تفاوت میان نسخه‌های «ابن مقله»

جز
جز (←‏جایگزینی با [[وپ:اشتباه|اشتباه‌یاب]]: المقتدرو⟸المقتدر و، باردگر⟸بار دگر،)
| name = ابن مقله
| image = [[پرونده:Papyrus9-10jhdtaegypten.jpg|200px]]
| image_size =
| alt =
| caption = خطی از ابن مقله
| birth_date = ۸۸۵/۶
| birth_place = بیضا فارس ایران
| death_date = ۲۰ ژوئیه ۹۴۰
| death_place = بغداد
 
== زندگی ==
ابن مقله در عصر روز پنجشنبه [[۲۱ شوال]] سال [[۲۷۲ (قمری)|۲۷۲ه‍. ق]] در [[بیضا فارس]] متولد شد. این هنرمند توسط خلیفه [[عباسیان|عباسی]] [[المقتدر بالله]] به وزارت برگزیده شد. در سال ۳۱۸ ه‍. ق به‌دنبال سخن‌چینی و تهمت حسودان از مقام خود عزل شد. او از بغداد به زادگاهش فارس برگشت و تا سال ۳۲۰ ه‍. ق در آنجا ماند. پس از شورش مردم بغداد علیه المقتدر و پس از سقوط او [[القاهر بالله]] به خلافت رسید. در زمان القاهر، ابن‌مقله دوباره به وزارت رسید. چندی بعد بار دگر با تهمت‌های اطرافیان خلیفه او را از وزارت عزل کرد.<ref>ابوعلی مسکویه، ۱/۲۴۳</ref>
 
ابن مقله در عصر روز پنجشنبه [[۲۱ شوال]] سال [[۲۷۲ (قمری)|۲۷۲ه‍.ق]] در [[بیضا فارس]] متولد شد. این هنرمند توسط خلیفه [[عباسیان|عباسی]] [[المقتدر بالله]] به وزارت برگزیده شد. در سال ۳۱۸ ه‍.ق به‌دنبال سخن‌چینی و تهمت حسودان از مقام خود عزل شد. او از بغداد به زادگاهش فارس برگشت و تا سال ۳۲۰ ه‍.ق در آنجا ماند. پس از شورش مردم بغداد علیه المقتدر و پس از سقوط او [[القاهر بالله]] به خلافت رسید. در زمان القاهر، ابن‌مقله دوباره به وزارت رسید. چندی بعد بار دگر با تهمت‌های اطرافیان خلیفه او را از وزارت عزل کرد.<ref>ابوعلی مسکویه، ۱/۲۴۳</ref>
 
پس از چندی باز مردم بغداد شورش کردند و القاهر را نیز از تخت به زیر آورده و در چشمانش میل کشیدند. بس از او پسرش با لقب [[الراضی بالله]] به خلافت رسید و ابن مقله بار دگر به‌وسیله او به صدارت رسید ولی برای بار سوم از صدارت خلع و درنهایت پس از شکنجه و آزار درپی بدخواهی عده‌ای حسود، دست راست این هنرمند را از بدنش جدا کردند.<ref>ابوعلی مسکویه، ۱/۳۳۵</ref> ولی چون الراضی پشیمان شده بود، دستور داد به مداوای او بپردازند، اما مداوا سودی نبخشید. پس نوشتن با دست چپ را تمرین کرد و حتی قلم را به آرنج دست راست می‌بست و می‌نوشت. گفته شده که او در این کار هم موفق گردید.
 
ابن‌مقله در سال ۳۲۸ه‍. ق درگذشت.
 
== آوازه ==
ابن مقله در زمان خویش شهرت به سزایی یافت و نامش را در هر جا به تقدیس و تمجید می‌بردند چنانکهچنان‌که شاء گفته: «فصاحه سحبان و خط بن مقله و حکمه لقمان و زهد بن ادهم اذا اجتمعت فی المرء و المرء مفلس فلیس له قدر بمقدار درهم». یعنی اگر فصاحت سحبان و خط ابن مقله و حکمت لقمان و زهد ابن ادهم در مردی جمع شود ولی از مال دنیا بهره‌ای نداشته باشد در انظار مردم دنیا به اندازه درهمی ارزش ندارد.<ref>رفیعی مهرآبادی٬مهرآبادی، ابوالقاسم</ref>
 
شهرت ابن مقله در تمام طول تاریخ و تا کنون پابرجاست و نام او با [[خطوط ششگانه]] و هنر [[خوشنویسی اسلامی]] پیوند خورده است.
ابن مقله ۱۲ قاعده برای زیبایی خط تعیین کرد که به [[اصول دوازده‌گانه خوشنویسی]] معروفند و تاکنون، پس از گذشت بیش از ۱۰۰۰ سال، اعتبار خود را حفظ کرده‌اند. این قواعد عبارتند از: ''ترکیب''، ''کرسی''، ''نسبت''، ''ضعف''، ''قوت''، ''سطح''، ''دور''، ''صعود مجاز''، ''نزول مجاز''، ''اصول''، ''صفا'' و ''شأن''.<ref>[http://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/3300 ابن مقله، دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج4 ]</ref>
 
پس از ابن‌مقله افرادی چون [[محمد بن سمسانی]] و [[محمد بن اسعد]] شیوه او را فرا گرفتند و یک سده بعد، ابوالحسن علی بن هلال معروف به [[ابن بواب]]، این شیوه را از آن دو آموخت و تکمیل کرد و تمامی خطوطی که ابن‌مقله پدید آوردهپدیدآورده بود را کمال بخشید.<ref>[http://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/3300 ابن مقله، دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج4 ]</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس|اندازه=کوچک}}
 
== جستارهای وابسته ==
* [[اصول دوازده‌گانه خوشنویسی]]
== منابع ==
* دانشنامه بزرگ اسلامی، ''مدخل [http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=1803 ابن مقله]''.
* رفیعی مهر آبادی٬آبادی، ابوالقاسم. ''خط و خطاطان''. انتشارات امیر کبیر . آذر ماه ۱۳۴۵ ش
 
{{خوشنویسی در جهان اسلام}}