تفاوت میان نسخه‌های «فاژ»

۳۹۷ بایت حذف‌شده ،  ۳ سال پیش
جز
تمیزکاری و اصلاح متن‌‌‌‌‌ با استفاده از AWB
جز (پروندهٔ Felix_d'Herelle.png که در ویکی‌انبار به دست Natuur12 حذف شده بود، به این علت برداشته شد: Per commons:Commons:Deletion requests/File:Felix d'Herelle.png)
جز (تمیزکاری و اصلاح متن‌‌‌‌‌ با استفاده از AWB)
[[پرونده:PhageExterior.svg|چپ|بندانگشتی|200px|ساختار یک باکتریوفاژ (میوویروس)]]
'''باکتریوفاژها''' (باکتری‌خوارها) یا به اختصار فاژها، [[ویروس|ویروس‌هایی]] هستند که به [[باکتری|باکتری‌ها]] حمله می‌کنند و آن‌ها را از بین می‌برند. این ویروس‌ها برای باکتری‌ها اختصاصی هستند و نمی‌توانند به [[یوکاریوت|یوکاریوت‌ها]] حمله کنند.<ref name="Sinderen D 2007">Mc Grath S and van Sinderen D (editors). (2007). Bacteriophage: Genetics and Molecular Biology (1st ed.). Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-14-1. [1].</ref>
 
== تاریخچه ==
== تعریف ==
[[پرونده:Bacillus anthracis Lyse.jpg|چپ|بندانگشتی|120px| تشکیل پلاک فاژی بر روی کلنی‌های باسیلوس آنتراسیس. به محل از بین رفتن باکتری‌ها توجه کنید.]]
باکتروفاژها ویروس‌هایی هستند که باکتری‌ها را آلوده می‌کنند. انواع بسیار مختلفی از باکتریوفاژها وجود دارند که به گونه‌های خاصی از باکتری‌ها تمایل دارند و فقط میزبان باکتریایی خاصی را آلوده می‌کنند. فاژها مانند سایر ویروس‌ها دارای یک [[اسید نوکلئیک]] درونی (DNA یا RNA) هستند که این ژنوم توسط یک پوشش پروتئینی حفاظتی در خارج احاطه شده‌است.<ref>Mc Grath S and van name="Sinderen D (editors). (2007). Bacteriophage: Genetics and Molecular Biology (1st ed.). Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-14-1. [1].<"/ref>
 
== تقسیم بندی باکتریوفاژها ==
مبنای [[طبقه بندی]] باکتریوفاژها نوع اسید نوکلئیک آنها (DNA یا RNA) و بعد از آن، شکل و ساختار آنها می‌باشد. آن‌ها بر اساس ساختار به سه شکل [[بیست وجهی]] {{به لاتین|Icosahydral}} مانند MS2، رشته‌ای {{به انگلیسی|Filamentus}} یا مارپیچی{{به انگلیسی|Helical}} مانند M13 و فاژهای دارای سر و دم {{به انگلیسی|Head and tail}} مانند فاژهای فاژهای T4و λ طبقه بندی می‌شوند.
 
فاژهای دم دار دارای دو رشته DNA یعنی کادوویرال‌ها {{به لاتین|Caudovirales}}، بیش از ۹۵% فاژهای موجود در متون علمی را به خود اختصاص داده‌اند و به نظر می‌رسد فراوان ترین نوع فاژ بر روی [[کره زمین]] باشند. فاژها توسط کمیته بین‌المللی تاکسونومی ویروس‌ها {{به انگلیسی|International Committee on Taxonomy of Viruses}} طبقه بندی می‌شوند.<ref>Mc Grath S and van name="Sinderen D (editors). (2007). Bacteriophage: Genetics and Molecular Biology (1st ed.). Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-14-1. [1].<"/ref>
تاکنون ۱۹ خانواده از فاژها شناخته شده‌اند که فقط ۲ خانواده دارای ژنوم RNA و ۵ خانواده دارای انولوپ (پوشش پروتئینی) هستند. در فاژهای دارای ژنوم DNA، فقط ۲ خانواده دارای ژنوم تک رشته‌ای، ۸ خانواده دارای ژنوم حلقوی و ۹ خانواده دارای ژنوم خطی می‌باشند. ۹ خانواده فقط باکتری‌ها را آلوده می‌سازند. ۹ خانواده آرکئا (آرکی باکترها) را آلوده می‌کنند و یک خانواده یعنی تکتی ویریده {{به لاتین|Tectiviridae}}هم باکتری‌ها و هم آرکئا (آرکی باکترها) را آلوده می‌سازد.
مهمترین خانواده‌های فاژها عبارتند از<ref>Mc Grath S and van name="Sinderen D (editors). (2007). Bacteriophage: Genetics and Molecular Biology (1st ed.). Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-14-1. [1].<"/ref>:
* میوویریده {{به لاتین|Myoviridae}}: در راسته کادوویرال‌ها قرار گرفته‌اند. فاقد انولوپ (پوشش پروتئینی) بوده و دم منقبض شونده دارند. آن‌ها دارای DNA دو رشته‌ای خطی هستند مانند فاژ T4.
* سیفوویریده {{به لاتین|Siphoviridae}}: در راسته کادوویرال‌ها قرار گرفته‌اند. فاقد انولوپ (پوشش پروتئینی) بوده و دم غیر منقبض شونده طویل دارند. آن‌ها دارای DNA دو رشته‌ای خطی هستند مانند فاژ λ و فاژ T5.
۶۷٬۲۶۲

ویرایش