تفاوت میان نسخه‌های «ابن مقله»

جز
حذف رده مادر با استفاده از AWB
جز (حذف رده مادر با استفاده از AWB)
== زندگی ==
 
ابن مقله در عصر روز پنجشنبه [[۲۱ شوال]] سال [[۲۷۲ (قمری)|۲۷۲ه‍.ق]] در [[بیضا فارس]] متولد شد. این هنرمند توسط خلیفه [[عباسیان|عباسی]] [[المقتدر بالله]] به وزارت برگزیده شد. در سال ۳۱۸ ه‍.ق به‌دنبال سخن‌چینی و تهمت حسودان از مقام خود عزل شد. او از بغداد به زادگاهش فارس برگشت و تا سال ۳۲۰ ه‍.ق در آنجا ماند. پس از شورش مردم بغداد علیه المقتدرو پس از سقوط او [[القاهر بالله]] به خلافت رسید. در زمان القاهر، ابن‌مقله دوباره به وزارت رسید. چندی بعد باردگر با تهمت‌های اطرافیان خلیفه او را از وزارت عزل کرد.<ref>ابوعلی مسکویه، ۱/۲۴۳</ref>
 
پس از چندی باز مردم بغداد شورش کردند و القاهر را نیز از تخت به زیر آورده و در چشمانش میل کشیدند. بس از او پسرش با لقب [[الراضی بالله]] به خلافت رسید و ابن مقله باردگر به‌وسیله او به صدارت رسید ولی برای بار سوم از صدارت خلع و درنهایت پس از شکنجه و آزار درپی بدخواهی عده‌ای حسود، دست راست این هنرمند را از بدنش جدا کردند.<ref>ابوعلی مسکویه، ۱/۳۳۵</ref> ولی چون الراضی پشیمان شده بود، دستور داد به مداوای او بپردازند، اما مداوا سودی نبخشید. پس نوشتن با دست چپ را تمرین کرد و حتی قلم را به آرنج دست راست می‌بست و می‌نوشت. گفته شده که او در این کار هم موفق گردید.
 
== آوازه ==
ابن مقله در زمان خویش شهرت به سزایی یافت و نامش را در هر جا به تقدیس و تمجید می‌بردند چنانکه شاء گفته: «فصاحه سحبان و خط بن مقله و حکمه لقمان و زهد بن ادهم اذا اجتمعت فی المرء و المرء مفلس فلیس له قدر بمقدار درهم». یعنی اگر فصاحت سحبان و خط ابن مقله و حکمت لقمان و زهد ابن ادهم در مردی جمع شود ولی از مال دنیا بهره‌ای نداشته باشد در انظار مردم دنیا به اندازه درهمی ارزش ندارد.<ref> رفیعی مهرآبادی٬ ابوالقاسم</ref>
 
شهرت ابن مقله در تمام طول تاریخ و تا کنون پابرجاست و نام او با [[خطوط ششگانه]] و هنر [[خوشنویسی اسلامی]] پیوند خورده است.
 
== خوشنویسی ==
[[پرونده:Quran_page_in_naskhQuran page in naskh.jpg|بندانگشتی|برگی از قرآن به [[خط نسخ]] با ترجمه [[فارسی]] به خط [[نستعلیق]]، اوایل سده ۱۸ میلادی]]
بیشتر تاریخ‌دانان از ابن‌مقله به‌عنوان اولین مبتکر [[خوشنویسی اسلامی]] نام می‌برند و او را اولین کسی ذکر می‌کنند که کتابت را به یک [[هنر]] ارتقاء داد. در واقع ابن‌مقله با بررسی و نظام بخشیدن به خطوط مختلف رایج در زمان خود [[خطوط ششگانه]] را انتظام داد و به آنها هویت واقعی بخشید و برایشان قواعدی وضع کرد.
 
ابن‌مقله وزیر [[خط محقق]] را از [[خط کوفی]] و نسخ قدیمی بیرون کشید و آن را قاعده‌مند کرد. سپس [[خط ریحان]] را ایجاد کرد. بعد از آن [[خط ثلث]] را از [[خط ریحان]] اخذ کرده و قاعده‌مند ساخت. بعد از آن‌ها به شکل‌دادن و منزه کردن [[خط نسخ]] پرداخت. ابن‌مقله [[قرآن|قرآنی]] به [[خط نسخ]] نوشت و خطوط [[خط محقق|محقق]] و [[خط ریحانی|ریحانی]] و [[خط کوفی|کوفی]] را در سر سوره‌ها قرار داد و هنگامی که خواست کتابت قرآن با سایر خطوط فرق داشته باشد [[خط توقیع]] را ابداع کرد.
 
ابن مقله ۱۲ قاعده برای زیبایی خط تعیین کرد که به [[اصول دوازده‌گانه خوشنویسی]] معروفند و تاکنون، پس از گذشت بیش از ۱۰۰۰ سال، اعتبار خود را حفظ کرده‌اند. این قواعد عبارتند از: ''ترکیب''، ''کرسی''، ''نسبت''، ''ضعف''، ''قوت''، ''سطح''، ''دور''، ''صعود مجاز''، ''نزول مجاز''، ''اصول''، ''صفا'' و ''شأن''.
 
{{ترتیب‌پیش‌فرض:ابن مقله}}
 
[[رده:افراد ایرانی‌تبار در سده ۱۰ (میلادی)]]
[[رده:افراد ایرانی‌تبار در سده ۹ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۲۷۲ (قمری)]]
[[رده:زادگان ۸۸۶ (میلادی)]]
 
[[رده:زادگان دهه ۸۸۰ (میلادی)]]
[[رده:کاتبان قرآن]]
[[رده:وزیران عباسیان]]
۶۷٬۲۶۲

ویرایش