تفاوت میان نسخه‌های «توسکا»

۹۷۹ بایت اضافه‌شده ،  ۴ سال پیش
جز
اصلاح پیوند به داخل با استفاده از AWB
جز (←‏لید: ابرابزار)
جز (اصلاح پیوند به داخل با استفاده از AWB)
}}
[[پرونده:European black alder.jpg|بندانگشتی|180px|توسکای [[ییلاق و قشلاق|قشلاقی]] (سیاه‌توسه) یا «توسکای سیاه [[اروپا|اروپایی]]» با [[نام علمی]] ''Alnus glutinosa'']]
'''توسکا'''، '''توسه''' یا '''رازدار''' (رزدار) نام گونه‌ای از [[درخت|درختها]] و [[درختچه|درختچه‌های]] [[جنگل|جنگلی]] از خانوادهٔ [[غان]] است. این درخت از نوع گیاهان [[خزان‌کننده]] است و به‌وسیلهٔ باد گرده‌افشانی می‌کند.<ref name="4msee">{{یادکرد وب| نشانی = http://4msee.com/node/44291| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = اکرم یادگاری‌پور| نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = مهدیه شمسه، اصغر سپه‌وند| تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> در دنیا بیش از ۳۰ نوع از گونهٔ توسکا وجود دارد که تنها دو نوع از آن با نام‌های [[توسکای ییلاقی]] (سردسیر) و [[توسکای قشلاقی]] (گرمسیر) در ایران رشد می‌کنند<ref name="jomhourieslami">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.jomhourieslami.com/1389/13890704/13890704_06_jomhori_islami_goonagoon_0004.html| عنوان = فضای سبز. درخت توسکا | تاریخ بازدید = [[۴ مه]] [[۲۰۱۱ (میلادی)|درخت|درختها]] و [[درختچه|درختچه‌های]] [[جنگل|جنگلی]] از خانوادهٔ [[غان]] است. این درخت از نوع گیاهان [[خزان‌کننده]] است و به‌وسیلهٔ باد گرده‌افشانی می‌کند.<ref name="4msee">{{یادکرد وب| نشانی = http://4msee.com/node/44291| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = اکرم یادگاری‌پور| نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = مهدیه شمسه، اصغر سپه‌وند| تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> در دنیا بیش از ۳۰ نوع از گونهٔ توسکا وجود دارد که تنها دو نوع از آن با نام‌های [[توسکای ییلاقی]]]]| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = ۴| سال = ۱۳۸۹| ماه = [[مهر]]| قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> که عمر آنها معمولاً تا ۱۰۰ سال است و رشد نهایی آنها در ۵۰ سالگی قطع می‌شود.<ref name="golchamanaria">{{یادکرد وب| نشانی = http://golchamanaria.com/index.php?section=detail&dt=36| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱ | نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = | نشانی بایگانی = http://archive.is/20130426111306/http://golchamanaria.com/index.php?section=detail&dt=36| تاریخ بایگانی = نا معلوم - بایگانی گوگل| نقل قول =}}</ref> توسکا درختی [[رطوبت‌پسندی|رطوبت‌پسند]] به شمار می‌رود؛ بدین معنی که دارای قدرت جذب [[آب]] بسیار زیادی است و در زمین‌های [[رطوبت|مرطوب]] و یا [[باتلاق|باتلاقی]] دارای رشدی سریع می‌باشد.<ref name="paperandwood">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.paperandwood.com/?Page=ArticlesItem&aID=142| عنوان = توسکا درختی ارزشمند و ناشناخته در جنگل‌های شمال | تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = [[۹ اردبیهشت]] [[۱۳۸۶]]| سال = ۱۳۸۶| ماه = | قالب = متنی| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = فارسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref>
 
== نام ==
 
[[پرونده:Alder (PSF).png|بندانگشتی|180px|یک طراحی از برگ‌های توسکا به همراه میوه آن]]
[[برگ|برگها]] در این گونه، [[بیضی]] و مدور، با پایه‌ای [[گوه]] شکل و [[متناوب]] (پر موج) و دارای سطحی [[چسب|چسبنده]] و حاشیه‌ای دندانه‌دار و همچنین [[رگبرگ|رگبرگهای]] شانه‌ای شکل هستند. [[گل|گلها]] چوبی و با شکل نامشخص (معمولاً به صورت [[کروی]]) بوده و در ابتدای [[بهار]] و قبل از رویش کامل برگ‌ها ظاهر می‌شوند. [[شاخه|شاخههای]] آن خاکستری رنگ با لکه‌های [[قهوه|قهوهای]] است به وسیلهٔ جریان [[باد]] [[گرده‌افشانی]] می‌کنند و میوهٔ آن شبیه به [[توت]] [[کال]] است<ref name="jomhourieslami4msee"/><ref name="4mseejomhourieslami"/><ref name="controverscial"/><ref name="glutinosa"/>
 
در میان درختانی که در [[جنگل‌های شمال ایران]] وجود دارند، توسکا زودتر از بقیهٔ درختان [[جوانه]] می‌زند و آخرین درختی است که برگ‌های آن [[زرد]] می‌شود.<ref name="golchamanaria"/>
=== چوب ===
[[پرونده:چوب توسکا.jpg|بندانگشتی|240px|چوب خشک شدهٔ توسکا - برش مماسی. بخش‌های [[زرد]] رنگ در وسط، ناشی از تاثیر فرایند [[خشک شدن]] در چوب توسکاست.]]
توسکا دارای چوبی [[نرم]] است. چوب بریده‌شدهٔ توسکا در هنگام پاییز [[سفید]] رنگ است و لی لحظاتی بعد از برش به [[قرمز]] متمایل می‌شود و سپس به رنگ [[صورتی روشن]] درمی‌آید و به همین رنگ می‌ماند.<ref name="glutinosacontroverscial"/><ref name="controverscialglutinosa"/>
 
=== میوه ===
{|
|[[پرونده:Alnus rubra 9819.JPG|بندانگشتی|180px×180px|کت‌کین‌های نر در گونه Alnus rubra]]
|[[پرونده:Alder_female_8519Alder female 8519.JPG|بندانگشتی|180px|کت‌کین‌های ماده]]
|}
 
== کاربرد ==
به خاطر رطوبت‌پسندی بسیار تیرهٔ توسکا و قدرت زیاد آن در جذب آب، برای کاهش حجم آب در زمین‌های مرطوب و [[علفزار|علفزارهای]] باتلاقی و [[مانداب|ماندابها]] و [[زهکشی]] [[خاک]] به فراوانی کاشته می‌شود. همچنین چوب این درخت مورد استفاده در صنایع [[روکش‌سازی]] است.<ref name="paperandwoodgolchamanaria"/><ref name="golchamanariapaperandwood"/><ref name="glutinosa"/>
 
== جستارهای وابسته ==
{{گیاه-خرد}}
{{شهرستان نور}}
 
[[رده:توسکا]]
[[رده:درختان]]