باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ابرابزار
| نام = کهکشان راه شیری
| تصویر = [[پرونده:Echinopsis Atacamensis and the Milky Way (wallpaper).jpg|300px]]
| زیرنویس = نمایی از کهکشان راه شیری در صحرای [[بیابان آتاکاما|آتاکامای]] شیلی
| سازنده =
| مبدأ =
'''کهکشانِ راهِ شیری'''، [[کهکشان|کهکشانی]] است که [[منظومه شمسی]] در آن قرار دارد. در آسمانی صاف و تاریک و به دور از [[آلودگی نوری]]، این کهکشان به صورت نوار شیری‌رنگی در پهنهٔ آسمان دیده می‌شود. این نوار در واقع از میلیون‌ها [[ستاره]] تشکیل شده است که [[چشم غیرمسلح |چشم غیرمسلح]] قادر به تفکیک آن‌ها نیست.
راه شیری کهکشانی از نوع [[کهکشان مارپیچی میله‌ای|مارپیچی میله‌ای]] است.<ref>{{یادکرد وب | نام خانوادگی۱ = Howell | نام۱ = Elizabeth| عنوان = HOW BIG IS THE MILKY WAY? | ماه = December 23 | سال = 2015 | ناشر = | نشانی = http://www.universetoday.com/75691/how-big-is-the-milky-way/ | بازبینی = 9 September 2016 | کد زبان = en}}</ref> [[زمین|کرهٔ زمین]] به عنوان عضوی از منظومه شمسی، در یکی از بازوهای مارپیچی آن قرار دارد. چون ما از درون صفحهٔ کهکشانی به آن می‌نگریم، آن را به این صورت می‌بینیم.
 
 
[[پرونده:236084main MilkyWay-full-annotated.jpg|300px|بندانگشتی|تصویری از بازوهای کهکشان راه شیری]]
 
== نمای ظاهری ==
[[پرونده:Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg|بندانگشتی|چپ|بخشی از کهکشان راه شیری در بیابانی بدون آلودگی نوری در [[نوادا]]. بخش پرنورتر، مرکز کهکشان را که در صورت فلکی [[کمان (صورت فلکی)|کمان]] واقع شده نشان می دهدمی‌دهد.]]
کهکشان راه شیری، شب‌ها در آسمانی کاملاً تاریک (به دور از نور ماه و آلودگی نوری) به صورت نوار سفید کم رنگی در آسمان دیده می‌شود. پهنای این نوار تقریباً ۳۰ [[درجه (زاویه)|درجه]] است.<ref>{{یادکرد|کتاب=Astronomy: From the Earth to the Universe |نویسنده={{چر}} Jay M.Pasachoff |ناشر =Harcourt School|صفحه=500| سال=1994 |
شابک= ISBN 0-03-001667-3 }}</ref>
 
راه شیری کهکشانی مارپیچی میله‌ای است. شکل کلی کهکشان‌های مارپیچی را می‌توان به یک دیسک یا قرص تشبیه کرد. بخش اصلی اجزای تشکیل دهندهٔ کهکشان (ستاره‌ها، گاز و غبار) در قالب بازوهای مارپیچی در سطح تخت این دیسک قرار دارند. ستارگانی کمتری نیز به صورت هاله‌ای اطراف دیسک را در بردربر گرفته‌اند.
این ساختار مارپیچی تنها در صورتی قابل مشاهده است که بیننده‌ای در خارج کهکشان از روبه‌رو به آن نگاه کند. ما به عنوان بیننده‌ای که از داخل صفحهٔ کهکشان به آن می‌نگریم، اجزای واقع در صفحهٔ کهکشان را به صورت نوار دایره‌ای شکل متراکمی از ستارگان، دورتادور خود می‌بینیم. این همان راه شیری است که شب‌ها در آسمان می‌بینیم. اجزای واقع در هالهٔ کهکشان را نیز که تراکم کمتری دارند، به صورت ستارگانی مجزا در سایر قسمت‌های آسمان مشاهده می‌کنیم.
به این ترتیب، علاوه بر نوار شیری‌رنگ مورداشاره، تمام ستارگان دیگری نیز که با چشم غیرمسلح در آسمان می‌بینیم، متعلق به کهکشان راه شیری هستند<ref>{{یادکرد وب | نویسنده={{چر}} Deborah Byrd | عنوان = Every visible star is within Milky Way | ماه = August 26 | سال = 2016 | نشانی = http://earthsky.org/tonight/before-summer-ends-see-the-milky-way | بازبینی = 10 September 2016 | کد زبان = en }}</ref> و این نوار نورانی تنها نشانگر آن دسته از ستارگان راه شیری است که در راستای صفحهٔ کهکشان قرار گرفته‌اند. بخش‌هایی از راه کهکشان که تاریک به نظر می‌رسند، به علت وجود گاز و غبار میان ستاره‌ای است که مانع از رسیدن نور ستارگان زمینه به چشم ما می‌شود.
 
صفحهٔ کهکشان با [[دایرةالبروج]] یا همان صفحهٔ مداری زمین (صفحهٔ منظومهٔ شمسی) تقریباً زاویه‌ای ۶۰ درجه می‌سازد.
[[پرونده:Sparkling Ribbon of Stars — The Southern Milky Way over La Silla.jpg|بندانگشتی|500px|وسط|تصویری [[سراسرنما|سراسرنمای]] از کهکشان راه شیری که با استفاده از [[لنز واید |لنز واید]] گرفته شده است و به همین دلیل، نوار راه شیری به صورت کمان دیده می شودمی‌شود.]]
 
== اندازه و جرم ==
راه شیری بعد از کهکشان [[اندرومدا |اندرومدا]] بزرگترین کهکشان در [[گروه محلی]] است. قطر صفحۀصفحهٔ کهکشان راه شیری حدود ۱۰۰ هزار [[سال نوری]] یا ۳۰۰۰۰ [[پارسک]] است (تقریبا ۱۰<sup>۱۷</sup> کیلومتر).<ref>{{یادکرد وب | عنوان = Imagine the Universe, The Milky Way | ناشر = [[ناسا]] | نشانی = http://imagine.gsfc.nasa.gov/features/cosmic/milkyway_info.html | بازبینی = September 16 2016 | کد زبان = en}}</ref> ضخامت این صفحه در بیشتر نقاط حدود ۱۰۰۰ سال نوری است ولی در مرکز آن به ۱۲۰۰۰ سال نوری می‌رسد.
تعداد ستارگان کهکشان راه شیری بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ [[میلیارد]] تخمین زده می شودمی‌شود. شمردن ستاره هایستاره‌های یک کهکشان غیرممکن است. حتی در کهکشانی مانند اندرومدا که همسایۀهمسایهٔ نزدیک راه شیری است، تنها تعداد کمی از ستارگان بسیار پرنور را می توانمی‌توان با تلسکوپ تشخیص داد. دانشمندان با روش هاییروش‌هایی مانند بررسی حرکت چرخشی کهکشان‌ها و همچنین [[طیف‌سنجی]]، [[جرم (فیزیک)|جرم]] یک کهکشان را محاسبه می کنندمی‌کنند. سپس بر اساس آن، تعداد ستارگان کهکشان را تخمین می‌زنند.<ref>{{یادکرد وب | نویسنده= {{چر}} Elizabeth Howell| عنوان = How Many Stars Are in the Milky Way? | ناشر = [http://www.space.com/ Space.com] | نشانی = http://www.space.com/25959-how-many-stars-are-in-the-milky-way.html | بازبینی = September 17 2016 | کد زبان = en}}</ref>
 
اندازه‌گیری‌های اخیر توسط (VLBA) نشان داده‌است که کهکشان راه شیری بسیار حجیم تر از آن است که قبلاً تصور می‌شد. جرم کهکشان ما در حال حاضر مشابه با جرم بزرگترین کهکشان همسایه، آندرومدا، در نظر گرفته می‌شود. محققان با استفاده از (VLBA) و با استفاده از فرضیات کمتری نسبت به تلاش قبلی، قادر به اندازه‌گیری تغییرات ظاهری کهکشان و مناطق پرت و دور افتاده‌ای که ستاره‌ها در آنجا شکل می‌گیرند، هستند. البته در زمانی که زمین در سمت مخالف خورشید باشد. جدیدترین و دقیق‌ترین سرعتی که برای چرخش کهکشان در نظر گرفته می‌شود، در حدود ۲۵۴ کیلومتر بر ثانیه‌است، و این به میزان قابل توجهی بیشتر از مقدار قبلی یعنی ۲۲۰ کیلومتر بر ثانیه‌است. با توجه به روش مورد استفاده و داده‌های گوناگون موجود مقادیر مختلفی برای جرم کهکشان راه شیری تخمین زده‌اند.
در فاصله بین ۷۰ تا ۱۰۰ هزار سال نوری از خورشید مرکز کهکشان وجود دارد که یک [[سیاه‌چاله کلان‌جرم]] و خوشه‌های ستاره‌ای کروی زیادی وجود دارد.
[[پرونده:Milky Way Spiral Arm.svg|200px|بندانگشتی|ساختار بازوهای مارپیچی کهکشان راه شیری که ستارهٔ خورشید در شکل مشخص می‌باشد]]
 
 
صفحهٔ کهکشانی که برآمدگی ای به سمت بیرون دارد، دارای قطری در حدود ۷۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ سال نوری است. فاصلهٔ صفحهٔ کهکشانی تا خورشید۱۴۰۰±۲۶۰۰۰ سال نوری تخمین زده شده، در حالی که تخمین قبلی خورشید را دورتر ۳۵۰۰۰سال نوری از مرکز برآمدگی قرار می‌داد.
== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌گفتاورد}}
* [http://www.3dgalaxymap.com/#/GalaxyMap نقشه ی سه بُعدی]
* [http://galaxymap.org/drupal/node/171 نقشه ی ساده]
* [http://www.sky-map.org/?ra=12.0593794293245&de=-20.27239516216098&zoom=0&show_grid=1&show_constellation_lines=1&show_constellation_boundaries=1&show_const_names=0&show_galaxies=1&img_source=HALPHA کهکشان راه شیری – اچ-آلفا]
* [http://mwmw.gsfc.nasa.gov/ کهکشان راه شیری] –عکس‌ها– عکس‌ها و [[وی‌آرام‌ال]] (ناسا)
* [http://www.360pano.eu/show/?id=736 پانوراما -پانوراما، ۹ میلیارد پیکسلی].
* [http://alienworlds.southwales.ac.uk/milkyWay.html تور پویانمایی]
* [http://galaxymap.org/drupal/node/127 Milkyکهکشان Wayراه شیری] – عکس‌های مادون قرمز
* [https://www.youtube.com/watch?v=8o8rNBtaI_4 (02۰۲:37۳۷) – ویدیویی از تلسکوپ ویستا (۲۴ اکتبر ۲۰۱۲)]
* [http://cosmicpursuits.com/1262/real-time-view-milky-way ویدیو (۰۶:۳۷) (اُرِگُن؛ ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۶)]
* [http://sci.esa.int/science-e-media/img/ec/PLANCK_FSM_03_Black_Regions_v02_extragalactic_frame_orig.jpg سراسرنما] از [[تابش زمینه کیهانی]] ([[پلانک (ماهواره)|ماهوارهٔ پلانک]])
 
{{راه شیری}}
{{جایگاه کره زمین}}
{{ویکی‌انبار-رده|Milky Way Galaxy}}
 
{{داده‌های کتابخانه‌ای}}
 
[[رده:مقاله‌های دارای ویدئو]]
[[رده:کهکشان‌های مارپیچی میله‌ای]]
[[رده:کهکشان راه شیری]]
 
{{ویکی‌انبار-رده|Milky Way Galaxy}}