باز کردن منو اصلی

تغییرات

۹٬۰۲۲ بایت حذف‌شده ،  ۱۰ سال پیش
واگردانی به نسخهٔ 1059459 با استفاده از پاپآپس
متلاشی شدن سنگ‌های پوستهٔ زمین به وسیله تماس مستقیم سطح کره زمین با هواکره، '''هوازدگی''' گفته می‌شود. عواملی مانند تغییرات [[دما]] و انجماد سبب خرد شدن سنگ‌ها می‌شوند، بدون این که ترکیب شیمیایی آن‌ها را تغییر دهند، این نوع هوازدگی را عموماً هوازدگی فیزیکی می‌گویند.
هوازدگی آنچه به اینجا پیوند دارد... زمین شناسی دریائی نیمرخ خاک انواع خاک مشکل آفرین گسل سنگ شناسی انواع لاستیک سنتزی ژئودینامیک نحوه تشکیل منابع شن و ماسه ذرات تشکیل دهنده رسوبات انواع فرایندهای رودخانه‌ای پتروگرافی و منشا انواع ماسه سنگ درزه‌ لایه بندی انواع رخساره در محیط رسوبی کربناته دگرگونی زمین شناسی منابع انرژِی کانی طبقه بندی سنگهای آواری فرایندهای شیمیایی موثر در رسوبگذاری فرایندهای بیولوژیکی در رسوبگذاری عوامل دگرگون ساز محیط تشکیل گل سنگ چینه نگاری حوادثی سنگهای ساختمان سازی انواع سنگهای آذرین مکانیک سنگ حرکت توده‌ای مواد زهکشی مواد مصالح زمین شناسی از دیدگاه مهندسی چرخه سنگ هوازدگی مکانیکی هوازدگی شیمیایی اشکال حاصل از فرسایش و رسوبگذاری رودخانه طبقه بندی خاک علل رایج تخریب سدهای خاکی کانی رسوبی روشهای نگهداری تونل پایداری سنگ در برابر هوازدگی روشهای اندازه گیری سختی و دوام سنگ جایگاه انسان در تغییرات زمین تثبیت دامنه‌های سنگی سنگ تزئینی جریان ماده و انرژی در اکوسیستم فرسایش زمین شناسی فیزیکی خاکها در کاربردهای مهندسی اصول و مفاهیم اصلی محیط زیست تئوری کامل زمین عوامل مشخص گسله ها دگرریختی ذرات رسوبی آواری رنگ رسوبات اندازه گیری ویژگیهای سنگ پایداری سازه‌های کنار آبی چگونگی جمع آوری نمونه ها در صحرا
علوم طبیعت > زمین شناسی > زمین شناسی فیزیکی
(cached)
 
هوازدگی شیمیایی، هوازدگی‌است که در آن ترکیب اکسیژن و رطوبت سنگ‌ها سبب می‌شود که علاوه بر متلاشی شدن سنگ‌ها، ترکیب شیمیایی آن‌ها نیز تغییر یابد.
--------------------------------------------------------------------------------
هوازدگی به زبان ساده عبارت است از پاسخی که مواد سطح زمین در مقابل تغییر محیط از خود بروز می‌دهند و شامل از هم پاشیدن سنگها و تجزیه آنها در سطح زمین و یا نزدیک به سطح زمین است. بعد از میلیونها سال ، بالا آمدگی و فرسایش ، سنگهای موجود در سقف توده‌های نفوذی از بین رفته و توده در سطح زمین رهنمون پیدا می‌کند. این توده متبلور که در دما و فشار زیاد و احتمالا در چند کیلومتری زیر زمین تشکیل شده بود، اکنون در سطح زمین و در معرض شرایطی کاملا متفاوت قرار دارد.
 
==منابع==
در چنین وضعیتی ، توده سنگ به تدریج تغییر می‌کند تا جایی که دوباره با شرایط جدید به حالت تعادل برسد به چنین تغییراتی در سنگ ، هوازدگی می‌گویند. هوازدگی معمولا به دو صورت مکانیکی و شیمیایی بررسی می‌شود ولی در طبیعت این دو همزمان عمل می‌کنند.
[http://www2.irib.ir/amouzesh/d/page_sh.asp?key=4&ov=360 کتاب جغرافیا ۲ دبیرستان‌های ایران] - سال سوم رشته ادبیات و علوم انسانی.
 
{{خرد}}
 
انواع هوازدگی
هوازدگی را با توجه به نوع تغییراتی که در سنگ صورت می‌گیرد به انواع مکانیکی و شیمیایی تقسیم می‌کنند.
 
هوازدگی مکانیکی
در هوازدگی مکانیکی هیچ تغییری در ترکیب شیمیایی سنگ صورت نمی‌گیرد بلکه سنگها تحت تاثیر یک سری از عوامل فیزیکی به قطعات کوچکتر تقسیم می‌شوند. بر اثر خرد شدن سنگها سطح جانبی قطعات زیادتر شده و در نتیجه برای این عوامل عبارتند از : یخبندان ، انبساط حاصل از برداشته شدن بار فوقانی ، انبساط حرارتی و فعالیت موجودات زنده.
 
 
 
 
هوازدگی شیمیایی
در هوازدگی شیمیایی ساختمان داخلی کانیها بر اثر افزایش یا کاهش عناصر تغییر می‌کند. در واقع در این نوع هوازدگی ترکیب شیمیایی سنگها تغییر می‌کند. در هوازدگی شیمیایی آب مهمترین عامل به شمار می‌رود. ولی لازم به ذکر است که آب خالص غیرفعال بوده و نمی‌تواند هیچ تغییری در سنگها ایجاد کند. افزایش مقدار کمی از مواد محلول می‌تواند آب را فعال سازد. اکسیژن و دی‌اکسید کربن محلول در آب باعث ایجاد تغییرات اساسی در سنگها می‌شوند.
 
سرعت هوازدگی
سرعت هوازدگی سنگها به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله این عوامل می‌توان به اندازه ذرات کانیهای سازنده سنگ و عوامل آب و هوای محیط را نام برد. هر چقدر اندازه کانی کوچکتر باشد سطح موثر آنها زیادتر بوده و در نتیجه سریعتر تحت تاثیر عوامل هوازدگی ، تجزیه می‌شوند. جنس کانیهای سازنده سنگ اثر بسیار مهمی در هوازدگی دارد به عنوان مثال سنگهای گرانیتی بسیار مقاوم تر از سنگ مرمر هستند، زیرا مرمر از کلسیت ساخته شده که به آسانی حتی در محلول اسیدی ضعیفی نیز حل می‌شود.
 
ترتیب هوازدگی کانیهای سیلیکاته مطابق ترتیب تبلور آنهاست. کانیهایی که زودتر از همه تبلور می‌نمایند یعنی در درجه حرارت و فشارهای زیادتری بوجود می‌آیند، نسبت به کانیهایی که بعدا متبلور می‌شوند در سطح زمین پایداری کمتری دارند. زیرا شرایط تشکیل آنها با شرایط سطح زمین بسیار متفاوت است.
 
عوامل آب و هوایی ، بویژه رطوبت اهمیت ویژه‌ای در سرعت هوازدگی سنگها دارد. بهترین محیط برای هوازدگی شیمیایی آب و هوای گرم و فراوانی رطوبت است. در نواحی قطبی و در عرضهای جغرافیایی بالا چون برودت هوا ، رطوبت مورد نیاز برای هوازدگی را به صورت یخ در می‌آورد لذا هوازدگی شیمیایی در این نواحی بی‌تاثیر است. در نواحی خشک نیز به علت وجود رطوبت کافی هوازدگی شیمیایی نقش نداد.
 
 
 
 
هوازدگی و نهشته‌های معدنی
هوازدگی در ایجاد بعضی از نهشته‌های معدنی مهم نقش دارد، زیرا عناصر فلزی پراکنده در سنگ مادر را در یک جا جمع می‌کند. به چنین نقل و انتقالی غالبا غنی شدگی اطلاق می‌شود. غنی شدگی به دو طریق انجام می‌شود. در روش اول هوازدگی شیمیایی به همراه آب نفوذی موادی را که مناسب نیستند از سنگ در حال تجزیه جدا می‌کنند. لذا این عناصر مطلوبی که تراکم آنها در افق نزدیک سطح زمین کم می‌باشد به اعماق برده شده و با رسوب مجدد تمرکز آنها افزایش می‌یابد.
 
بوکسیت
بوکسیت که کانی اصلی آلومینیوم می‌باشد یکی از کانسارهایی است که به روش غنی شدگی طی فرآیندهای هوازدگی بوجود آمده است. بوکسیت در آب و هوای گرمسیری بارانی همراه با لاتریت تشکیل می‌شود. وقتی سنگ منشا غنی از آلومینیوم در معرض هوازدگی شدید و طولانی قرار بگیرد بیشتر عناصر اصلی آن نظیر کلسیم و سدیم و سیلیس در نتیجه شستشو از محیط خارج می‌شود و بر میزان آلومینیوم آن افزاوده می‌شود. با گذشت زمان خاکی غنی از آلومینیوم به نام بوکسیت حاصل می‌شود که می‌توان از آن آلومینیوم استخراج کرد.
 
نهشته‌های مس و نقره
بسیاری از نهشته‌های مس و نقره زمانی حاصل شده‌اند که فرآیند هوازدگی عناصری را که در کانسار اولیه با عیار پایین پراکنده بودند در یک جا متمرکز کرده است. معمولا چنین غنی شدگی در نهشته‌های پیریت‌دار (FeS) و کانیهای سولفوری معمول انجام می‌شود. پیریت به دلیل اینکه از نظر شیمیایی به اسید سولفوریک تغییر می‌یابد، می‌تواند در آبهای نفوذی فلزات معدنی را حل کند.
 
با انحلال کانیها مورد نظر فلزات به تدریج از خلال توده کانسار اولیه به سمت پایین مهاجرت می‌کنند تا سرانجام ته نشین شوند. ته نشینی هنگامی اتفاق می‌افتد که محلولهای مزبور به منطقه آبدار زیرزمینی نزدیک می‌شود. در این محل تغییرات شیمیایی ته نشینی عنصر فلزی می‌شود.