمال خط نستعلیق به دست [[میر عماد حسنی|میر عماد]] صورت گرفت، خط شکسته را درویش عبدالمجید به حد کمال رسانید.<ref>فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط</ref>
 
درویش در اوایل کار از روی خط «[[میرزا حسن کرمانی]]» و «[[شفیعا]]» مشق می‌کرده، ولی در اندک زمانی به درجه استادی رسیده و سرآمد استادان شکسته‌نویسی شده‌است. تا سال [[۱۱۷۹  (قمری)|۱۱۷۹]] خط او متاثر از سبک شفیعاست ولی از آن پس او به سبک بسیار عالی مستقلی می‌رسد که به نام خود او شهرت یافته‌است. بیشتر آثار استاد در همین سبک رقم زده شده‌است. عمر استاد کوتاه و محنت بار بود ولی در همین فرصت کم توانست در خط شکسته چنان تحولی ایجاد کند و آن را به چنان درجه‌ای از کمال برساند که تحقق آن به دست گروهی از خوشنویسان در طول یک سده بعید می‌نماید.<ref>وب‌گاه تخت فولاد</ref>
 
او نه تنها قواعد خط شکسته‌نستعلیق را استوار کرد بلکه زیبایی و شیوایی آن را به حد اعلی رسانید. چنانکه شش دانگ جلی را چون کتاب خفی و غبار، استوار و شیرین می‌نوشت. بسیاری از خوشنویسان معاصر عبدالمجید وی رابه استادی خود قبول کرده بودند و برای تصدیق و حکمیت زشت و زیبایی خط خود او را برمی‌گزیدند. درویش عبدالمجید از ارکان چهارگانه خوشنویسان عالم و جزء خدایگان خط می‌باشد و قطعاتش اکنون زیور دهنده بزرگ‌ترین کتابخانه‌های دنیاست. بااینکه درویش در جوانی درگذشته‌است همطراز با آثار باقی‌مانده او از کمتر خوشنویسان این خط در دست است.<ref>فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط</ref>
از او غزل‌های عاشقانه‌ای به‌جای مانده و در اشعار «مجید» تخلص دارد.<ref>لغت نامه دهخدا</ref> [[راوی گروسی]] شماره ابیات دیوان او را هزار و پانصد و بیست ضبط کرده و نسخه‌ای خطی از دیوان او در کتابخانه [[مدرسه عالی شهید مطهری|مدرسه عالی سپهسالار]] موجود است.<ref>از فهرست کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار ج ۲ ص ۶۳۵</ref>
 
این ابیات از اوست:<ref>وب‌گاه تخت فولاد</ref>
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|ظلم است که بیرون کنیم از قفس اکنون|کز جور توام ریخته شد بال و پر آنجا}}
== آثار ==
 
درویش عبدالمجید را به جرات میتوان یکی از بزرگترین هنرمندان تاریخ برشمرد که با وجود مجال کم و عمر کوتاه خود تاثیری عمیق و ماندگار بر هنر پس از خود نهاد. روندی که در حالت عادی به گذر قرنی و تلاش شماری از هنرمندان متبحر نیاز داشت. تعدد آثار این هنرمند خلاق و پرتلاش با توجه به زندگی مشقت بار و کوتاهی دوره ی فعالیت هنری او اعجاب انگیز است. همهٔ خطوط باقی‌مانده از او آثار ۱۵ سال آخر عمر اوست. از او آثار فراوانی شامل کتاب، قطعه و مرقع به جای مانده‌است. از گرانبهاترین آثار وی جز قطعات و مرقعات متعدد نسخه [[کلیات سعدی]] است که در [[موزه کاخ گلستان]] تهران (کتابخانه سلطنتی سابق) نگهداری می‌شود و دیگری نگارش دوازده بند از «[[ترکیب بند محتشم کاشانی]]»در رثاء و شهادت [[سید الشهداء]] است<ref>فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط</ref>:
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|تن‌های کشته گان همه بر خاک و خون نگر|سرهای سر وران همه بر نیزه‌ها ببین}}
* [http://gholamrezasepehri.com/news.php?extend.12 زندگی و آثار استاد عبدالمجید طالقانی قزوینی]
* فضائلی، حبیب‌الله، ''اطلس خط''، انتشارات مشعل اصفهان ۱۳۶۲، ص ۶۱۸-۶۲۱
* لغت نامه دهخدا
* وب‌گاه تخت فولاد
 
۶۷٬۲۶۲

ویرایش