باز کردن منو اصلی

تغییرات

بدون خلاصه ویرایش
{{بهبود منبع}}
[[پرونده:ShabajiKahoomPoster.jpg|بندانگشتی|150px| [[شاباجی خانم (فیلم)|شاباجی‌خانم‌]]، نمونه‌ای از یک فیلمفارسی]]
'''فیلمفارسی''' اصطلاحی است که اولین بار توسط دکتر [[هوشنگ کاووسی]] در [[مجله فردوسی|مجلهٔ فردوسی]] برای سینمای عامه‌پسند ایران به کار برده شد و مثال معروف آن فیلم شاباجی خانم است. این اصطلاح به معنای محصولی سینمایی است که مولفه‌هایی همچون داستان‌پردازی عجولانه، قهرمان سازی، رقص و آواز کاباره‌ای بدون ارتباط به داستان، نبود روابط علت و معلولی، عشق‌های غیرواقعی، حادثه پردازی و غیره دارد. این فیلم‌ها عموماً با گرته برداری از سینمای [[سینمای آمریکا|هالیوود]] و [[بالیوود|هند]] و در فضایی ایرانیزه ساخته می‌شدند.
کاوسی با ساختن «واژه- اصطلاحِ» کاربردی فیلمفارسی، توانست ضدگفتمانی را در برابر گفتمان مسلط آن روزهای سینمای ایران که از دورهٔ شروع مجدد در سال ۱۳۲۷ توسط کسانی مثل [[اسماعیل کوشان،کوشان]]، تماماً در حوالی «فیلمفارسی» سیر می‌کرد ایجاد کند... او اصرار می‌کرد که فیلمفارسی را باید سر هم نوشت و دلیلش هم این بود که می‌خواست از به‌هم‌آمیزی این دو، مفهوم جدیدی ارائه کند. او با چسباندن «فیلم» به «فارسی» و رسیدن به واژهٔ «فیلمفارسی» سینمایی را هدف می‌گرفت که به‌زعم خودش نه فیلم بود و نه فارسی؛ بلکه آمیزه‌ای نچسب از این دو بود. فیلمفارسی یکی از جالب‌‌توجه‌ترین نمونه‌های بازتاب ضمیرناخودآگاه ملت‌ها است. دکتر کاوسی در قصیده معروفی در وصف فیلمفارسی با طنزی گزنده نه فقط سینمای تجاری بلکه سینمای عامه‌پسند ایران را توصیف کرد:
 
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|مقصر نبودند بازیگران|و نه فیلم‌بردار و فن‌آوران}}
{{ب|متاعی ز نیرنگ و پر از فریب|وسیله برای ریال و سپردن به جیب}}
{{ب|چه گویم؟ نواری که یک ساعتند|درامش شده مضحکِ غیرعمد}}
{{ب|که بی‌مایه کس غرق جهل گران|چه داند که گوید در آموزش دیگران؟}}
{{ب|سزای نواری چنین است: سپردن به خاک|ولی می‌توان گفت حیف از آن کداک}}
{{ب|و این طرح زشت از بزرگان ما|بود "فیلم‌فارسی" و نه سینما}}
{{پایان شعر}}
 
== ویژگی‌ها ==
'''روایت:''' این آثار مبتنی بر تصادف‌های باورنکردنی، چرخش‌های داستانی محیرالعقول و سوءتفاهم‌های اغراق‌آمیزند. طنزی دارند که در بهترین حالت ساده‌لوحانه و در بدترین حالت سخیف و توهین‌آمیز است، در حالی که تعلیق و اضطرابشان بیش‌تر به کمدی پهلو می‌زند تا یک هیجان سینمایی حساب شده.
 
'''شخصیت‌ها:''' آدم‌های این فیلم‌ها با وجودی که از تیپ‌های آشنای اجتماعی آمده‌اند معمولاً در حد همان تیپ می‌مانند و دروغین‌تر از آنند که به عنوان یک انسان صاحب هویت فردی جدی گرفته شوند.
 
'''موقعیت‌ها:''' تضاد طبقاتی که با عشق حل می‌شود و آن نزاع بی‌پایان سنت و مدرنیزم که معمولاً به نفع سنت به سرانجام می‌رسد.
 
'''شکل ساخت فیلم‌ها:''' بر اساس کلیشه‌های موفق و ستاره‌های محبوب آخرین فیلم و یا بازسازی فیلمفارسی‌های دیگر یا آثار موفق سینمای جهان. معمولاً هیچ چیز در آن‌ها تازه نیست.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = یوسف لطیف‌پور |نشانی= http://www.bbc.com/persian/blogs/2015/09/150925_l44_nazeran_iran_cinema |عنوان= نگاهی دوباره به فیلمفارسی؛ از مهوش تا امین حیایی | ناشر = بی‌بی‌سی فارسی|تاریخ = ۳ مهر ۱۳۹۴|تاریخ بازبینی=}}</ref>
 
== نگارخانهپس از انقلاب ==
پیش از پیروزی انقلاب در این گونه فیلم‌ها، از میزان سکس در فیلم‌ها کاستی گرفت و به جای آن، اعتیاد به مواد مخدر که بعدها به عنوان "برنامه سازمان یافته حکومت پهلوی برای انحراف و نابودی جوانان" تفسیر شد از فیلمفارسی‌ها سردرآورد.
<Gallery>
File:ShabajiKahoomPoster.jpg|''[[شاباجی خانم]]'' (۱۹۵۸)
File:Pretty Foe Movie Poster 1962.jpeg|''[[اهریمن زیبا]]'' (۱۹۶۲)
File:Iran mag film 1970.jpg|''[[ستاره فروزان|ستارهٔ فروزان]]'' (۱۹۶۹)
File:Reza Motorcyclist.jpg|''[[رضا موتوری]]'' (۱۹۷۰)
File:Nikah Halala (1971 film).jpg|''[[محلل (فیلم)|محلل]]'' (۱۹۷۱)
File:Dagger movie poster 1972.jpg|''[[دشنه (فیلم)|دشنه]]'' (۱۹۷۲)
File:Mehdi in Black and Hot Mini Pants Movie Poster.jpg|''[[مهدی مشکی و شلوارک داغ]]'' (۱۹۷۲)
File:Torkaman Poster Movie.jpeg|''[[ترکمن (فیلم)|ترکمن]]'' (۱۹۷۴)
File:Mashti Mamdali's Car.jpg|''[[ماشین مشتی ممدلی (فیلم)|ماشین مشتی ممدلی]]'' (۱۹۷۴)
 
== نگارخانه ==
File:The Crookes (1974 film).jpg|[[ناجورها (فیلم ۱۳۵۳)|ناجورها]] (۱۹۷۴)
<gallery>
</Gallery>
Fileپرونده:ShabajiKahoomPoster.jpg|''[[شاباجی خانم]]'' (۱۹۵۸۱۳۳۷)
Fileپرونده:Pretty Foe Movie Poster 1962.jpeg|''[[اهریمن زیبا]]'' (۱۹۶۲۱۳۴۱)
Fileپرونده:Iran mag film 1970.jpg|''[[ستاره فروزان|ستارهٔ فروزان]]'' (۱۹۶۹۱۳۴۸)
Fileپرونده:Reza Motorcyclist.jpg|''[[رضا موتوری]]'' (۱۹۷۰۱۳۴۹)
Fileپرونده:Nikah Halala (1971 film).jpg|''[[محلل (فیلم)|محلل]]'' (۱۹۷۱۱۳۵۰)
Fileپرونده:Dagger movie poster 1972.jpg|''[[دشنه (فیلم)|دشنه]]'' (۱۹۷۲۱۳۵۲)
Fileپرونده:Mehdi in Black and Hot Mini Pants Movie Poster.jpg|''[[مهدی مشکی و شلوارک داغ]]'' (۱۹۷۲۱۵۱)
Fileپرونده:Torkaman Poster Movie.jpeg|''[[ترکمن (فیلم)|ترکمن]]'' (۱۹۷۴۱۱۳۵۳)
Fileپرونده:Mashti Mamdali's Car.jpg|''[[ماشین مشتی ممدلی (فیلم)|ماشین مشتی ممدلی]]'' (۱۹۷۴۱۳۵۳)
Fileپرونده:The Crookes (1974 film).jpg|[[ناجورها (فیلم ۱۳۵۳)|ناجورها]] (۱۹۷۴۱۳۵۳)
پرونده:Salam Bar Eshgh movie poster.jpg|[[سلام بر عشق (فیلم ۱۳۸۸)|سلام بر عشق]] (۱۳۸۸)
پرونده:بوی گندم.JPG|[[بوی گندم (فیلم ۱۳۸۹)|بوی گندم]] (۱۳۸۹)
پرونده:To-manposter.jpg|[[تو و من (فیلم ۱۳۹۱)|تو و من]] (۱۳۹۱)
پرونده:Poster adam bash.jpg|[[آدم باش]] (۱۳۹۳)
</gallery>
 
== منابع ==