باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
←‏جایگزینی با [[وپ:اشتباه|اشتباه‌یاب]]: آب‌مانند⟸آب مانند، آشفته‌شوند⟸آشفته شوند، ، ارائه‌داد⟸ارائه داد، ، اسفنجی‌شکل⟸اسفنجی شکل، ،...
[[پرونده:Comet-Hale-Bopp-29-03-1997 hires adj.jpg|215px|بندانگشتی|نمایی از [[دنباله‌دار هیل-باپ]] در [[پازین]]، [[کرواسی]] در سال ۱۹۹۷]]
{{فهرست اجرام منظومه شمسی}}
'''دنباله‌دار''' یک گلولهٔ برفی [[کیهان|کیهانی]] است که از [[گاز|گازهای]] [[یخ|منجمد]]، [[سنگ]] و [[گرد و غبار]] ساخته‌شده و تقریباً به اندازهٔ یک شهر کوچک است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Comets |عنوان= Comets: Overview| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 1 September 2013|کد زبان=en}}</ref> ساختار دنباله‌دار شامل سه بخش هسته، گیسو و [[دم (دنباله‌دار)|دم]] است. هسته بخش مرکزی آن است و از گرد و غبار و گاز و یخ ساخته شده‌است. وقتی که دنباله‌دار نزدیک خورشید می‌شود، یخ‌های موجود در هستهٔ آن [[تبخیر]] می‌شود و تبدیل به ابر بزرگی پیرامون دنباله‌دار می‌شود که گیسو نام‌داردنام دارد. نیروی [[مغناطیس|مغناطیسی]] بسیار قوی است و طناب‌ها، گره‌ها و نوارهایی تولید می‌کند که دم یونی را از دم گرد و غباری جدا می‌کند.
 
سرچشمه و منشأ دنباله‌دارها، [[ابر اورت]] یا [[کمربند کویپر]] است. دنباله‌دارها، غیر دوره‌ای و دوره‌ای هستند که غیر دوره‌ای‌ها [[گرانش]] محدود به [[خورشید]] ندارند و مدار آن‌ها به شکل [[سهمی]] است. دنباله‌دارهای دوره‌ای نیز شامل دنباله‌دارهای بلند مدت (بسیار بیشتر از ۲۰۰ سال) و کوتاه مدت (۲۰ تا ۲۰۰ سال) است. در نام‌گذاری دنباله‌دارها، از نام کاشفان آن‌ها –یک شخص یا [[فضاپیما]]– استفاده می‌شود. [[اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی|اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی]] رهنمودی برای نام‌گذاری دنباله‌دارها مشخص کرده‌است.
 
دنباله‌دارها تفاوت‌هایی با دیگر اجرام [[منظومه شمسی|منظومهٔ خورشیدی]] از جمله [[سیارک|سیارک‌ها]]، [[شهاب‌وار|شهاب‌وارها]]، [[شهاب|شهاب‌ها]] و [[شهاب‌سنگ|شهاب‌سنگ‌ها]] دارند که مهم‌ترین آن‌ها چیزی است که آن‌ها از آن ساخته شده‌اند. برای نمونه، سیارک‌ها از [[فلز|فلزات]] و [[سنگ|مواد سنگی]] و دنباله‌دارها از [[یخ]]، گرد و غبار و مواد سنگی ساخته شده‌اند. دنباله‌دارها انواع قابل‌توجهی مانند [[دنباله‌دار بزرگ]] و [[دنباله‌دار مسیر خورشیدی|مسیر خورشیدی]] دارند. دنباله‌دارهای بزرگ آن‌قدر بزرگ نیستند که با چشم غیرمسلح دیده‌شوند؛دیده‌ شوند؛ با این حال وقتی به [[خورشید]] نزدیک می‌شوند، سطوح یخی آن‌ها تبخیر می‌شود و مقدار زیادی از گاز و گرد و غبار آن‌ها فرار می‌کند و [[جو (هواشناسی)|جو]] و دم‌های بسیار بزرگی شکل می‌گیرد که دیدنی و قابل‌توجه است. این دنباله‌دارها، دنباله‌دارهای بزرگ نامیده می‌شوند. دنباله‌دار مسیر خورشیدی نیز طبقهٔ ویژه‌ای از دنباله‌دارهاست که به هنگام [[اوج و حضیض|حضیض]] خود، فاصلهٔ بسیار (حدود ۸۵۰٬۰۰۰ مایل) از خورشید دارند.
 
در [[تاریخ باستان|دوران باستان]]، دنباله‌دارها به عنوان پیامبران خدا در نظر گرفته می‌شدند. در فرهنگ‌های مختلف، آن‌ها عناوینی هم‌چون «''پیشروی حکم مجازات''» و «''تهدید گیتی''» به خود گرفته‌اند. برخی مانند [[کالین هامفریس]]، [[ستاره بیت‌اللحم|ستارهٔ بیت‌اللحم]] را یک دنباله‌دار می‌دانند که در [[انجیل متی]] ذکرشده و راهنمای [[سه مغ]] به زادگاه [[عیسی|عیسی مسیح]] است.
== پیشینهٔ مطالعه ==
[[پرونده:Medieval text.JPG|250px|بندانگشتی|متنی به [[زبان آلمانی]] دربارهٔ اثرات یک دنباله‌دار در سدهٔ هفدهم میلادی]]
در زمان‌های گذشته، دنباله‌دارها به عنوان پیشگویان فاجعه‌ها و پیامبران خدا در نظر گرفته می‌شدند.<ref name="umd">{{یادکرد وب |نویسنده =Noah Goldman |نشانی= http://deepimpact.umd.edu/science/comets-cultures.html|عنوان= Comets in Ancient Cultures| ناشر = [[دانشگاه مریلند در کالج پارک|University of Maryland, College Park]]|تاریخ بازبینی= 2 September 2013|کد زبان=en}}</ref> در سال ۱۰۸۰–۱۰۷۰ میلادی، [[دنباله‌دار هالی]] در [[فرشینه بایو]] (که تاریخچهٔ [[نبرد هیستینگز]] را به تصویر می‌کشد) به تصویر کشیده‌شد. در سال ۱۴۵۰–۱۴۴۹، ستاره‌شناسان نخستین تلاش‌ها برای ثبت مسیر دنباله‌دارها در آسمان شب را انجام‌دادند. در سال ۱۷۰۵، [[ادموند هالی]] تشخیص‌دادتشخیص داد که دنباله‌دارهایی که در سال ۱۵۳۱، ۱۶۰۷ و ۱۶۸۲ دیده شده‌است، در واقع یک دنباله‌دار است و پیش‌بینی کرد که دوباره در سال ۱۷۵۸ دیده خواهد شد. از آن پس این دنباله‌دار، دنباله‌دار هالی نام‌گرفتنام گرفت. در سال ۱۹۹۴، در نخستین مشاهدهٔ برخورد [[سیاره]] و دنباله‌دار، دانشمندان از تماشای برخورد دنبالهٔ دار شومیکر-لوی ۹ با [[جو مشتری]] شگفت‌زده شدند. در سال ۲۰۰۴، [[فضاپیمای استارداست]] نمونه‌های گرد و غبار از [[دنباله‌دار ویلد ۲]] جمع‌آوری کرد. در سال ۲۰۰۵، [[برخورد ژرف (مأموریت فضایی)|فضاپیمای برخورد ژرف]] با [[دنباله‌دار تمپل ۱]] برخورد کرد تا درون هستهٔ آن را آشکار کند.<ref name="readmore"/>
 
== سرچشمه و منشأ ==
در سال ۱۹۴۳، [[ستاره‌شناس|ستاره‌شناسی]] به نام [[کنت اجورس]] گفت که مخزنی برای دنباله‌دارها و اجسام بزرگ‌تر، فراتر از [[سیاره|سیارات]] وجود دارد. در سال ۱۹۵۰، [[ستاره‌شناس|ستاره‌شناسی]] [[هلند|هلندی]] به نام [[یان اورت]] گفت که دنباله‌دارها از جایی بسیار دور در پیرامون منظومهٔ خورشیدی می‌آیند. او نام این منطقه را [[ابر اورت]] گذاشت که اشیاء انبوهی در این ابر غول‌پیکر وجود دارند. ابر اورت فضایی به اندازهٔ ۱۰۰٬۰۰۰–۵٬۰۰۰ واحد نجومی را اشغال می‌کند و در منطقه‌ای از [[فضای بیرونی|فضا]] قرار دارد که تأثیر [[گرانش]] خورشید بر آن ضعیف‌تر از تأثیر گرانش [[ستاره|ستاره‌های]] مجاور بر آن است. ابر اورت احتمالاً دارای ۱۰۰ [[۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰ (عدد)|میلیارد]] تا ۲ [[تریلیون]] جسم یخی در مدار خورشیدی است.<ref name="readmore">{{یادکرد وب |نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=KBOs&Display=OverviewLong|عنوان= Kuiper Belt & Oort Cloud: Read More| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 1 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
در سال ۱۹۵۱، ستاره‌شناسی به نام [[جرارد کویپر]] نظریه‌ای ارائه‌دادارائه داد که یک کمربند دیسک مانند در حوزهٔ پلوتو وجود دارد که در آن [[جسم فرانپتونی|اجرام یخی فرانپتونی]] و اجتماعی از دنباله‌دارها وجود دارد. گاهی‌اوقاتگاهی اوقات این اجرام یخی توسط گرانش به مداری پیرامون خورشید هل داده می‌شوند و تبدیل به دنباله‌دارهای با [[تناوب مداری]] کوتاه می‌شوند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Comets&Display=OverviewLong|عنوان= Comets: Read More| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 1 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
اگرچه شمار کمی از دنباله‌دارها از کمربند کویپر می‌آیند، اما بسیاری از آن‌ها از ابر اورت سرچشمه می‌گیرند. وقتی که ستارگان در حال گذر در فضا هستند، به برخی از اشیاء ابر اورت که خارج از مدارهای خود هستند، برخورد می‌کنند و دنباله‌دارها ساخته می‌شوند. بیشتر دنباله‌دارهای با تناوب مداری کوتاه از کمربند کویپر و با تناوب مداری بلند از ابر اورت سرچشمه می‌گیرند؛ هر چند که چند مورد استثنا برای این قاعده وجود دارد. برای نمونه، [[دنباله‌دار هالی]] تناوب مداری کوتاهی دارد و از ابر اورت سرچشمه گرفته‌است.<ref name="oortcloud">{{یادکرد وب |نویسنده = Abby Cessna|نشانی= http://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|عنوان= Oort Cloud| ناشر = [[یونیورز تودی|Universe Today]]|تاریخ = 15 June 2009|تاریخ بازبینی= 1 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
ویژگی‌ها و رفتار دنباله‌دارهایی که از ابر اورت می‌آیند با دنباله‌دارهایی که از کمربند کویپر می‌آیند، متفاوت است. به طور کلی، دو تفاوت میان این دنباله‌دارها وجود دارد: نخست این که ویژگی‌های [[دینامیک|دینامیکی]] آن‌ها متفاوت است. دوم این که دنباله‌دارهایی که از ابر اورت سرچشمه می‌گیرند، دارای دوره‌های بلند و دنباله‌دارهایی که از کمربند کویپر سرچشمه می‌گیرند، دارای دوره‌های کوتاه (۲۰ تا ۲۰۰ سال) هستند و ویژگی‌های مداری آن‌ها نیز متفاوت است. دو خانوادهٔ بزرگ از دنباله‌دارهای کوتاه مدت وجود دارد: نخست خانوادهٔ برجیس با دورهٔ کمتر از ۲۰ سال و دوم خانوادهٔ هالی با دورهٔ ۲۰ تا ۲۰۰ سال.<ref name="feature">{{یادکرد وب|نشانی= http://spaceguard.iasf-roma.inaf.it/NScience/neo/neo-what/com-prop.htm|عنوان= Long and short period comets| ناشر = [[مؤسسه ملی اخترفیزیک|Istituto Nazionale di Astrofisica]]|تاریخ بازبینی= 4 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
تفاوت‌های دینامیکی این دو گروه ناشی از تأثیر اجسام دیگر است. اجسام ابر اورت توسط رویدادهایی که فراتر از منظومهٔ خورشیدی رخ می‌دهد، آشفته می‌شوند. اما دنباله‌دارهای کمربند کویپر به طور مستقیم توسط هیچ ستاره‌ای به جز خورشید نمی‌توانند آشفته‌شوندآشفته شوند. اگر خورشید از کنار ستارهٔ دیگری (یا یک ابر بزرگ مولکولی) بگذرد، دنباله‌دارها در مداری [[بیضی|بیضی‌شکل]] و به سمت منظومهٔ خورشیدی به گردش درمی‌آینددر می‌آیند. اما سیارهٔ [[نپتون]] که بسیار نزدیک به کمربند کویپر است، نقش مهمی در ثبات مدار اجسام کمربند و یا برعکس هل‌دادنهل دادن اجسام به دورتر از مدار پیشین خود دارند.<ref name="feature"/>
 
[[ترکیب شیمیایی|ترکیبات شیمیایی]] دنباله‌دارهای بلند مدت و کوتاه مدت مشابه است، اگرچه ترکیبات سازندهٔ دنباله‌دارهای بلند مدت تمایل بیشتری به فرار دارند. دلیل این تفاوت می‌تواند سرچشمه‌گیریسرچشمه گیری از ابر اورت یا کمربند کویپر باشد. در واقع در طول شکل‌گیری منظومهٔ خورشیدی، اجسام کوچک در بخش‌های درونی دیسک و در نزدیکی سیارات غول‌پیکر ساخته‌شدند. سپس این اجسام توسط نیروهای گرانشی از منظومهٔ خورشیدی خارج‌شدندخارج شدند و آن اجسامی که به طور کامل فرار کردند، ابر اورت را تشکیل دادند. آن دسته از اجسامی که نتوانستند فرار کنند و هیچ تعامل گرانشی با سیارات نداشتند، به عنوان اجسام کمربند کویپر باقی‌ماندند.<ref name="feature"/>
 
=== نام‌گذاری ===
[[پرونده:Jupiter showing SL9 impact sites.jpg|250px|بندانگشتی|لکه‌های قهوه‌ای بر روی [[مشتری (سیاره)|سیارهٔ برجیس]]، مکان برخورد دنباله‌دار شومیکر-لوی ۹ به [[جو مشتری|جو برجیس]] است.]]
نام‌گذاری دنباله‌دارها پیچیده است و نام آن‌ها از روی کاشفشان –یک شخص یا [[فضاپیما]]– برگرفته می‌شود. برای نمونه، [[دنباله‌دار شومیکر-لوی ۹]] نهمین دنباله‌داری بود که توسط [[یوجین مرل شومیکر|یوجین مرل]] و [[کارولین شومیکر]] و [[دیوید لوی]] کشف شده‌است. این رهنمود توسط [[اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی|اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی]] تنها در سدهٔ گذشته ایجاد شده‌است. از آن‌جا که فضاپیماها در نقطه‌بینینقطه بینی دنباله‌دارها بسیار مؤثر است، دنباله‌دارها در نام‌های خود نام فضاپیماهایی هم‌چون [[تلسکوپ هلیوسفری و خورشیدی|سوهو]] و [[کاوشگر نقشه‌بردار فروسرخ میدان وسیع|وایز]] را دارند.<ref name="readmore"/>
 
اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی روشی را برای نام‌گذاری دنباله‌دارها برگزیده‌است. این نام‌گذاری چهار مرحله دارد:
 
۱. ابتدا باید یکی از پیشوندهای زیر را برای اشاره به نوع دنباله‌دارها مشخص‌کردمشخص کرد. این پیشوندها عبارتند از:
* '''پیشوند پی (P):''' پیشوند دنباله‌دارهای دوره‌ای است.
* '''پیشوند سی (C):''' پیشوند دنباله‌دارهای غیر دوره‌ای است.
* '''پیشوند اکس (X):''' پیشوند دنباله‌دارهایی است که نمی‌توان مدار معنی‌داری برای آن محاسبه‌کردمحاسبه کرد.
* '''پیشوند دی (D):''' پیشوند دنباله‌دارهایی است که دیگر وجود ندارند و یا پنداشته می‌شود که ناپیداست.
۲. سپس سال کشف دنباله‌دار را می‌نویسند.
! فضاپیما !! تاریخ پرتاب !! شرح عملیات
|-
| [[پایونیر ۶، ۷، ۸ و ۹|پایونیر ۷]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=Pioneer_07|عنوان= Pioneer 7| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۱۷ اوت ۱۹۶۶</center> || در ۲۰ مارس ۱۹۸۶ رصدهایی از دنباله‌دار هالی انجام‌دادانجام داد.
|-
| [[مدارگرد پایونیر ونوس|پایونیر ونوس ۱]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=Pioneer_Venus_01|عنوان= Pioneer Venus 1| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۲۰ مارس ۱۹۷۸|| در ۴ دسامبر ۱۹۷۸ وارد مدار [[ناهید (سیاره)|ناهید]] شد.
|-
| [[ماهواره دنباله‌داری بین‌المللی|ماهوارهٔ دنباله‌داری بین‌المللی]]<ref>{{یادکرد وب|نشانی=http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=ISEEICE |عنوان= ISEE-3/ICE| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۱۰ اوت ۱۹۷۸</center>|| در مارس ۱۹۸۶ رصدهایی از دنباله‌دار هالی انجام‌دادانجام داد.
|-
| [[ویگا ۱]]<ref>{{یادکرد وب |نشانی=http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=Vega_01 |عنوان= Vega 1| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی=3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| ۱۵ دسامبر ۱۹۸۴|| در سال ۱۹۸۶ دنباله‌دار هالی را مشاهده‌کردمشاهده کرد.
|-
| [[ویگا ۲]]<ref>{{یادکرد وب |نشانی= http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?Sort=Target&Target=Comets&MCode=Vega_02|عنوان= Vega 2| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>|| <center>۲۱ دسامبر ۱۹۸۴</center>|| کنارگذر با دنباله‌دار هالی از ۷ تا ۱۱ مارس ۱۹۸۶.
=== هسته ===
[[پرونده:29P Schwassmann Wachmann.jpg|250px|بندانگشتی|قطر دنباله‌دار ۲۹پی/شواسمن-واچمن احتمالاً حدود ۲۰ کیلومتر است. (نگاره‌ای با رنگ‌های کاذب و دروغین از [[تلسکوپ فضایی اسپیتزر]])]]
هسته یا قلب دنباله‌دار تکه‌های جامدی در مرکز گیسوی آن و مانند یک گلولهٔ برفی ناپاک است که از یخ ساخته شده‌است.<ref name="nucleus"/> هسته که بخش مرکزی دنباله‌دار است، مخزن گرد و غبار و گازهای منجمد است.<ref name="ucla"/> هستهٔ دنباله‌دار اسفنجی‌شکلاسفنجی شکل است و درون آن شمار بسیار چاله و حفره وجود دارد. هنوز هیچ‌کسی نمی‌داند که هسته دارای حفره‌های کم و بزرگ یا حفره‌های بسیار و کوچک است. اگر شمار کمی حفرهٔ بزرگ بر روی هسته وجود داشته‌باشد، یعنی این که این دنباله‌دار از سنگ‌های یخی ناپاک ساخته‌شده و اگر شمار بسیاری حفرهٔ کوچک بر روی آن وجود داشته‌باشد، یعنی این که این دنباله‌دار از گلوله‌های یخی ناپاک ساخته شده‌است.<ref name="nucleus">{{یادکرد وب |نشانی= http://spaceplace.nasa.gov/comet-nucleus/|عنوان= What's in the heart of a comet?| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ بازبینی= 5 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
هسته از نوع خاصی از گرد و غبار به نام «''کرکی''» ساخته شده‌است، چون کرکی می‌تواند سبک وزن و پر از سوراخ مانند اسفنج باشد. درون سوراخ‌ها از یخ آب‌مانند،آب مانند، [[کربن دی‌اکسید]] ([[یخ خشک]]) و [[کربن مونوکسید]] (که از خودروها خارج می‌شود) ساخته شده‌است.<ref name="windows"/> لایه‌های بالایی هسته از گرد و غبار ساخته شده‌است. گرد و غبار غیر فرار متشکل از برخی [[کانی|کانی‌های]] [[سیلیکات]] و غنی از [[کربن]]، [[هیدروژن]]، [[اکسیژن]] و [[نیتروژن]] است. در هسته، نسبت جرم فرار به جرم غیر فرار نزدیک به یک است.<ref name="ucla"/>
 
مشاهدات هستهٔ دنباله‌دارهای هیل-باپ و کوهوتک به دانشمندان ایده‌های تازه دربارهٔ ترکیب و تکامل دنباله‌دارها داده‌است. اما هنوز دانشمندان نمی‌دانند که آیا هستهٔ دنباله‌دارها مانند بخش‌های جامد [[زمین]]، سخت یا مانند یک گلولهٔ برفی، نرم است. کاوشگر فضایی رزتا برای یافتن میزان سختی دنباله‌دارها امیدوارکننده است. وقتی که دنباله‌دار به خورشید نزدیک می‌شود، شروع به [[تبخیر]] می‌کند و یک گیسو و یک دم دیدنی و جذاب پدید می‌آید. این تبخیر تنها در جاهای خاص هسته روی می‌دهد که «''جت''» نامیده می‌شود. دنباله‌دار هالی هنگامی که در سال ۱۹۸۶ به خورشید نزدیک می‌شد، بر روی سطح خود سه جت داشت.<ref name="windows">{{یادکرد وب |نویسنده = Jennifer Bergman|نشانی= http://www.windows2universe.org/comets/comet_nucleus.html|عنوان=The Comet Nucleus | ناشر = Windows to Universe|تاریخ = 22 June 2005|تاریخ بازبینی= 5 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
=== گیسو ===
[[پرونده:Iras araki alcock.gif|250px|بندانگشتی|ابر پیرامون دنباله‌دار [[سی/۱۹۸۳ اچ۱]]، گیسوی آن است.]]
وقتی که یخ‌های موجود در هستهٔ دنباله‌دار تبخیر می‌شود، تبدیل به یک ابر بزرگ پیرامون بخش مرکزی دنباله‌دار می‌شود و به سرعت گسترش می‌یابد. این ابر که گیسو نامیده می‌شود، [[جو (هواشناسی)|جو]] دنباله‌دار است و می‌تواند تا میلیون‌ها مایل گسترش‌یابدگسترش یابد. این ابر بسیار نازک و باریک و ۱۰٬۰۰۰ بار نازک‌تر و باریک‌تر از یک [[ابر]] در [[جو زمین]] است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = Jennifer Bergman|نشانی= http://www.windows2universe.org/comets/coma.html|عنوان= The Comet Coma| ناشر = Windows to Universe|تاریخ = 10 November 2003|تاریخ بازبینی= 5 September 2013|کد زبان=en}}</ref> هنگامی که دنباله‌دار در حضیض خود است، گیسوی آن معمولاً حدود ۱۰۰٬۰۰۰ کیلومتر و توسط باد خورشیدی مانند یک قطرهٔ اشک درآمده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نشانی= http://astronomy.swin.edu.au/cosmos/c/cometary+coma|عنوان= Cometary Coma| ناشر =[[دانشگاه فناوری سوینبرن|Swinburne University of Technology]] |تاریخ بازبینی= 5 September 2013|کد زبان=en}}</ref> گیسوی دنباله‌دارها دارای دو جزء اصلی است:
 
۱. '''گیسوی گازی:''' متشکل از [[مولکول|مولکول‌های]] آزادشده از هسته توسط [[گرمایش خورشیدی]] و [[تصعید]] است. هنگامی که هستهٔ دنباله‌دار آشکار است، مولکول‌های گیسوی آن در معرض تابش مستقیم خورشید قرار می‌گیرند و می‌توانند به شیوه‌های مختلف آسیب ببینند. سپس بیشتر مولکول‌ها از هم جدا و از هسته خارج می‌شوند. برای نمونه:
{{پایان وسط‌چین}}
 
[[میدان مغناطیسی ستاره‌ای]] خورشید توسط [[باد خورشیدی|بادهای خورشیدی]] جابه‌جا می‌شود و هم‌چنین [[یون|یون‌ها]] نیز به [[میدان مغناطیسی|نیروهای مغناطیسی]] حساس‌اندحساسند. در نتیجه، یون‌ها از گیسو پاک‌سازی می‌شوند و درون یک دم یونی بلند می‌روند. از آن‌جا که CO<sup>+</sup> شایع‌ترین یون است، نور آبی بهتر از نور قرمز پراکنده می‌شود و دم یونی به چشم انسان اغلب آبی رنگ به نظر می‌رسد. هم‌چنین، نیروی مغناطیسی بسیار قوی است و طناب‌ها، گره‌ها و نوارهایی تولید می‌کند که دم یونی را از دم گرد و غباری جدا می‌کند.
 
۲. '''دم گرد و غباری:''' متشکل از ذرات گرد و غبار رانده‌شده از گیسو توسط فشار ناشی از تابش خورشیدی است. در مقایسه با دم یونی، دم گرد و غباری به نظر می‌رسد که سفید رنگ یا کمی صورتی رنگ باشد. ذرات گرد و غبار دم دنباله‌دارهایی که به صورت جداگانه در مداری پیرامون خورشید هستند، به دلیل اثر [[فشار تابشی]]، گرانش آن‌ها به خورشید کمتر از گرانش آن‌ها به هسته است. این موجب می‌شود که دم گرد و غباری خمیده و منحنی باشد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = David Jewitt|نشانی= http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/tail.html|عنوان=The Cometary Tail| ناشر = [[دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس|University of California, Los Angeles]]|تاریخ = August 2009|تاریخ بازبینی= 6 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
[[پرونده:Great Comet of 1882.jpg|250px|بندانگشتی|نگاره‌ای از [[دنباله‌دار بزرگ ۱۸۸۲]] که در [[کیپ‌تاون]]، [[آفریقای جنوبی]] گرفته شده‌است.]]
{{اصلی|دنباله‌دار بزرگ}}
شمار کمی از دنباله‌دارها که دیدنی و قابل‌توجه و چشمگیر هستند، با عنوان «''دنباله‌دارهای بزرگ''» شناخته می‌شوند؛ فقط باید مجموعه‌ای از شرایط رخ‌دهد. این دنباله‌دارها آن‌قدر بزرگ نیستند که با چشم غیرمسلح دیده‌شوند؛دیده‌ شوند؛ با این حال وقتی به خورشید نزدیک می‌شوند، سطوح یخی آن‌ها تبخیر می‌شود و مقدار زیادی از گاز و گرد و غبار آن‌ها فرار می‌کند و جو و دم‌های بسیار بزرگی شکل می‌گیرد که دیدنی و قابل‌توجه است. اگر این شرایط رخ‌دهد، دنباله‌دار تبدیل به یک دنباله‌دار بزرگ خواهد شد. علاوه بر این، اگر دنباله‌دار نزدیک [[زمین]] شود و دم آن به آسانی دیده‌شود،دیده شود، عنوان دنباله‌دار بزرگ را به خود می‌گیرد. در هر دو مورد، دنباله‌دار بزرگ باید در آسمان تاریک دیده‌شوددیده شود. در ژوئیهٔ سال ۸۷ پیش از میلاد، نخستین دنباله‌دار بزرگ که دنباله‌دار هالی بود، در آسمان دیده‌شد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = Donald K. Yeomans|نشانی= http://ssd.jpl.nasa.gov/?great_comets|عنوان= Great Comets in History| ناشر = [[ناسا|NASA]]|تاریخ = April 2007|تاریخ بازبینی= 7 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
=== دنباله‌دار مسیر خورشیدی ===
=== تفکیک از اجرام آسمانی دیگر ===
[[پرونده:Leonid Meteor.jpg|215px|بندانگشتی|یک [[بارش شهابی اسدی]] در سال ۲۰۰۹]]
تفاوت اصلی میان دنباله‌دارها و [[سیارک|سیارک‌ها]] چیزی است که آن‌ها از آن ساخته شده‌است. سیارک‌ها از [[فلز|فلزات]] و [[سنگ|مواد سنگی]] و دنباله‌دارها از [[یخ]]، [[گرد و غبار]] و مواد سنگی ساخته شده‌اند. هر دو جسم آسمانی حدود ۴/۵ میلیارد سال پیش در اوایل منظومهٔ خورشیدی ساخته‌شدند. سیارک‌ها نسبت به دنباله‌دارها بسیار نزدیک‌تر به خورشید هستند، جایی که برای باقی‌ماندنباقی ماندن یخ به حالت جامد بسیار گرم است. اما دنباله‌دارها نسبت به سیارک‌ها دورتر از خورشید هستند، جایی که یخ در آن ذوب نمی‌شود. یکی دیگر از تفاوت‌های میان این دو جسم آسمانی این است که دنباله‌دارها دم دارند و سیارک‌ها فاقد دم هستند. از دیگر تفاوت‌های این دو شیء فضایی می‌توان به الگوهای مداری آن‌ها اشاره‌کرداشاره کرد. دنباله‌دارها به مدارهای بسیار طولانی و دراز تمایل دارند و چندین بار ۵۰٬۰۰۰ واحد نجومی از خورشید فاصله می‌گیرند. در حالی که سیارک‌ها به مدارهای کوتاه‌تر و دایره‌ای‌شکل‌تر تمایل و در [[کمربند سیارک‌ها]] وجود دارند. تعداد دو شیء فضایی از تفاوت‌های دیگر آن‌هاست. تنها ۳٬۵۷۲ دنباله‌دار تا ۲۰ ژوئن ۲۰۰۹ کشف شده‌است، اما میلیون‌ها سیارک وجود دارد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =Jerry Coffey|نشانی= http://www.universetoday.com/33006/what-is-the-difference-between-asteroids-and-comets/|عنوان= What is the Difference Between Asteroids and Comets| ناشر = [[یونیورز تودی|Universe Today]]|تاریخ = 20 June 2009|تاریخ بازبینی= 2 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
بقایای کوچک‌تر از یک سیارک، [[شهاب‌وار]] نامیده می‌شود. بیشتر شهاب‌وارهایی که وارد [[جو زمین]] می‌شوند، به اندازه‌ای کوچک هستند که نمی‌توانند وارد سطح زمین شوند و تبخیر می‌شوند و در این حالت عناوین مختلفی (شهاب یا شهاب‌سنگ) می‌گیرند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = Nancy Atkinson|نشانی= http://www.universetoday.com/100075/infographic-whats-the-difference-between-a-comet-asteroid-and-meteor/|عنوان=Infographic: What’s the Difference Between a Comet, Asteroid and Meteor?| ناشر =[[یونیورز تودی|Universe Today]] |تاریخ = 20 February 2013|تاریخ بازبینی= 2 September 2013|کد زبان=en}}</ref> وقتی که شهاب‌وار وارد جو زمین می‌شود، گرم می‌شود و نور رشته‌ای مانندی از آن دیده می‌شود که [[شهاب]] نام‌داردنام دارد.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = George W. Wetherill|نشانی= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/378109/meteor-and-meteoroid|عنوان= meteor and meteoroid (astronomy)| ناشر = [[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopedia Britannica]]|تاریخ بازبینی= 3 Septemer 2013|کد زبان=en}}</ref> اما گاهی اوقات شهاب‌وارها از جو زمین می‌گذرند و بر روی زمین می‌افتند که این جسمی که بر روی زمین افتاده‌است را [[شهاب‌سنگ]] می‌نامند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = Conel M.O'D. Alexander|نشانی=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/378148/meteorite |عنوان= meteorite (astronomy)| ناشر = [[دانشنامه بریتانیکا|Encyclopedia Britannica]]|تاریخ بازبینی= 3 September 2013|کد زبان=en}}</ref>
 
=== دنباله‌دارهای مشهور ===