تفاوت میان نسخه‌های «نظریه اطلاعات»

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ۳ سال پیش
موثر --> مؤثر
جز (←‏قضایای شانون: مسأله --> مسئله وپ:همزه با استفاده از AWB)
(موثر --> مؤثر)
{{نظریه اطلاعات}}
'''نظریّهٔ اطّلاعات''' [[مدل ریاضی|مدلی ریاضی]] از شرایط و عوامل موثرمؤثر در انتقال و پردازش [[داده‌ها]] و [[اطلاعات|اطّلاعات]] فراهم می‌آورد. نظریهٔ اطلاعات با ارائهٔ روشی جهت «کمّی سازی و اندازه‌گیری عددی اطلاعات» به موضوعاتی مانند ارسال، دریافت، و ذخیره‌سازی بهینهٔ داده‌ها و اطلاعات می‌پردازد. تمرکز اصلی این نظریّه بر روی محدودیت‌های بنیادین که در ارسال و تحلیل داده‌ها وجود دارد می‌باشد، و کمتر به نحوهٔ عملکرد دستگاه‌های خاص می‌پردازد. پیدایش این نظریه عموماً به مهندس برقی به نام [[کلاود شانون]]<ref group="پانویس">Claude Elwood Shannon</ref> در سال ۱۹۴۸ میلادی نسبت داده می‌شود. نظریه اطلاعات مورد استفاده خاص مهندسین مخابرات بوده، هرچند برخی از مفاهیم آن در رشته‌های دیگری مانند [[روان‌شناسی]]، [[زبان‌شناسی]]،[[کتابداری و اطلاع رسانی]]، و [[اطلاعات و دانش شناسی]] نیز مورد استفاده قرار گرفته‌است.<ref name="Britanica">«information theory,» Encyclopædia Britannica</ref> مفهوم اطلاعاتی که توسط شانون مطالعه شد اطلاعات از دید ''آمار و احتمالات'' بوده و با مفاهیم روزمره از اطلاعات مانند «دانش» و یا استفاده‌های روزمره از آن در زبان طبیعی مانند «بازیابی اطلاعات»، «تحلیل اطلاعات»، «چهارراه اطلاعات» و غیره تفاوت می‌دارد. اگر چه نظریه اطلاعات رشته‌های دیگر مانند روان‌شناسی و فلسفه را تحت تأثیر قرار داده، ولی بدلیل مشکلات تبدیل «مفهوم آماری اطلاعات» به «مفهوم معنایی دانش و محتوا» تأثیراتش بیشتر از نوع القای احساساتی نسبت به مفهوم اطلاعات بوده‌است.<ref name="SAYRE, KENNETH M. 1998">SAYRE, KENNETH M. (1998). Information theory. In E. Craig (Ed.), Routledge Encyclopedia of Philosophy. London: Routledge.</ref>
 
== تاریخچه ==
تولد واقعی نظریه اطلاعات را به مقاله «نظریه ریاضی مخابرات»<ref group="پانویس">The Methematical Theory of Communication</ref> توسط [[کلاود شانون]] نسبت داد. یکی از نکات اصلی مقاله شانون توجه به این نکته بود که بررسی سیگنال‌های مخابراتی را باید از بررسی معانی ای که آن سیگنال‌ها حمل می‌کنند جدا کرد، در حالی که پیش از او اطلاعات موجود در یک سیگنال الکتریکی از پیغامی که آن سیگنال منتقل می‌کند جدا در نظر گرفته نمی‌شد. شانون همچنین به این نکته توجه کرد که طول یک سیگنال همیشه متناسب با میزان اطلاعات آن نیست. مثلاً نقل شده‌است که در نامه‌ای که [[ویکتور هوگو]] به ناشرش نوشت، فقط نماد «؟» را نوشته بود. در پاسخ نامه‌ای دریافت کرد که فقط حاوی نماد «!» بود. این دو نماد برای هر دو طرف حاوی اطلاعات زیادی می‌باشد، هرچند از دید ناظری که معانی آنها را نداند، بی‌معنی هستند. مثال دیگر این جمله‌ای طولانی است که به زبان فارسی نوشته شده باشد، ولی برای یک انگلیسی زبانی که فارسی نمی‌داند مفهومی ندارد. بدین سان شانون پیشنهاد نمود که مسئله ارسال سیگنال‌ها را از ارسال معانی موجود در آنها جدا کرده، و برای موضوع اول نظریه ریاضی ای تولید نمود.<ref name="Britanica"/>
 
شانون در آن زمان در آزمایشگاه بل*<ref>Bell Laboratories</ref> مشغول به کار بود و سعی در تعبیه خطوط تلفن با ضریب اعتماد بالا داشت. پیش از شانون عوامل موثرمؤثر در استفاده بهینه از خطوط تلفن شناخته نشده بود و تعداد حداکثر مکالمات تلفنی که می‌توان روی خطوط تلفن موجود انجام داد نامشخص بود. شانون پس از ارائه تعریفی ریاضی از [[کانال مخابراتی]]، ''[[ظرفیت کانال|ظرفیتی]]'' به کانال مخابراتی نسبت داد که بیانگر میزان حداکثر اطلاعاتی است که روی کانال می‌توان مخابره کرد. فرمول ظرفیت کانال شانون نه تنها به کانال‌های بدون اغتشاش (بدون [[نویز]])، بلکه حتی به کانال‌های با اغتشاش واقعی نیز قابل اعمال بود. شانون فرمولی ارائه کرد که نحوه تاثیر [[پهنای باند کانال]]، و نسبت توان سیگنال ارسالی به اغتشاش ([[نسبت سیگنال به نویز]]) بر ظرفیت کانال را را آشکار می‌کرد.<ref name="Britanica"/>
 
== مفهوم اطلاعات و راه‌های اندازه‌گیری آن ==