تفاوت میان نسخه‌های «توسکا»

۹۷۹ بایت حذف‌شده ،  ۴ سال پیش
جز
ویرایش Yamaha5 (بحث) به آخرین تغییری که Leyth انجام داده بود واگردانده شد
جز (اصلاح پیوند به داخل با استفاده از AWB)
جز (ویرایش Yamaha5 (بحث) به آخرین تغییری که Leyth انجام داده بود واگردانده شد)
}}
[[پرونده:European black alder.jpg|بندانگشتی|180px|توسکای [[ییلاق و قشلاق|قشلاقی]] (سیاه‌توسه) یا «توسکای سیاه [[اروپا|اروپایی]]» با [[نام علمی]] ''Alnus glutinosa'']]
'''توسکا'''، '''توسه''' یا '''رازدار''' (رزدار) نام گونه‌ای از [[درخت|درختها]] و [[درختچه|درختچه‌های]] [[جنگل|جنگلی]] از خانوادهٔ [[غان]] است. این درخت از نوع گیاهان [[خزان‌کننده]] است و به‌وسیلهٔ باد گرده‌افشانی می‌کند.<ref name="4msee">{{یادکرد وب| نشانی = http://4msee.com/node/44291| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = اکرم یادگاری‌پور| نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = مهدیه شمسه، اصغر سپه‌وند| تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> در دنیا بیش از ۳۰ نوع از گونهٔ توسکا وجود دارد که تنها دو نوع از آن با نام‌های [[توسکای ییلاقی]] (سردسیر) و [[توسکای قشلاقی]] (گرمسیر) در ایران رشد می‌کنند<ref name="jomhourieslami">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.jomhourieslami.com/1389/13890704/13890704_06_jomhori_islami_goonagoon_0004.html| عنوان = فضای سبز. درخت توسکا | تاریخ بازدید = [[۴ مه]] [[۲۰۱۱ (میلادی)|درخت|درختها]] و [[درختچه|درختچه‌های]] [[جنگل|جنگلی]] از خانوادهٔ [[غان]] است. این درخت از نوع گیاهان [[خزان‌کننده]] است و به‌وسیلهٔ باد گرده‌افشانی می‌کند.<ref name="4msee">{{یادکرد وب| نشانی = http://4msee.com/node/44291| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = اکرم یادگاری‌پور| نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = مهدیه شمسه، اصغر سپه‌وند| تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> در دنیا بیش از ۳۰ نوع از گونهٔ توسکا وجود دارد که تنها دو نوع از آن با نام‌های [[توسکای ییلاقی]]]]| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = ۴| سال = ۱۳۸۹| ماه = [[مهر]]| قالب = [[اچ‌تی‌ام‌ال]]| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = [[فارسی]]| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref> که عمر آنها معمولاً تا ۱۰۰ سال است و رشد نهایی آنها در ۵۰ سالگی قطع می‌شود.<ref name="golchamanaria">{{یادکرد وب| نشانی = http://golchamanaria.com/index.php?section=detail&dt=36| عنوان = توسکا| تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱ | نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = | سال = | ماه = | قالب = | اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = | نشانی بایگانی = http://archive.is/20130426111306/http://golchamanaria.com/index.php?section=detail&dt=36| تاریخ بایگانی = نا معلوم - بایگانی گوگل| نقل قول =}}</ref> توسکا درختی [[رطوبت‌پسندی|رطوبت‌پسند]] به شمار می‌رود؛ بدین معنی که دارای قدرت جذب [[آب]] بسیار زیادی است و در زمین‌های [[رطوبت|مرطوب]] و یا [[باتلاق|باتلاقی]] دارای رشدی سریع می‌باشد.<ref name="paperandwood">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.paperandwood.com/?Page=ArticlesItem&aID=142| عنوان = توسکا درختی ارزشمند و ناشناخته در جنگل‌های شمال | تاریخ بازدید = ۵ مه ۲۰۱۱| نویسنده = | نشانی نویسنده = | نویسندگان دیگر = | تاریخ = [[۹ اردبیهشت]] [[۱۳۸۶]]| سال = ۱۳۸۶| ماه = | قالب = متنی| اثر = | ناشر = | صفحه = | زبان = فارسی| نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | نقل قول =}}</ref>
 
== نام ==
 
[[پرونده:Alder (PSF).png|بندانگشتی|180px|یک طراحی از برگ‌های توسکا به همراه میوه آن]]
[[برگ|برگها]] در این گونه، [[بیضی]] و مدور، با پایه‌ای [[گوه]] شکل و [[متناوب]] (پر موج) و دارای سطحی [[چسب|چسبنده]] و حاشیه‌ای دندانه‌دار و همچنین [[رگبرگ|رگبرگهای]] شانه‌ای شکل هستند. [[گل|گلها]] چوبی و با شکل نامشخص (معمولاً به صورت [[کروی]]) بوده و در ابتدای [[بهار]] و قبل از رویش کامل برگ‌ها ظاهر می‌شوند. [[شاخه|شاخههای]] آن خاکستری رنگ با لکه‌های [[قهوه|قهوهای]] است به وسیلهٔ جریان [[باد]] [[گرده‌افشانی]] می‌کنند و میوهٔ آن شبیه به [[توت]] [[کال]] است<ref name="4mseejomhourieslami"/><ref name="jomhourieslami4msee"/><ref name="controverscial"/><ref name="glutinosa"/>
 
در میان درختانی که در [[جنگل‌های شمال ایران]] وجود دارند، توسکا زودتر از بقیهٔ درختان [[جوانه]] می‌زند و آخرین درختی است که برگ‌های آن [[زرد]] می‌شود.<ref name="golchamanaria"/>
=== چوب ===
[[پرونده:چوب توسکا.jpg|بندانگشتی|240px|چوب خشک شدهٔ توسکا - برش مماسی. بخش‌های [[زرد]] رنگ در وسط، ناشی از تاثیر فرایند [[خشک شدن]] در چوب توسکاست.]]
توسکا دارای چوبی [[نرم]] است. چوب بریده‌شدهٔ توسکا در هنگام پاییز [[سفید]] رنگ است و لی لحظاتی بعد از برش به [[قرمز]] متمایل می‌شود و سپس به رنگ [[صورتی روشن]] درمی‌آید و به همین رنگ می‌ماند.<ref name="controverscialglutinosa"/><ref name="glutinosacontroverscial"/>
 
=== میوه ===
{|
|[[پرونده:Alnus rubra 9819.JPG|بندانگشتی|180px×180px|کت‌کین‌های نر در گونه Alnus rubra]]
|[[پرونده:Alder female 8519Alder_female_8519.JPG|بندانگشتی|180px|کت‌کین‌های ماده]]
|}
 
== کاربرد ==
به خاطر رطوبت‌پسندی بسیار تیرهٔ توسکا و قدرت زیاد آن در جذب آب، برای کاهش حجم آب در زمین‌های مرطوب و [[علفزار|علفزارهای]] باتلاقی و [[مانداب|ماندابها]] و [[زهکشی]] [[خاک]] به فراوانی کاشته می‌شود. همچنین چوب این درخت مورد استفاده در صنایع [[روکش‌سازی]] است.<ref name="golchamanariapaperandwood"/><ref name="paperandwoodgolchamanaria"/><ref name="glutinosa"/>
 
== جستارهای وابسته ==
{{گیاه-خرد}}
{{شهرستان نور}}
 
[[رده:توسکا]]
[[رده:درختان]]