تفاوت میان نسخه‌های «سازمان پیمان مرکزی»

ابرابزار
(به ترتیب ورود و خروج براساس متن کنونی که در مقاله نوشته‌شده...)
(ابرابزار)
|fgcolor = <!-- header text color -->
|image = Flag of CENTO.svg
|image_border =
|size = <!-- default 200 -->
|alt = CENTO flag
|caption = پرچم سنتو
|map = Cento zoom.svg
|msize =
|malt =
|mcaption = اعضاء سازمان نقشه روی رنگ سبز
|abbreviation = CENTO
|motto =
|formation = ۱۹۵۵
|extinction = ۱۹۷۹
|purpose = <!-- focus as e.g. humanitarian, peacekeeping, etc -->
|headquarters = [[آنکارا]]
|location =
|coords = <!-- Coordinates of location using a coordinates template -->
|region_served = [[خاورمیانه]] و [[اروپا]]
|parent_organization = <!-- if one -->
|affiliations = <!-- if any -->
|num_staff =
|num_volunteers =
|budget =
|website =
|remarks =
}}
'''سازمان پیمان مرکزی {{انگلیسی|Central Treaty Organization}} (سنتو) {{انگلیسی|CENTO}}''' در دوران [[جنگ سرد]] و با هدف مبارزه با [[شوروی]] و نفوذ [[مارکسیسم]] تشکیل شد. [[جورج کنان]] سفیر [[ایالات متحده آمریکا]] در سال ۱۹۴۷ در مقاله‌ای به دولت آمریکا پیشنهاد کرد برای مقابله با خطر توسعه طلبی [[شوروی]]، سیاست سد نفوذ را به دور [[شوروی]] به مرحله اجرا گذارد تا با گذشت زمان، نظام [[شوروی]] فروپاشد. پیمان‌های [[ناتو]]، [[سیتو]] و سنتو بر اساس این راهکار بوجود آمدند. پس از فروپاشی [[بلوک شرق]] این سازمان [[فلسفه]] وجودی خود را از دست داد.
 
در فوریهٔ ۱۹۵۵ عراق و ترکیه این پیمان را بستند و اعلام کردند که کشورهای عضو «جامعهٔ عرب» و «دیگر کشورهای علاقه‌مند به صلح و امنیت خاورمیانه» - که آن دو دولت آنها را به رسمیت شناخته باشند- می‌توانند به این پیمان بپیوندند. در ۱۹۵۵ ایران و بریتانیا و پاکستان به این پیمان پیوستند. انگلستان و امریکاآمریکا پیمان بغداد را در «حلقهٔ مالی» دفاع از خاورمیانه در برابر شوروی می‌دانستند. در مقابل و شوروی آن را ابزاری در دست تجاوزگرانی می‌دانست که «علاقه‌ای به صلح و امنیت بین‌المللی ندارند». در مه و ژوئن ۱۹۵۷ نمایندگان امریکاآمریکا به عضویت کمیته‌های اقتصادی و نظامی پیمان درآمدند، اما ایالات متحد خود به پیمان نپیوست. عراق پس از انقلاب ژوئیهٔ ۱۹۵۸، د مارس ۱۹۵۹ از پیمان خارج شد و این پیمان در اوت ۱۹۵۹ «سازمان پیمان مرکزی» (سنتو) نامیده شد و مرکز آن را از بغداد به آنکارا بردند.<ref name="a">دانشنامهٔ سیاسی- داریوش آشوری-نشر مروارید- چاپ شانزدهم ۱۳۸۷- ص۸۹</ref>
 
در آن سال‌ها آمریکا از نفوذ [[شوروی]] در [[خاورمیانه]] نگران بود و نگرانی از [[جمال عبدالناصر]]، انگلستان را به فکر پیشگیری از نفوذ و گسترش نهضت مصر انداخته‌بود.
تفاوت پیمان بغداد با [[پیمان سعدآباد]] که در ۱۳۱۶ ش. میان ایران، ترکیه و افغانستان به امضا رسید در این بود که در آن پیمان این سه کشور متعهد شده بودند به خاک یکدیگر تعرض نکنند ولی در پیمان بغداد، همکاریهای متقابل نظامی پیشبینی شده بود.
 
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران از این پیمان خارج شد و به عضویت کشورهای غیرمتعهد دردرآمد آمد(خروج ایران از این سازمان در سال 1979و۱۹۷۹و سه سال بعد از خروج پاکستان از این سازمان روی داد).<ref>[http://www.mashreghnews.ir/fa/news/161315/چگونه-ایران-رئیس-جنبش-عدم-تعهد-شد چگونه ایران رئیس جنبش عدم تعهد شد - مشرق نیوز | mashreghnews.ir]</ref>
 
== اعضاء سازمان ==