باز کردن منو اصلی

تغییرات

بدون خلاصه ویرایش
 
== نفوذ به اراضی مرکز ایران ==
رابطهٔ بعضی از قلاع واقع در دامنه‌های جنوبی جبال [[گیزیل بوندا]] و دامنه‌های [[کوهستان الوند|الوند]] در نتیجهٔ تحولات ذکر شده با ماننا قطع شد و متصرفات آشور در این میان فاصل بود و مرابطات استقلال طلبان اراضی دریاچه اورمیه و کرانهٔ دریای [[خزر]] با [[ماد شرقی]] نیز دشوار گشت. ساکنان قلعهٔ [[خارخار]] خداوند ده خویش را که [[کی بابا]] نام داشت اخراج کردند و از [[تالتا]]<ref>تالته - Taite</ref> شاهک [[الی پی]] تقاضا کردند که ایشان را به تابعیت خویش بپذیرد. چنانکه پیشتر گفته شد الی پی در میان پادشاهی‌های کوچک ماد جنوبی از همه مهمتر بود و حایل میان [[آشور]] و [[عیلام]] به شمار می‌رفت. [[پرونده:MIDIYA4.jpeg|بند انگشتی|60px|چپ|قاب|کوچاندن [[مادها]] به عنف. از نقش بر جسته آشوری [[نینوا]]. قرن هفتم پ. م.]]
 
سارگون دوم همچنان لشکرکشی بسوی جنوب ماننا را تعقیب کرد و [[خارخار]] را اشغال نمود و ساکنان آن محل را به اسارت برد و به جای اهالی پیشین آنجا، مهاجرانی را سکونت داد. به ظنّ غالب اینان [[اسرائیلیان|اسرائیلیانی]] بودند که در سال - ۷۲۲ ، ۷۲۱ - سر به اطاعت نهاده بودند. خارخار را سخت مستحکم ساخته و مرکز ایالت آشوری‌اش قرار دادند<ref>ضمناً اینجا بنام [[کار شاروکین]] موسوم گردید. نامه‌های چندی از شخصی بنام [[مانوکی نی‌نوآ]] که به سِمت حاکم [[خارخار]] منصوب شده بود یافت شده است. نامهٔ مزبور محتوی گزارش‌هایی است در بارهٔ اوضاع ایالت خارخار که برای سارگون دوم فرستاده شده بود.</ref>. ایالت مزبور شامل ناحیهٔ رودک علیا یا [[آرانزشو]]<ref>در متون دیگر [[آرازیاش]] یا [[ارنزیاش]] آمده</ref> و ناحیهٔ رودک سفلی یا [[بیت راماتوآ]]<ref> درست‌تر [[بیت راماتئا]] یعنی سلالهٔ راماته‌ها</ref>. این ناحیه نیز در گذشته جزئی از آرازیاش <ref>احتمال دارد منظور از آرازیاش همان [[ری]] باشد.</ref> بود و نواحی [[اوریکاتو]] و [[سیگریس]] و [[شاپاردا]]<ref>یا ساپاردا، سپردا - Šaparda</ref> و [[اوریاکو]]<ref>Uriakku</ref> نیز بود. از میان نواحی یاد شده آرانزشو ناحیه‌ای است که در لشکرکشی‌های سابق آشور از آن یاد شده و به نظر می‌رسد در ناحیهٔ [[همدان]] واقع بوده باشد. شاید ناحیهٔ رودک علیا و رودک سفلی که غالباً تحت عنوان [[شانارته]]<ref>رودک - Šanarte</ref> خوانده شده است همان درّه و بستر رودک‌هایی است که از [[کوهستان الوند|الوند]] سرازیر شده سپس وبه رود [[قره سو (قم)]] ملحق می‌شوند. [[سیگریس]] و [[شاپاردا]] را هم نزدیک همین نقاط باید جستجو کرد.
 
با اینکه بعدها لشکریان آشور بارها به داخل خاک ماد نفوذ کردند ولی مرز امپراطوری [[آشور]] عملاً به آنسوی حدّی که سارگون دوم معیّن کرده بود تجاوز نکرد. آشوریان حتّا در همین حدود هم به دشواری می‌توانستند خاک [[ماد]] را جزو کشور و دولت خویش محفوظ داشته ضبط و نظم دهند. بنابر این در دورهٔ طغیان نفوذ آشور به داخل ماد، مرزهای منطقهٔ اشغالی ایشان را می‌توان به قرار زیر دانست.
* بخش علیای [[زاب]] کوچک و [[دیاله]]. کاملاً اشغال شده بود.
* مرز شمال از کوه‌های [[گیزیل بوندا]]<ref>[[قافلانکوه|Qaflankuh-e Sharqi Rural District]]</ref> و ناحیهٔ [[زنجان]]- [[قزوین]] عبور می‌کرد. اینجا مرز شرقی نواحی اشغال شده آغاز می‌گشت و تا مغرب قزوین و مشرق [[همدان]] امتداد می‌یافت.
* مرز جنوبی بخش اشغالی آشوریان در خاک ماد از کوه [[کوهستان الوند|الوند]] شروع شده از سلسله جبال شمال درّهٔ [[کرمانشاه]] در جهت شرقی غربی تا بستر شاخه‌های [[رود دیاله]] ممتد بود. در آغاز، اراضی مزبور که توسط آشوریان اشغال شده بود شامل پنج ایالت می‌شد بدین شرح: [[زاموا]]، [[پارسوا]]، [[بیت همبان]]، [[کیشه‌سو]] و [[خارخار]]. بعدها دو ایالت اخیرالذکر به چندین ناحیهٔ کوچک تجزیه و تقسیم شدند.
 
== سال‌های پس از ۷۱۵ پ. م ==