تفاوت میان نسخه‌های «احمد تفضلی»

جز
(←‏top: اصلاح پیوند(ها) به صفحهٔ ابهام‌زدایی (ایرانی) با استفاده از AWB)
{{جعبه زندگینامه
|نام_شخص=احمد تفضلی
|نام_تصویر=
|عرض_تصویر=
|توضیح_تصویر=
|نام دیگر=
|جوایز دریافتی=
|لقب‌ها=
|والدین=
|خویشاوندان سرشناس=
|آرامگاه=
|مدفن= تهران
|نقش‌های برجسته=
|Soure_id =
}}
'''احمد تفضلی''' {{تتم||۱۳۱۶|[[اصفهان]]|۲۴ دی|۱۳۷۵|[[تهران]]|خ}} زبان‌شناس، ایران شناس، پژوهشگر، مترجم و متخصص [[زبان پهلوی]] و استاد زبان‌های باستانی در [[دانشگاه تهران]] بود.<ref name="ReferenceA">{{پک|شریفی|۱۳۸۷|ک=فرهنگ ادبیات فارسی‌فارسی|ص=۴۲۷}}</ref> تفضلی در زمینهٔ زبان‌های ایرانی میانه به ویژه پهلوی (فارسی میانه) و پارتی، در پهنهٔ بین‌المللی یکی از معدود صاحب نظران به شمار می‌آمد.<ref>{{پک|آموزگار|ک=زندگی‌نامهٔ علمی احمد تفضلی|آبان و بهمن ۱۳۷۵|ص=۵۳۲}}</ref>
 
== زندگی‌نامه ==
احمد تفضلی در آذر سال ۱۳۱۶ در اصفهان زاده شد. تحصیلات مقدماتی را در تهران گذراند و در سال ۱۳۳۵ با دریافت مدال درجهٔ اول فرهنگ از [[دارالفنون]] دیپلم ادبی گرفت. در سال ۱۳۳۸ دانشکدهٔ زبان و ادبیات فارسی [[دانشگاه تهران]] را با احراز رتبهٔ اول به پایان برد. در سال ۱۳۴۰ به [[انگلستان]] رفت و وارد رشتهٔ فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران در مدرسهٔ زبان‌های شرقی [[دانشگاه لندن]] شد و در سال ۱۳۴۴ فوق لیسانس گرفت. پیش از بازگشت به ایران دورهٔ تحقیقی کوتاهی را هم در [[پاریس]] گذراند. در ۱۳۴۵ در رشتهٔ زبان‌های باستانی از دانشگاه تهران درجهٔ دکتری گرفت. موضوع پایان‌نامهٔ او تصحیح و ترجمهٔ [[سوتکرنسک]] و [[ورشت مانسرنسک]] از [[دینکرد]] و سنجش ايناین دو نسک با متن‌های [[اوستا]]یی، به راهنمایی دکتر [[صادق کیا]] بوده‌است.<ref>* {{یادکرد ژورنال|عنوان=اخبار دانشکده یدانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی|ژورنال=دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران|شماره=56|سال=1346|صفحه=524–545|پیوند=http://www.noormags.com/view/fa/articlepage/508431|زبان=fa|تاریخ بازبینی=2013-12-01}}</ref> از ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۵ ضمن تحصیل، به عنوان پژوهشگر در استخدام ادارهٔ فرهنگ عامه بود. از ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ در [[بنیاد فرهنگ ایران]]، به تحقیق پرداخت. در ۱۳۴۷ به تدریس در دانشگاه تهران مشغول شد. در ۱۳۷۰ عضو پیوستهٔ [[فرهنگستان زبان و ادب فارسی]] و از سال ۱۳۷۳ معاون <ref name="ReferenceA" /> علمی و پژوهشی این فرهنگستان بود. تفضلی علاوه بر اینکه یکی از صاحب نظران در زمینهٔ زبان‌های باستانی ایران بود، به زبان [[عربی]] کاملاً آشنا بود و به زبان‌های [[زبان انگلیسی|انگلیسی]] و [[زبان فرانسوی|فرانسوی]] و [[آلمانی]] و ادبیات فارسی تسلط کامل داشت و همچنین با [[روسی]] نیز آشنا بود.<ref name="ReferenceA" />
 
== مرگ ==
تفضلی در ساعت ۱۲ و نیم روز ۲۴ دی ماه ۱۳۷۵ دفتر کارش را در دانشگاه تهران ترک کرد و راهی منزلش در [[شمیران]] شد اما هرگز به منزل نرسید.<ref>{{پک|آموزگار|ک=زندگی‌نامهٔ علمی احمد تفضلی|آبان و بهمن ۱۳۷۵|ص=۵۰۷}}</ref> او در همان روز به طرز مشکوکی در خیابان به قتل رسید.<ref name="ReferenceA" /> قتل او در دنباله پرونده سرکوب روشنفکران و قتل‌های زنجیره‌ای به شمار می‌رود.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده =فرج سرکوهی |نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/01/140103_l45_chain_murderers_faraj_sarkouhi.shtml |عنوان=گفته‌های قاتلان از زبان قربانیان، چرایی قتل‌های زنجیره‌ای | ناشر =بی بی سیبی‌بی‌سی فارسی |تاریخ =۱۴ دی ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۵ دی ۱۳۹۲}}</ref>
 
== عضویت در مجامع ==
# عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی از سال ۱۳۷۰<ref name="ReferenceB">{{پک|آموزگار|۱۳۷۹|ک=یادنامه دکتر احمد تفضلی |ص=۱۶}}</ref>
 
== جوایز ==
جوایز و تقدیرنامه‌هایی که به طور رسمی دریافت کرده‌است، به شرح زیر است:
# مدال درجهٔ اول فرهنگ ۱۳۳۵
# لوح تقدیر و جایزهٔ کتاب برگزیدهٔ دانشگاه‌های کشور ۱۳۷۰ برای همان کتاب.
# در ۴ مارس ۱۹۹۴ (اسفند ماه ۱۳۷۲ خورشیدی) آکادمی کتیبه‌ها و ادبیات که یکی از پنج آکادمی تشکیل‌دهندهٔ انستیتوی فرانسه‌است، از خدمات تفضلی قدردانی کرد و جایزهٔ گریشمن را به او اختصاص داد. این نخستین باری بود که این آکادمی به این صورت از یک دانشمند ایرانی قدردانی می‌کرد.
# تقدیر نامه و جایزهٔ کتاب سال بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۷۴ برای ترجمهٔ کتاب [[گزیده‌های زادسپرم]] Anthologie of Zadspram به زبان فرانسوی با همکاری Prof. Ph. Gignoux استاد ایران‌شناس مدرسهٔ عالی سوربون.
# روز ۲۲ شهریور ۱۳۷۵ [[دانشگاه سن‌پترزبورگ|دانشگاه دولتی سن‌پترزبورگ]] طی مراسمی درجهٔ دکترای افتخاری ایران شناسی را به احمد تفضلی اهدا کرد. او نخستین استاد از کشورهای شرقی بود که موفق به دریافت این دکترای افتخاری شد.<ref>{{پک|آموزگار|ک=زندگی‌نامهٔ علمی احمد تفضلی|آبان و بهمن ۱۳۷۵|ص=۵۱۵}}</ref>
# در سال ۱۳۷۶ [[تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام (کتاب)|کتاب تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام]] برندهٔ جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد.<ref name="ReferenceA" />
 
== کتاب‌ها ==
# [[زبان پهلوی ادبیات و دستور آن (کتاب)]] با همکاری ژاله آموزگار، تهران، نشر معین، چاپ اول ۱۳۷۳
# [[تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام (کتاب)|تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام]]
# به فرانسه Prof. Ph. Gignoux کتاب Anthologie of Zadspram چاپ پاریس ۱۹۹۳ <ref>{{پک|آموزگار|ک=زندگی‌نامهٔ علمی احمد تفضلی|آبان و بهمن ۱۳۷۵|ص=۵۱۶ و ۵۱۷}}</ref>
 
== گردآوری ==
# یادنامهٔ دومناش با همکاری فیلیپ ژینیو
# [[یکی قطره باران (کتاب)|یکی قطره باران]]<ref name="ReferenceB" />
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی = آموزگار| نام = ژاله| عنوان =زندگی‌نامهٔ علمی احمد تفضلی| ژورنال =ماهنامه کلک: ماهنامه فرهنگی و هنری | شماره =۸۳و۸۰| مکان =تهران | تاریخ =آبان و بهمن ۱۳۷۵| زبان = fa}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی =آموزگار | نام =ژاله |کوشش = علی‌اشرف صادقی|کتاب=یادنامه دکتر احمد تفضلی |سال=۱۳۷۹ |ناشر=انتشارات سخن|شهر=تهران |شابک=۹۶۴-۹۹۶۱-۶۱-۴}}
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=شریفی |نام=محمد|ویراستار= محمدرضا جعفری |کتاب=فرهنگ ادبیات فارسی‌فارسی|سال=۱۳۸۷ |ناشر=فرهنگ نشر نو و انتشارات معین|شهر=تهران |شابک=۹۷۸-۹۶۴-۷۴۴۳-۴۱-۸}}
 
{{قتل‌های زنجیره‌ای ایران}}
۴۹٬۷۹۷

ویرایش