تفاوت میان نسخه‌های «جهانی‌شدن»

جز
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
جهانی شدن از دیدگاه کارشناسان امور بین‌الملل، فرایند یکپارچگی مردم [[جهان]] در یک زمین واحد است. به نحوی که هیچ حادثه و رخدادی در هیچ نقطه ایی از سیاره یسیارهٔ زمین نمی تواند نمی‌تواند محلی و کم اهمیتکم‌اهمیت تلقی شود . جهانی شدن در صورت انسجام می تواندمی‌تواند سبب گسترش پیوندها و ارتباطات متقابل فراتر از حد [[دولت]]‌ها شود واهمیت محلات و قومیتگرایی را به حداقل برساند .<ref>زیرک، معصومهمعصومه، ،«تحلیل پیامدها و دستاوردهای تجاری جهانی شدن، منطقه گرایی و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»</ref>
یکجهانی شدن در حقیقت از پیامدهای نوزایی تمدن صنعتی و انقلاب تکنولوژی و گسترش [[سرمایه داری]] است که در صورت تحقق دور از فساد و نقص می تواندمی‌تواند بموجب فرایندهای پیچیده، جوامع مدنی را جایگزین دولت - شهرهای سنتی کرده و در تعاملی برابر با به صورتی متوازن باعث توسعه همگانی گردد.<ref>نق به مضمون. ضیائی فر، منیژه، «اجلاس داووس برای جهانی شدن وراهکارهای جهانی شدن اقتصاد ایران»</ref>
 
== تعریف ==
جهانی شدن در زبان فارسی معادل «Globalization» در زبان انگلیسی درنظر گرفته شده است. در زبان عربی نیز کلمات «العولمة» و «الکوکبة» معادل جهانی شدن و یا [[جهان گرایی]] ترجمه شده‌اند که عمدتاعمدتاً کلمه «العولمة» مورد استفاده قرار می‌گیرد.<ref name="ReferenceA">الحمادی، عبدالله، «ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
 
در رابطه با ارائه تعریفی جامع و مانع از پدیدهٔ جهانی شدن میان صاحبنظران و اندیشمندان اجماع نظر حاصل نشده و هر دسته از آنان به تناسب برداشتی که از این پدیده دارند و پیش زمینه‌های ذهنی و ایدئولوژی سیاسی که بدان تعلق دارند تعریف خاصی از این پدیده ارائه داده‌اند. در برخی ازاین تعاریف، جنبه اقتصادی جهانی شدن غلبه دارد و در برخی دیگر ابعاد سیاسی، فرهنگی و یا ارتباطی آن بیشتر مدنظر قرار می‌گیرد.<ref name="ReferenceB">میر محمدی، داوود، «جهانی شدن، ابعاد و رویکردها»</ref>
جهانی شدن در زبان فارسی معادل «Globalization» در زبان انگلیسی درنظر گرفته شده است. در زبان عربی نیز کلمات «العولمة» و «الکوکبة» معادل جهانی شدن و یا [[جهان گرایی]] ترجمه شده‌اند که عمدتا کلمه «العولمة» مورد استفاده قرار می‌گیرد.<ref name="ReferenceA">الحمادی، عبدالله،«ماومظاهر جهانی شدن»</ref>
 
[[رابرتسون]] جهانی شدن را مفهومی می‌داند که محصول فشرده شدن جهان و تشدید آگاهی جهانی است و فرآیندی است که وابستگی متقابل افزایش آگاهی مردم از کیفیت جهان به عنوان یک کلیت یکپارچه در قرن بیست و یکم را بهمراه داشته است. پراتسون{{چه کسی؟}} جهانی شدن را پدیده‌ای چند وجهی تعریف کرده است به گونه‌ای که به بافت‌های گوناگون کنش اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، نظامی، فناوری ومحیط زیست راه پیدا کرده است.<ref>کیانی، داوود، «فرهنگ جهانی؛ اسطوره یا واقعیت»</ref>
در رابطه با ارائه تعریفی جامع و مانع از پدیدهٔ جهانی شدن میان صاحبنظران و اندیشمندان اجماع نظر حاصل نشده و هر دسته از آنان به تناسب برداشتی که از این پدیده دارند و پیش زمینه‌های ذهنی و ایدئولوژی سیاسی که بدان تعلق دارند تعریف خاصی از این پدیده ارائه داده‌اند. در برخی ازاین تعاریف، جنبه اقتصادی جهانی شدن غلبه دارد و در برخی دیگر ابعاد سیاسی، فرهنگی و یا ارتباطی آن بیشتر مدنظر قرار می‌گیرد.<ref name="ReferenceB">میر محمدی، داوود،«جهانی شدن، ابعاد و رویکردها»</ref>
 
[[رابرتسون]] جهانی شدن را مفهومی می‌داند که محصول فشرده شدن جهان و تشدید آگاهی جهانی است و فرآیندی است که وابستگی متقابل افزایش آگاهی مردم از کیفیت جهان به عنوان یک کلیت یکپارچه در قرن بیست و یکم را بهمراه داشته است. پراتسون{{چه کسی؟}} جهانی شدن را پدیده‌ای چند وجهی تعریف کرده است به گونه‌ای که به بافت‌های گوناگون کنش اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، نظامی، فناوری ومحیط زیست راه پیدا کرده است.<ref>کیانی، داوود،«فرهنگ جهانی؛ اسطوره یا واقعیت»</ref>
 
درتعریفی دیگر [[مارتین آلبرو]] جهانی شدن را فرآیندی دانسته است که براساس آن مردم جهان در یک جامعه واحد و فراگیر جهانی به یکدیگر می‌پیوندند.
 
[[امانوئل ریشتر]]: جهانی شدن شکل گیری شبکه‌ای است که طی آن اجتماعاتی که پیش از این در کره خاکی، دور افتاده و منزوی بودند در وابستگی متقابل و وحدت جهانی ادغام می‌شوند.<ref>صداقت، پرویز؛ «سرشت جهانی شدن و مسائل آن»</ref>
 
[[صندوق بین‌المللی پول]] جهانی شدن را ادغام وسیع تر و عمیق ترعمیق‌تر تعریف می‌کند. به عبارت دیگر، جهانی شدن را رشد وابستگی متقابل اقتصادی کشورها در سراسر جهان از طریق حجم و تنوع مبادلات کالا و خدمات و جریان سرمایه در ماورای مرزها و همچنین از طریق پخش گسترده ترگسترده‌تر و وسیع تر تکنولوژی می‌داند. (IMF،۱۹۹۳)
 
[[لستر تارو]]: اقتصاد جهانی بنا به تعریف اقتصادی است که در آن عوامل تولید، منابع طبیعی، سرمایه، دانش فنی، نیروی کار ونیز کالاها و خدمات در سراسر جهان جا به جاجابه‌جا می‌شوند.<ref>لستر تارو، «آینده سرمایه داری»</ref>
 
با توجه به تعاریف فوق می‌توان جهانی شدن را فرآیندی در نظر گرفت که در آن مرزهای اقتصادی میان کشورها هر روز کمرنگ تر وتحرک روزافزون منابع، تکنولوژی، کالا، خدمات و سرمایه و حتی نیروی انسانی در ماورای مرزها سهل تر صورت می‌گیرد و در نتیجه به افزایش تولید و مصرف در کشورها می‌انجامد.<ref>بهکیش، محمد مهدی، «اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن»</ref>
 
نکته‌ای که درتعریف جهانی شدن بایستی مدنظر قرار گیرد پرهیز از یکسان انگاری معانی جهانی شدن با مفاهیم مترادف و یا بهتر بگوییم مشابه است. [[جهان گرایی]]، [[بین‌المللی شدن]]، [[جهان شمولی]]، [[یکپارچگی جهانی]]، [[جهان گردی]] و [[یکسان‌سازی]] از جمله مفاهیمی هستند که بعضابعضاً مترادف با پدیده جهانی شدن به کار گرفته می‌شوند در صورتی که هر یک از آن‌ها دارای بار معنایی و مفهومی خاص خود هستند که استفاده از آن‌ها به جای "«جهانی شدن"» موجب تقلیل در معنا و فضای مفهومی این پدیده خواهد شد.<ref name="ReferenceB" />
 
== تاریخچه ==
واژه جهانی شدن نخستین بار برای طرح تحولاتی که در عرصه اقتصادی پدید آمد به کار گرفته شد. پس از آن و بر سیاق مباحث اقتصادی در موضوعات دیگری که دامن گیر ملل متعددی بود، مثل قاچاق مواد مخدر و [[تروریسم]] به کار رفت.<ref>تهرانیان، مجید ودیگران، «جهانی شدن -جالش‌ها و ناامنی‌ها»</ref>
 
متعاقب تحولات شگرفی که در عرصه فناوری و تکنولوژی رخ داد، جریانی ایجاد شد که پیدایش بازار جهانی نخستین پیامد آن بود. در سال‌های پایانی [[۱۹۶۰]] میلادی تحت تاثیرتأثیر انقلاب ارتباطات و تقسیم کار جهانی، دامنه جهانی شدن بر کلیه عرصه‌ها و حوزه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و دیگر شئون زندگی ملل سرایت نمود وتمام این حوزه‌ها را متأثر از خود ساخت.<ref>توسلی، غلام عباس، «جهانی شدن تأثیر آن درایران»</ref>
واژه جهانی شدن نخستین بار برای طرح تحولاتی که در عرصه اقتصادی پدید آمد به کار گرفته شد. پس از آن و بر سیاق مباحث اقتصادی در موضوعات دیگری که دامن گیر ملل متعددی بود، مثل قاچاق مواد مخدر و [[تروریسم]] به کار رفت.<ref>تهرانیان، مجید ودیگران،«جهانی شدن -جالش‌ها و ناامنی‌ها»</ref>
 
متعاقب تحولات شگرفی که در عرصه فناوری و تکنولوژی رخ داد، جریانی ایجاد شد که پیدایش بازار جهانی نخستین پیامد آن بود. در سال‌های پایانی [[۱۹۶۰]] میلادی تحت تاثیر انقلاب ارتباطات و تقسیم کار جهانی، دامنه جهانی شدن بر کلیه عرصه‌ها و حوزه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و دیگر شئون زندگی ملل سرایت نمود وتمام این حوزه‌ها را متأثر از خود ساخت.<ref>توسلی، غلام عباس،«جهانی شدن تأثیر آن درایران»</ref>
 
== ویژگی‌های جهانی شدن ==
 
۱)رشد تجارت جهانی و تنوع معاملات بین‌المللی
 
۲)رشد بی سابقهبی‌سابقه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI)وافزایش جریان سرمایه بین‌المللی
 
۳)رشد تجارت پول و سرمایه
۹)مهاجرت نیروی کار در سطح بین‌المللی
 
۱۰)گسترش ارتباطات و رسانه‌ها و فرآیندهای تبادل اطلاعات در سراسر نقاط جهان و پدید آمدن دنیای مجازی ارتباطات واطلاعات<ref name="ReferenceC">زیرک، معصومه، «تحلیل پیامدها و دستاوردهای تجاری جهانی شدن، منطقه گرایی و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»</ref>
 
۱۱)ادغام و تبادل شاخصه‌ها و رفتارهای فرهنگی
 
۱۲)تغییر نگرش‌ها، ایدئولوژی‌ها، هنجارها و...و…
 
۱۳)نازک تر شدن پوسته دولتها و ایجاد پیوندهای میان مردمی (یاسر پولایی)
 
== تحولات رخ داده در سطح بین‌المللی باظهور پدیده جهانی شدن ==
 
۱)تغییر تعریف در واژه‌های کلیدی اقتصاد
 
۴)تغییر در تقسیم کار جهانی از شیوه‌های خوشه‌ای به خطی
 
۵)ظهور [[امپریالیسم]] جهانی در چارچوب جهانی سازی اقتصادی<ref name="ReferenceC" />
 
== ابعاد جهانی شدن ==
 
جهانی شدن دارای ابعاد ولایه‌های متعددی است که از میان آنها پنج بعد دارای ماهیت متفاوت و اهمیت ویژه‌ای است:
 
=== بعد اقتصادی ===
سازمان تجارت جهانی یکی از سازمانه‌هایی است که بیانگر جهانی شدن اقتصاد در شرایط حاضر می‌باشد. این سازمان از جهانی شدن بازارهای مالی و گسترش آنها و قراردادهای الزام آور برای کشورها، جهانی شدن اقتصاد و تجارت آزاد و حرکت گسترده کالا در میان مرزها را به وجود آورده است.<ref name="ReferenceA" />
 
یکی از اهداف بنیادی جهانی شدن در عرصهٔ اقتصاد، از میان رفتن مرزهای اقتصادی و حذف موانع حقوقی – قانونی در کشورهاست به گونه‌ای که سرمایه‌ها به صورت آزاد در گردش درآیند.<ref>مجتهد زاده، پیروز، «هویت ملی در عصر جهانی شدن»</ref>
سازمان تجارت جهانی یکی از سازمانه‌هایی است که بیانگر جهانی شدن اقتصاد در شرایط حاضر می‌باشد. این سازمان از جهانی شدن بازارهای مالی و گسترش آنها و قراردادهای الزام آور برای کشورها، جهانی شدن اقتصاد و تجارت آزاد و حرکت گسترده کالا در میان مرزها را به وجود آورده است.<ref name="ReferenceA"/>
 
یکی از اهداف بنیادی جهانی شدن در عرصهٔ اقتصاد، از میان رفتن مرزهای اقتصادی و حذف موانع حقوقی – قانونی در کشورهاست به گونه‌ای که سرمایه‌ها به صورت آزاد در گردش درآیند.<ref>مجتهد زاده، پیروز،«هویت ملی در عصر جهانی شدن»</ref>
 
=== بعد فرهنگی ===
بسیاری از روشنفکران و تحلیل گران، پدیدهٔ جهانی شدن را بیشتر با توجه به بعد فرهنگی و اثرات اجتماعی آن مورد توجه قرار داده‌اند. از بعد فرهنگی، جهانی شدن بیشتر بر ناظر بر فشردگی زمان و مکان و پیدایش شرایط جدید برای جامعه جهانی و جهانی شدن فرهنگ است. این بعد از جهانی شدن بر اقتصاد و سیاست تفوق دارد و عمده توجه آن بر روی مشکلاتی تمرکز دارد که فرهنگ جهانی با بهره‌گیری از رسانه‌های جمعی برای هویت ملی و محلی به وجود می‌آورد. مبنای تحلیل طرفداران فرهنگ جهانی بر این اصل مبتنی است که رشد فزایندهٔ فناوری وسایل ارتباط جمعی، اینترنت و ماهواره موجب فشردگی زمان و مکان و نزدیکی فرهنگی کشورها شده و از این طریق یک فرهنگ مسلط در سطح جهانی تشکیل داده است.<ref>(البرو، مارتین، «عصر جهانی؛ جامعه‌شناسی پدیدهٔ جهانی شدن»</ref>
 
یکی از ابعاد جهانی‌شدن زبان واحد و جهانی است ،است، امروزه زبان‌هایی مانند زبان انگلیسی این کاربرد را دارند اما دانشمندانی در طول تاریخ زبان‌هایی را مختص به این کار طراحی کرده‌اند. معروف ترینمعروف‌ترین و شناخته شده‌ترین زبان فراساخته به این منظور زبان اسپرانتو است. زبان اسپرانتو زبانی بسیار ساده ،ساده، حتی بسیار ساده‌تر از انگلیسی ،انگلیسی، منطقی و بیطرف است.
بسیاری از روشنفکران و تحلیل گران، پدیدهٔ جهانی شدن را بیشتر با توجه به بعد فرهنگی و اثرات اجتماعی آن مورد توجه قرار داده‌اند. از بعد فرهنگی، جهانی شدن بیشتر بر ناظر بر فشردگی زمان و مکان و پیدایش شرایط جدید برای جامعه جهانی و جهانی شدن فرهنگ است. این بعد از جهانی شدن بر اقتصاد و سیاست تفوق دارد و عمده توجه آن بر روی مشکلاتی تمرکز دارد که فرهنگ جهانی با بهره‌گیری از رسانه‌های جمعی برای هویت ملی و محلی به وجود می‌آورد. مبنای تحلیل طرفداران فرهنگ جهانی بر این اصل مبتنی است که رشد فزایندهٔ فناوری وسایل ارتباط جمعی، اینترنت و ماهواره موجب فشردگی زمان و مکان و نزدیکی فرهنگی کشورها شده و از این طریق یک فرهنگ مسلط در سطح جهانی تشکیل داده است.<ref>(البرو، مارتین،«عصر جهانی؛ جامعه‌شناسی پدیدهٔ جهانی شدن»</ref>
یکی از ابعاد جهانی‌شدن زبان واحد و جهانی است ، امروزه زبان‌هایی مانند زبان انگلیسی این کاربرد را دارند اما دانشمندانی در طول تاریخ زبان‌هایی را مختص به این کار طراحی کرده‌اند. معروف ترین و شناخته شده‌ترین زبان فراساخته به این منظور زبان اسپرانتو است. زبان اسپرانتو زبانی بسیار ساده ، حتی بسیار ساده‌تر از انگلیسی ، منطقی و بیطرف است.
 
=== بعد اجتماعی-سیاسی ===
این بعد از جهانی شدن موجب می‌شود که افراد و گروه‌ها قدرتمند شده و بتوانند به عنوان گروه‌های ذی نفوذ بر روی دولت‌ها تاثیرتأثیر بگذارند و آن‌ها را تحت تاثیرتأثیر تصمیمات، برنامه‌ها و خواسته‌های خود قرار دهند. در این بعد از جهانی شدن پرسش از نقش دولت و حکومت در فرایند جهانی شدن است.<ref>(پیشگاه هادیان، حمید، «جایگاه دولت‌ها در روند جهانی شدن (با تأ کید بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران)»</ref>
 
این بعد از جهانی شدن موجب می‌شود که افراد و گروه‌ها قدرتمند شده و بتوانند به عنوان گروه‌های ذی نفوذ بر روی دولت‌ها تاثیر بگذارند و آن‌ها را تحت تاثیر تصمیمات، برنامه‌ها و خواسته‌های خود قرار دهند. در این بعد از جهانی شدن پرسش از نقش دولت و حکومت در فرایند جهانی شدن است.<ref>(پیشگاه هادیان، حمید،«جایگاه دولت‌ها در روند جهانی شدن (با تأ کید بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران)»</ref>
 
=== بعد علمی و فناوری ===
یکی دیگر از ابعاد مهم جهانی شدن است. از این منظر جهانی شدن با [[انقلاب علمی]] و دانسته‌های جدید مرتبط است. انقلاب علمی، دانش فنی، ارتباطات ونیروی انسانی نه تنها محرکه اصلی جهانی شدن هستند بلکه جهانی شدن وانقلاب علمی و جهش دانش فنی دوروی جدایی نا پذیر یک سکه محسوب می‌شوند. جهانی شدن به واسطه انقلاب علمی و اطلاعات راه را برای رسیدن به خدمات اطلاع رسانیاطلاع‌رسانی سریع به همهٔ مناطق از طریق تجارت و مبادله آزاد اطلاعات و آموزش همراه ساخته است.<ref name="ReferenceA" />
 
یکی دیگر از ابعاد مهم جهانی شدن است. از این منظر جهانی شدن با [[انقلاب علمی]] و دانسته‌های جدید مرتبط است. انقلاب علمی، دانش فنی، ارتباطات ونیروی انسانی نه تنها محرکه اصلی جهانی شدن هستند بلکه جهانی شدن وانقلاب علمی و جهش دانش فنی دوروی جدایی نا پذیر یک سکه محسوب می‌شوند. جهانی شدن به واسطه انقلاب علمی و اطلاعات راه را برای رسیدن به خدمات اطلاع رسانی سریع به همهٔ مناطق از طریق تجارت و مبادله آزاد اطلاعات و آموزش همراه ساخته است.<ref name="ReferenceA"/>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
== منابع ==
۱. زیرک، معصومه، «تحلیل پیامدها و دستاوردهای تجاری جهانی شدن، منطقه گرایی و الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی»، ماهنامه بررسی مسایل وسیاست‌های اقتصادی-شماره‌های ۸۳و۸۴، مهر وآبان ۱۳۸۷
 
۱۲. زیرک،جنانی، معصومهافشین ،«تحلیل-ضیائی پیامدهافر، ومنیژه، دستاوردهای«اجلاس داووس تجاریبرای جهانی شدن،شدن منطقهوراهکارهای گراییجهانی وشدن الحاقاقتصاد ایران به سازمان تجارت جهانی»، ماهنامه بررسی مسایلمسائل وسیاست‌هایو سیاست‌های اقتصادی-شماره‌های ۸۳و۸۴، مهر وآبان ۱۳۸۷.
 
۲. جنانی، افشین -ضیائی فر، منیژه،«اجلاس داووس برای جهانی شدن وراهکارهای جهانی شدن اقتصاد ایران»، ماهنامه بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی.
 
۳. الحمادی، عبدالله، «ماو مظاهر جهانی شدن»، ترجمه عبدالله نکونام قدیمی، همشهری، شماره ۲۲۴۳، سال هفتم، شهریور۸۱
 
۴. میر محمدی، داوود، «جهانی شدن، ابعاد و رویکردها»، فصلنامه مطالعات ملی،،ملی، شماره۱۱، سال سوم، بهار ۸۱
 
۵. کیانی، داوود، «فرهنگ جهانی؛ اسطوره یا واقعیت»، فصلنامه مطالعات ملی، شماره۱۰، سال سوم، زمستان۱۳۸۰
 
۶صداقت، پرویز، «سرشت جهانی شدن وزمینه‌های آن»، مجله بورس، سال۱۳۷۹
 
۸. لستر تارو، «آینده سرمایه داری»، ترجمه عزیزکیاوند، مؤسسه انشارات آگاه، سال۱۳۷۶
 
۹. بهکیش، محمد مهدی، «اقتصاد یران در بستر جهانی شدن» ،(۱۳۸۰)، نشرنی: تهران
 
۱۰. تهرانیان، مجید ودیگران، «جهانی شدن-چالش‌ها ناامنی‌ها»، به اهتمام اصغر افتخاری، تهران: پژوهشکدهٔ مطالعات راهبردی، سال۱۳۸۰
 
۱۱. توسلی، غلام عباسعباس، ،«جهانی شدن وتأثیر آن در ایران»
 
۱۲. البرو، مارتینمارتین، ،«عصر جهانی، جامعه‌شناسی پدیده جهانی شدن»، ترجمه نادر سالار زاده احمدی، سال ۱۳۸۱، نشر آزاد اندیشان: تهران
 
۱۳. پیشگاه هادیان، حمید، «جایگاه دولت‌ها در روند جهانی شدن (با تأ کید بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران)»
 
[[رده:جهانی‌سازی|جهانی سازی]]