تفاوت میان نسخه‌های «امثال و حکم»

جز
تمیزکاری و اصلاح متن‌‌‌‌‌ با استفاده از AWB
جز (تمیزکاری و اصلاح متن‌‌‌‌‌ با استفاده از AWB)
[[پرونده:Amsalo alhakam.jpg|بندانگشتی|150px|چپ|جلد امثال و حکم]]
کتاب '''امثال و حکم''' در سال ۱۳۱۰ کتاب قطور چهار جلدی به تالیف [[علی اکبر دهخدا]] است که در تهران منتشر شد. این مجموعه دارای نزدیک به ۵۰هزار امثال و حکم ([[ضرب المثل]]) و کلمات قصار و ابیات متفرقه‌است. مطالب به ترتیب الفبا تنظیم یافته و ضرب المثل‌ها شرح و تفسیر شده‌است<ref name="tebyan.net">http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=96944</ref> و بین سال‌های ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۰ جمع‌آوری شدند و منتشر شد.<ref name="noormags.com">http://www.noormags.com/view/fa/articlepage/508488</ref>
 
دهخدا، از خرد سالگی به گردآوری امثال عوام، کوشش کرده بود.<ref>http://www. name="noormags.com"/view/fa/articlepage/508488</ref>
 
== بخش‌های کتاب ==
بخش بزرگ تر کتاب (۹۷ درصد آن) عبارت از ضرب المثل‌های مکتوب ادیبانه، کلمات قصار و اشعاری از قدمای شاعران ایران یا شاعران [[فارسی زبان]] و تنها ۳درصد آن ضرب المثل‌های عامیانه‌است.<ref>http://www. name="tebyan.net"/newindex.aspx?pid=96944</ref>
 
== منابع کتاب ==
# «مجموعهٔ مختصر امثال» چاپ هندوستان که یک صد ضرب المثل از آن اقتباس کرده‌است.
# «جامع التمثیل» که در هند و در سدهٔ ۱۱هجری چاپ شده و دهخدا نزدیک به سیصد مثل از آن در کتاب خود آورده‌است.
# «شاهد صادق»که یک مجموعهٔ هندی است و دهخدا توجه ویژه‌ای به آن نداشته و به نقل از چند مثال از آن بسنده کرده‌است.<ref>http://www. name="tebyan.net"/newindex.aspx?pid=96944</ref>
 
== شیوه جمع‌آوری مطالب ==
* مؤلف مفهوم ضرب‌المثل را با مفهوم کلمات کوتاه حکیمانه و اخلاقی در هم ریخته‌است.
* دهخدا در تألیف خود بیش از هزار عبارت عربی آورده‌است که بیشتر آیات قرآن و احادیث نبوی و کلمات منسوب به [[امامان شیعه]] و امثال و نظایر آن‌هاست.
* چهل‌وپنج هزار بیت از شاعران کلاسیک (از جمله پنج‌هزار بیت از فردوسی، چهار هزار بیت از سعدی، دو هزار و پانصد بیت از [[نظامی گنجه‌ای]]، دو هزار و پانصد بیت از [[اسدی طوسی]]، دو هزار و پانصد بیت از جلال الدین رومی) در کتاب جمع‌آوری شده‌است. بیشتر این بیت‌ها شکل‌های گوناگون یک ضرب المثل است که هر شاعری به سلیقهٔ خود و با بیانی خاص به نظم در آورده‌است. تعمیم مفهوم ضرب‌المثل تا بدین میزان هرگز جایز نیست و تنها عباراتی را که مال خاص و بی‌تردید مردم بوده (خواه فولکلوری و خواه ادبی) می توان در زمرهٔ ضرب‌المثل‌ها به شمار آورد. با دقت و بررسی در این مجموعه به خوبی آشکار می‌گردد که دهخدا امثال و حکم، آیات و اخبار و کلمات قصار بزرگان را بدون توجه به این‌که آیا در میان مردم رایج و متداول‌اند یا نه گردآوردی و در کنار هم قرار داده‌است.<ref>http://www. name="tebyan.net"/newindex.aspx?pid=96944</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
۶۷٬۲۶۲

ویرایش