باز کردن منو اصلی

تغییرات

ابرابزار
'''کارت زرد مجلس شورای اسلامی''' معروف به '''کارت زرد مجلس''' و یا '''اخطار'''، به قانع نشدن نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] از توضیحات [[وزیر]] در حین بررسی سؤال در صحن و رأی به وارد بودن سؤال نمایندهٔ سوال‌کننده گویند که از آن با قید کارت زرد یا اخطار نام می‌برند و به خودی خود نمی‌تواند عاملی برای [[استیضاح]] وزیر باشد.
 
تعدد کارت زردها به یک وزیر موجب [[استیضاح]] وی نمی‌شود و الزامی برای استیضاح وزیر بوجود نمی‌آورد بلکه زمینه‌ساز استیضاح است، تنها زمانی طرح استیضاح به جریان می‌افتد که با امضای حداقل ۱۰ نماینده تحویل [[هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی|هیاتهیئت رئیسه مجلس]] شود.
 
با این حال عده‌ای از نمایندگان معتقدند در صورتی که کارت زردها به عدد سه برسد وزیر استیضاح خواهد شد.
عده‌ای دیگر نیز معتقدند کارت زرد اصطلاحی است که بین نمایندگان مجلس و وزرا رایج شده است وگرنه در آیین نامهآیین‌نامه داخلی مجلس چنین عنوان و اصطلاحی وجود ندارد.
 
این اصطلاح اولین‌بار از سوی برخی نمایندگان در [[دوره هشتم مجلس شورای اسلامی|مجلس هشتم]]، طی بازنگری قانون آیین نامهآیین‌نامه داخلی مجلس و به منظور تقویت بعد نظارتی مجلس، رایج شد.
 
== فرایند ایجاد کارت زرد مجلس ==
تا قبل از [[دوره هشتم مجلس شورای اسلامی|مجلس هشتم]]، اگر نماینده‌ای سوالیسؤالی از یکی از وزرای دولت داشت، در صورت قانع نشدن در کمیسیون‌های تخصصی، موضوع در صحن مجلس مطرح می‌شد و وزیر به سؤال نماینده پاسخ می‌داد و مجلس در یک رأی‌گیری اعلام می‌کرد که آیا از توضیحات وزیر قانع شده است یا نه.
 
اما زمان اصلاح آیین نامهٔ مجلس، نمایندگان مجلس به منظور تقویت بعد نظارتی خود بر دولت وقت (دولت اول احمدی نژاداحمدی‌نژاد) بودند، مقرر کردند تا پس از سؤال وزیر، ''موضوعِ سؤال'' به رای نمایندگان گذاشته شود و کل مجلس دربارهدربارهٔ وارد بودن یا نبودن سؤال اظهار نظر کند (نه پاسخ وزیر).
 
=== آیین‌نامهٔ داخلی مجلس دربارهدربارهٔ استیضاح ===
با این تغییرات هرگاه در هر دوره مجلس سه بار با رای اکثریت نمایندگان حاضر سوالات نمایندگان از هر وزیر ''وارد'' تشخیص داده شود طرح [[استیضاح]] وزیر در صورت رعایت مفاد اصل ۸۸ [[قانون اساسی]] و آیین نامهآیین‌نامه داخلی مجلس در دستور کار مجلس قرار می‌گیرد.
 
اصل ۸۹ قانون اساسی، روش معین و روشنی دربارهدربارهٔ نحوه استیضاح وزرا دارد و به صراحت آورده است که نمایندگان مجلس می‌توانند در مواردی که لازم می‌دانند [[وزیر]] یا [[هیئت دولت|هیاتهیئت وزرا]] را استیضاح کنند؛ استیضاح زمانی در مجلس قابل طرح است که به امضای حداقل ۱۰ نفر از نمایندگان مجلس تحویل [[هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی|هیاتهیئت رئیسه مجلس]] شود.
 
=== آیین‌نامهٔ داخلی مجلس دربارهدربارهٔ کارت زرد ===
همین صراحت قانونی سبب شد که مصوبه اولیه [[دوره هشتم مجلس شورای اسلامی|مجلس هشتم]] دربارهدربارهٔ فرجام سوالات نمایندگان از وزرا به استیضاح آنان ختم نشود و [[شورای نگهبان قانون اساسی]] با استناد به همین اصل ۸۹ قانون اساسی که سازوکار استیضاح وزرا را روشن کرده است، مصوبه را به مجلس بازگرداند تا نمایندگان مجلس با قید عبارت «می‌تواند» اشکال وارده را رفع کنند.
 
از این رو، قانع نشدن نمایندگان از توضیحات وزیر در حین بررسی سؤال در صحن و رای به وارد بودن سؤال نماینده به خودی خود نمی‌تواند عاملی برای استیضاح وزیر باشد که از آن با قید کارت زرد یا اخطار نام می‌برند.
 
== ابهامات و اشکالات کارت زرد مجلس ==
* به گفتهٔ [[محمدرضا میرتاج الدینی]]، نماینده سابق مجلس و معاون پارلمانی رییسرئیس جمهوری در دولت دوم احمدی نژاداحمدی‌نژاد مبنی بر قانونی نبودن عنوان کارت:
{{نقل قول|طبق آیین‌نامه داخلی مجلس، در صورت قانع نشدن نماینده سؤال کننده از اظهارات وزیر، رییسرئیس جلسه نظر مجلس رﺍرا در مورد وارد بودن سؤال ﺍخذاخذ می‌کند. در صورتی که ﺍکثراکثر نمایندگان حاضر، نظر به وﺍردوارد بودن سوﺍلسؤال نماینده یا نمایندگان بدهند، رییسرئیس مجلس موظف ﺍستاست موضوع رﺍرا به رییسرئیس جمهوری جهت رسیدگی ﺍرجاعارجاع دهد.
 
گاهی اوقات پس از رای گیریرای‌گیری آرای موافقان بیشتر از آرای مخالفان می‌شود ولی باز هم اعلام می‌شود که نمایندگان از پاسخ وزیر قانع نشدند در حالی که این سؤال نماینده است که باید رأیِ نصف بعلاوه یک را کسب کند نه پاسخ وزیر.}}
 
بر این اساس اگر در جریان بررسی سؤال از وزیری، نصف به علاوه یک رای موافق کسب شود یعنی این که نمایندگان مجلس سؤال نماینده را وارد ندانستند و نباید به اصطلاح کارت زردی به وزیر تعلق گیرد.
 
یکی از ابهامات موجود در زمینه رایرای‌گیری گیری دربارهدربارهٔ سؤال از وزرا این است که آیا «وارد بودن سؤال نماینده» به رای گذاشته شده است یا «پاسخ وزیر» زیرا این دو موضوع تفاوت بسیاری دارد و نیاز به رفع ابهام از سوی مجلس است.
* طبق گفتهٔ [[عزت‌الله یوسفیان ملا]]، رییسرئیس کمیسیون آیین نامهآیین‌نامه داخلی مجلس:
{{نقل قول|اکنون در زمان رای گیریرای‌گیری دربارهدربارهٔ سؤال از وزرا برخی نمایندگان تصور می‌کنند که بحث قانع شدن از توضیحات وزیر مطرح است در حالی که طبق آیین‌نامه، سؤال نماینده به رای گذاشته می‌شود که همین ابهام، اشکالاتی را در رای گیری‌هارای‌گیری‌ها بوجود آورده است.
 
کارت زرد اصلاً در آیین نامهآیین‌نامه و قانون وجود ندارد و حتی اگر سه بار وزیر نتوانست مجلس را قانع کند، باز هم نمی‌توان بر مبنای آن وزیر را استیضاح کرد بلکه باید روال قانون اساسی در استیضاح وزرا رعایت شود.}}
* [[عبدالرضا مصری]]، سخنگوی [[هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی|هیاتهیئت رئیسه مجلس]] نیز در این باره گفته:
{{نقل قول|«کارت زرد» اصطلاحی است که بین نمایندگان مجلس و وزرا رایج شده است وگرنه در آیین نامهآیین‌نامه داخلی مجلس چنین عنوان و اصطلاحی وجود ندارد.}}
 
=== یک نمونه از اشکالات کارت زرد در مجلس نهم ===
در جریان رأی‌گیری دربارهدربارهٔ سؤال [[حمید رسایی]] از [[علی جنتی]]، [[وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی]] مشکلی قانونی پیش آمد زیرا از ۲۲۴ نماینده حاضر در صحن علنی ۱۰۵ رای موافق اخذ شد در حالی که برای اعلام وارد بودن سؤال نماینده از وزیر، حداقل ۱۱۳ نماینده باید نظر موافق می‌دادند اما در نهایت اعلام شد که مجلس پاسخ وزیر را قانع کننده ندانسته است.<ref>[http://www.irna.ir/fa/News/80986146 میرتاج الدینی: کارت زرد مجلس به علی جنتی قانونی نیست]</ref>
 
== کارت زردهای دولت دهم ==
 
== کارت زردهای دولت یازدهم ==
تا کنون نه وزیر در [[دولت یازدهم]] از [[مجلس نهم]] کارت زرد دریافت کرده اندکرده‌اند که از بین آنان [[رضا فرجی‌دانا]] در ۲۹ مرداد ۱۳۹۳ استیضاح شد، همچنین، [[علی جنتی]] و [[علی ربیعی]] دو بار از مجلس کارت زرد گرفته‌اند و [[علی طیب‌نیا]]، وزیر امور اقتصادی و دارایی و [[محمدرضا نعمت‌زاده]]، وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز سه بار کارت زرد گرفته اندگرفته‌اند. [[علی‌اصغر فانی]]، وزیر آموزش و پرورش دولت یازدهم نیز با دریافت چهار کارت زرد از نهمین دوره مجلس شورای اسلامی از این لحاظ رکورددار است. اسامی آن‌ها به ترتیب زیر است:<ref>[http://www.tabnak.ir/fa/mobile/news/363198 اولین کارت زرد مجلس به وزیر اقتصاد]</ref><ref>[http://www.tabnak.ir/fa/mobile/news/363257 وزیر امور اقتصادی و دارایی پس از اظهارات ولی‌الله سیف رئیس کل بانک مرکزی درخصوص تعیین نرخ کف بازار برای دلار مورد سؤال نمایندگان مجلس قرار گرفت]</ref><ref>[http://farsnews.com/newstext.php?nn=13921008000073 فرجی‌دانا از خانه ملت کارت زرد گرفت]</ref><ref>[http://www.tasnimnews.com/Home/Single/234355 فرجی دانا از مجلس کارت زرد گرفت + با آغاز به کار وزیر جدید علوم، وی در همان ماه‌های اولیه جعفر میلی‌منفرد را به‌عنوان معاون آموزشی و جعفر توفیقی را به‌عنوان مشاور عالی خود منصوب کرد. نمایندگان بلافاصله به فرجی دانا اعتراض کردند.]</ref><ref>[http://www.rouhaninews.com/18477-مجلسی-ها-به-جنتی-هم-کارت-زرد-دادند.html مجلسی‌ها به جنتی هم کارت زرد دادند.]</ref><ref>[http://www.jamejamonline.ir/NewsPreview/1336390421038452271 جنتی کارت زرد گرفت]</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/331668 چهارمین کارت زرد مجلس به فانی رسید]</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/342356 کارت زرد مجلس به وزیر کشور به خاطر حجاب ]</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/346022 ششمین کارت زرد دولت یازدهم به وزیر صنعت رسید]</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/367557 وزیر تعاون از مجلس کارت زرد گرفت ]</ref><ref>[http://www.tabnak.ir/fa/news/452501 کارت زرد مجلس به ربیعی]</ref><ref>[http://www.isna.ir/fa/news/93100904487 دومین کارت زرد مجلس به وزیر صنعت ]</ref><ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13931107000563 کارت زرد دوم مجلس به فانی/دولت یازدهم 9 کارته شد ]</ref><ref>[http://www.tasnimnews.com/Home/Single/642705 دومین کارت زرد مجلس به وزیر اقتصاد ]</ref><ref>[http://www.khabaronline.ir/detail/500557/Politics/parliament فانی چهارمین کارت زرد را از مجلس گرفت/ وزیر آموزش و پرورش یک رای کم آورد]</ref>
 
{|class="wikitable"
| ۱ || [[علی طیب‌نیا]] || [[وزارت امور اقتصادی و دارایی ایران|وزیر امور اقتصادی و دارایی]] || [[قاسم جعفری]] || [[۱۷ آذر]] [[۱۳۹۲]] || ۲۱۷ || ۸۲ || ۱۰۱ || ۱۰ || اظهارات [[ولی‌الله سیف]]، رئیس کل بانک مرکزی درخصوص تعیین نرخ کف بازار برای دلار
|-
| ۲ || [[رضا فرجی دانا]] || [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران|وزیر علوم، تحقیقات و فناوری]] || ۲۳ نماینده || [[۸ دی]] [[۱۳۹۲]] || ۲۴۰ || ۷۳ || ۱۴۹ || ۱۰ || انتصاب [[جعفر توفیقی]] و [[جعفر میلی‌منفرد]]
|-
| ۳ || [[علی جنتی]] || [[وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی|وزیر فرهنگ و ارشاد]] || [[حمید رسایی]] || [[۱۷ دی]] [[۱۳۹۲]] || ۲۲۴ || ۱۰۵ || ۹۷ || ۱۸ || [[تسامح]] و تساهل در برابر توهین به مقدسات و ترویج اباهه‌گری با پرداختن به موضوعات محل اختلاف و غیرضروری
 
|-
| ۴ || [[علی اصغر فانی]] || [[وزارت آموزش و پرورش ایران|وزیر آموزش و پرورش]] || ۱۵ نماینده || [[۳۱ فروردین]] [[۱۳۹۳]] || ۲۰۲ || ۷۱ || ۱۱۵ || ۱۱ || به کارگیری افرادی که در سن بازنشستگی قرار دارند
|-
| ۵ || [[عبدالرضا رحمانی‌فضلی]] || [[وزارت کشور ایران|وزیر کشور]] || [[علی مطهری]] || [[۳ تیر]] [[۱۳۹۳]] || ۲۱۸ || ۶۴ || ۱۳۵ || ۱۵ || بی‌تفاوتی نسبت به پدیده بانوان [[ساپورت (لباس)|ساپورت‌پوش]]
|-
| ۶ || [[محمدرضا نعمت‌زاده]] || [[وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران|وزیر صنعت، معدن و تجارت]] || [[حسن کامران دستجردی]] || [[۲۴ تیر]] [[۱۳۹۳]] || ۲۳۷ || ۱۱۱ || ۱۰۱ || ۱۴ || عدم پرداخت مستمری بازنشستگان صنعت فولاد
|-
| ۷ || [[علی ربیعی]] || [[وزارت کار و امور اجتماعی ایران|وزیر کار و امور اجتماعی]] || [[محمدرضا پورابراهیمی داورانی]] || [[۴ آذر]] [[۱۳۹۳]] || ۲۱۹ || ۹۸ || ۹۵ || ۱۱ || ملاک در انتخاب و انتصاب مدیران صندوق‌های زیر مجموعه وزارت تعاون یعنی صندوق بازنشستگی کشوری و تامینتأمین اجتماعی چیست؟
|-
| ۸ || [[محمدرضا نعمت‌زاده]] || [[وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران|وزیر صنعت، معدن و تجارت]] || [[سید ناصر موسوی لارگانی]] و [[زهره طبیب‌زاده نوری]] || [[۹ دی]] [[۱۳۹۳]] || ۲۱۹ || ۱۰۲ || ۸۷ || ۱۵ || علت واردات بی ضابطه کالاهای اساسی و صدور مجوز واردات کالاهای دور و همچنین واردات بی‌رویه برنج و خودروی سواری لوکس.
|-
| ۹ || [[علی‌اصغر فانی]] || [[وزارت آموزش و پرورش ایران|وزیر آموزش و پرورش]] || [[نادر قاضی‌پور]] || [[۷ بهمن]] [[۱۳۹۳]] || ۲۱۵ || ۷۴ || ۱۱۴ || ۱۴ || سؤال در مورد تعیین تکلیف معلمان پیش‌دبستانی و شرکتی، برگزاری آزمون استخدامی و مطالبات فرهنگیان.
|-
| ۱۰ || [[علی طیب‌نیا]] || [[وزارت امور اقتصادی و دارایی ایران|وزیر امور اقتصادی و دارایی]] || [[حمید رسایی]] || [[۱۴ بهمن]] [[۱۳۹۳]] || ۲۱۲ || ۱۰۳ || ۹۱ || ۳ || عملکرد وزارت اقتصاد و دارایی و بررسی وعده‌های داده شده در خصوص حمایت از بازار بورس و بسته حمایتی برای جبران خسارت وارده به سرمایه‌گذاران.
|-
| ۱۱ || [[محمود واعظی]] || [[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران|وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات]] || [[نصرالله پژمان‌فر]]، [[مرتضی آقاتهرانی]] || [[۲۵ فروردينفروردین]] [[۱۳۹۴]] || ۱۹۵ || ۷۰ || ۹۹ || ۱۱ || توسعه شبکه و پهنای باند اینترنت توسط وزارت ارتباطات بدون پیوست فرهنگی و قبل از راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات و بی‌توجهی به ظرفیت داخلی.
|-
| ۱۲ || [[علی جنتی]] || [[وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران|وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی]] || [[حسین طلا]]، [[مسعود میرکاظمی]]، سلیمانی، [[مرتضی آقاتهرانی]]، [[مهرداد بذرپاش]]، [[بیژن نوباوه]] و [[سید علی طاهری]] || [[۱۹ خرداد]] [[۱۳۹۴]] || ۲۰۴ || ۸۴ || ۱۱۶ || ۴ || محدودیت مطبوعات در انتشار اخبار مربوط به کرسنت.
|-
| ۱۳ || [[علی طیب‌نیا]] || [[وزارت امور اقتصادی و دارایی ایران|وزیر امور اقتصادی و دارایی]] || [[مهرداد بذرپاش]] || [[۱۸ مرداد]] [[۱۳۹۴]] || ۲۱۱ || ۸۰ || ۱۰۵ || ۱۰ || مالیات اصناف.
|-
| ۱۴ || [[علی ربیعی]] || [[وزارت کار و امور اجتماعی ایران|وزیر کار و امور اجتماعی]] || [[فاطمه آلیا]] || [[۳۱ شهریور]] [[۱۳۹۴]] || ۱۹۷ || ۹۴ || ۷۸ || ۸ || علت عدم اجرای قانون جامعه حمایت از حقوق معلولان و بی توجهیبی‌توجهی به مشکلات اساسی آنها و استفاده از سازمان بهزیستی به عنوان حیاط خلوت هزینه‌ها و برنامه‌های تبلیغاتی
|-
| ۱۵ || [[محمود گودرزی]] || [[وزارت ورزش و جوانان ایران|وزیر ورزش و جوانان]] || [[احمد شوهانی]] || [[۷ مهر]] [[۱۳۹۴]] || ۱۸۲ || ۹۴ || ۷۶ || ۱۲ || علت گسترش فساد و بداخلاقی در ورزش ،ورزش، غفلت از مسائل اساسی جوانان، دخالت در امور فدراسیون‌ها و هیات‌هایهیئت‌های ورزشی و بی‌توجهی به شایسته‌سالاری در انتصابات
|-
| ۱۶ || [[محمدرضا نعمت‌زاده]] || [[وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران|وزیر صنعت، معدن و تجارت]] || [[حمید رسایی]] || [[۱۶ آذر]] [[۱۳۹۴]] || ۱۸۹ || ۷۳ || ۱۰۶ || ۱۰ || عضویت همزمان وزیر صنعت در هیات‌هیئت مدیره شانزده شرکت خصوصی
|-
| ۱۷ || [[علی اصغر فانی]] || [[وزارت آموزش و پرورش ایران|وزیر آموزش و پرورش]] || [[سید مهدی موسوی‌نژاد]] || [[۳۰ آذر]] [[۱۳۹۴]] || ۱۹۴ || ۷۸ || ۸۳ || ۸ || استفاده از نیروهای ناکارآمد و بازنشسته در آموزش و پرورش و عدم توجه به منابع انسانی و فرهنگیان از لحاظ بیمه سلامت، حقوق و سایر مزایا و تعطیلی مدارس راهنمایی در روستاها و بعضی از شهرها
|-
| ۱۸ || [[علی اصغر فانی]] || [[وزارت آموزش و پرورش ایران|وزیر آموزش و پرورش]] || [[حلیمه عالی]] || [[۲۸ دی]] [[۱۳۹۴]] || ۲۰۰ || ۹۹ || ۶۱ || ۱۱ || مدیریت ضعیف مدیران کل آموزش و پرورش فانی را به سیاسی کاری در انتصابات به جای شایسته سالاری
|}
 
۳۸٬۴۵۴

ویرایش