باز کردن منو اصلی

تغییرات

'''جعفر بن علی''' (۲۲۶ - [[۲۷۱ (قمری)|۲۷۱]] هجری قمری) پسر [[علی نقی|علی بن محمد امام دهم شیعیان]] و برادر [[امام حسن عسکری|حسن بن علی عسکری]] ([[امام]] یازدهم [[شیعه|شیعیان]] [[شیعه دوازده‌امامی|دوازده‌امامی]]) است. در زمان حیات [[حسن عسکری]] کشمکش‌های زیادی بر سر امامت شیعیان بین جعفر و حسن عسکری و طرفداران دو برادر بوجود آمد. او پس از فوت برادرش، گفت برادرش هیچگاه فرزندی نداشته‌است. در حالی که صدها روایت در تولد حضرت حجه بن الحسن علیهما السلام موجود است <ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=۶بالکافی|نام خانوادگی=شیخ کلینی ، وفات ۳۲۹ ق|نام=محمد بن یعقوب|ناشر=دار الکتب الاسلامیه|سال=۱۴۰۷ ق|شابک=|مکان=تهران|صفحات=ج ۱، ص ۲۸۷ باب ما نص الله عز و جل و رسوله علی الائمه ع واحدا فواحدا}}</ref>
 
== چالش بین حسن عسکری و برادرش ==
پس از درگذشت [[هادی]]، امام دهم شیعیان، فریس بن حاتم قزوینی، از شیعیان پرنفوذ و نایبان اصلی هادی که در زمان [[امام شیعه]] از نیابت خلع شده‌بود، اعلام کرد که امام واقعی شیعه محمد فرزند بزرگ هادی بوده است که قبل از هادی فوت کرده است. اما او مقام امامت را از طریق غلام خود نفیس به جعفر (که بعدها توسط شیعیان جعفر کذاب نام گرفت) سپرده است. اقلیتی دیگر نیز ادعا کردند که هادی خود شخصاً جعفر را به امامت تعیین کرده است. در این زمان جعفر و اقلیتی از پیروانی که گرد خود جمع کرده بود، امامت برادر خود [[حسن عسکری]] را به چالش کشید. در این زمان پیروان حسن عسکری، جعفر را فاسد و شرابخوار در ملاعام می‌خواندند و چنین می‌گفتند که جعفر فرایض دینی را چهل روز رها کرده است تا [[شعبده بازی]] فرا بگیرد. در مقابل نیز پیروان جعفر، حسن عسکری را فاقد دانش لازم برای امامت شیعه می‌دانستند و پیروان حسن عسکری را حمّاریه می‌خواندند.<ref name="Modarressi 1993 71-76">{{harvnb|Modarressi|1993|p=71-76}}</ref>
 
بنابه روایت امام صادق علیه‌السلام از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم امامان و خلفای پس از او به تعداد ماه های سال و ۱۲ نفر خواهند بود که آن حضرت همه آن ها را یکی یکی نام برده و فرموده است آخرین آن ها هم نام من (محمد) و هم کنیه من (ابو القاسم) خواهد بود و او فرزند حسن عسکری علیه السلام است.<ref name=":0" /> و لین مساله بین شیعیان اثناعشری امری مسلم و پذیرفته شده در طول تاریخ است. با این وجود عده ای افراد با اغراض سیاسی و دتیوی سعی نموده اند، در میان شیعیان انحراف ایجاد کنند. از جمله جعفر کذاب فرزند امام هادی علیه السلام.
به گفته [[سید حسین مدرسی طباطبایی|حسین مدرسی]]، هر چند مشکل است که پذیرفت که شیعیان کسی که چنین آشکارا بی‌دین باشد را به عنوان امام پذیرفته بودند. اما به نظر می‌رسد که تا حدی حقیقت در این گزارش‌ها موجود است. خصوصاً آنهایی که مربوط به دوران جوانی جعفر است زیرا در دفاعیه‌ای که طرفداران جعفر علیه اتهامات وارد بر او داشتند چنین می‌گفتند که جعفر از شخصیت دوران جوانی‌اش فاصله گرفته است.<ref name="Modarressi 1993 71-76" />
 
پس از درگذشت [[هادی]]، امام دهم شیعیان، فریس بن حاتم قزوینی، از شیعیان پرنفوذ و نایبان اصلی هادی که در زمان [[امام شیعه]] از نیابت خلع شده‌بود، اعلام کرد که امام واقعی شیعه محمد فرزند بزرگ هادی بوده است که قبل از هادی فوت کرده است. اما او مقام امامت را از طریق غلام خود نفیس به جعفر (که بعدها توسط شیعیان جعفر کذاب نام گرفت) سپرده است. اقلیتی دیگر نیز ادعا کردند که هادی خود شخصاً جعفر را به امامت تعیین کرده است. در این زمان جعفر و اقلیتی از پیروانی که گرد خود جمع کرده بود، امامت برادر خود [[حسن عسکری]] را به چالش کشید. در حالی که بر امامت حضرت حسن عسکری علیه السلام روایات متواتر از شیعه و سنی از پیامبر موجود است<ref name=":0" /><ref name=":1">{{یادکرد کتاب|عنوان=الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد|نام خانوادگی=شیخ مفید ، وفات ۴۱۳ ق|نام=محمد بن محمد بن نعمان تلعکبری|ناشر=کنگره شیخ مفید|سال=۱۴۱۳ ق|شابک=|مکان=قم|صفحات=ج۲ ص ۳۲۶}}</ref> در این زمان پیروان حسن عسکری، جعفر را فاسد و شرابخوار در ملاعام می‌خواندند و چنین می‌گفتند که جعفر فرایض دینی را چهل روز رها کرده است تا [[شعبده بازی]] فرا بگیرد. در مقابل نیز پیروان جعفر، حسن عسکری را فاقد دانش لازم برای امامت شیعه می‌دانستند و پیروان حسن عسکری را حمّاریه می‌خواندند.<ref name="Modarressi 1993 71-76">{{harvnb|Modarressi|1993|p=71-76}}</ref> این نوع نگرش به مولا امام حسن عسکری علیه السلام درست نیست و ناشی از دوری مردم از آن امام همام می باشد که توسط حکومت ظالم عباسی در اسارت به سر می بردند<ref name=":1" /><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=اثبات الوصیه|نام خانوادگی=المسعودی|نام=علی بن الحسین ، وفات ۳۴۶ ق|ناشر=انصاریان|سال=۱۴۲۶ ق|شابک=|مکان=قم|صفحات=ص ۲۳۱}}</ref> و از این روی از علم و سرشار ان حضرت بی نصیب ماندند. اما شیعیان و خواص به محضر آن حضرت راه یافته و سوالات خود را می پرسیدند و پاسخ شایسته دریافت می نمودند. آن حضرت گاهی از وقایع آینده نیز به یادان خود اطلاع داده و در صورت صلاح دید از وقوع اتفاقات بد برای یاران خویش جلوگیری می کردند. به عنوان نمونه نامه ای که ابی القاسم اسحاق بن جعفر زبیری نوشتند و از کشته شدن معتز در بیست روز آینده خبر دادند و فرمودند از خانه خود خارج مشو. و همین اتفاق روی داد. <ref name=":1" /> در هر صورت جعفر کذاب سعی نمود برای معرفی خود به عنوان امام دوازدهم شیعیان، متوسل به دروغ های فراوانی علیه پیروان امام حسن عسکری علیه السلام شود.
 
[[عبدالعزیز ساچادینا]] می‌نویسد:<ref>Islamic Messianism: The Idea of Mahdī in Twelver Shīʻism By Abdulaziz Abdulhussein Sachedina, p. 41</ref>
 
== پس از مرگ حسن عسکری ==
بعد از مرگ [[حسن عسکری|حسن بن علی عسکری]] جعفر خواستار دریافت سهم الارث از اموال او شد؛ امری که بر طبق [[فقه شیعه]] و با توجه به آن‌که مادر حسن عسکری در قید حیات بود ممکن نبود.<ref name="b1">حسین مدرسی طباطبایی، ''مکتب در فرایند تکامل: نظری بر تطور مبانی فکری تشیع در سه قرن نخستین''، ترجمه هاشم ایزد پناه، نشر کویر، چاپ پنجم 1387، ص. 155.</ref> این مسئله نهایتاً پس از هفت سال کشمکش میان جعفر از یک سو و مادرش از سویی دیگر، با دخالت خلیفهٔ وقت (المعتمد) با تقسیم میراث میان مادر و خواهر و برادر ایشان خاتمه یافت.<ref name="b2">{{cite book|last=Moojan Momen|title=An introduction to Shiʻi Islam: the history and doctrines of Twelver Shiʻism|pages=161-163|isbn=۰۳۰۰۰۳۵۳۱۴, ۹۷۸۰۳۰۰۰۳۵۳۱۵}}</ref> جعفر کذاب برای به دست آوردن وجوهات شرعی شیعیان تلاش فراوانی می کرد. به عنوان نمونه وجوهاتی که قمی ها برای امام حسن عسکری علیه السلام می بردند و جعفر کذاب برای به چنگ آوردن آن وجوهات تلاش نمود و در نهایت خادم حضرت حجه بن الحسن علیهماالسلام در نزد آن ها حاضر شده و با این که اولین بار بود آن ها را میدید اما یکایک آن ها را به اسم خواند و پس از ایجاد اطمینان آنان را از چنگال جعفر کذاب و پادشاه وقت رها کرد. <ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الخرائج و الجرائح|نام خانوادگی=قطب الدین راوندی ، وفات ۵۷۳|نام=سعید بن هبه الله|ناشر=موسسه امام مهدی عج|سال=چاپ ۱۴۰۹|شابک=|مکان=قم|صفحات=ج ۳ ، ص ۱۱۰۷}}</ref> <ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=بحار الانوار|نام خانوادگی=علامه مجلسی وفات ۱۱۱۰ ق|نام=محمد باقر بن محمد تقی|ناشر=دار احیاء التراث العربی|سال=چاپ ۱۴۰۳|شابک=|مکان=بیروت|صفحات=ج ۵۲ ، ص ۴۹}}</ref>
 
اوبا این که رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بارها فرموده است حضرت حجه بن الحسن علیهما السلام و امام دوزادهم شیعیان فرزند امام حسن عسکری علیه‌السلام است، اما جعفر کذاب پس از درگذشت برادرش، گفت برادرش هیچگاه فرزندی نداشته‌است<ref>احمد کسروی، ''در پاسخ بدخواهان''، ۱۳۲۴.</ref> در عراق و کوفه بسیاری یا شایدتا حتیبدین اکثریتوسیله شیعیان، امامت جعفرخود را پذیرفتند.امام بزرگاندوازدهم وشیعیان متکلمانی از شیعه مانند [[علی بن حسین بن فضال]]، برجسته‌ترین روحانی شیعه در کوفه، از این جمله بودند.بنامد اما جعفر نیز مدت زیادی عمر نکرد و چند سالی پس از مرگ حسن عسکری مُرد.<ref>{{harvnb|Modarressi|1993|p=77-85}}</ref> و این در حالی بود که شیعیان زیادی فرزند امام حسن عسکری ع را چندین بار دیده بودند.<ref name=":0" /><ref name=":0" />
 
او بعدها در میان [[شیعیان دوازده امامی]] به جعفر کذاب معروف شد. و<ref>{{یادکرد بهکتاب|عنوان=الهدایه سببالکبری|نام توبهخانوادگی=خصیبی جعفر، توابوفات ۳۳۴ ق|نام=حسین گرفت.{{مدرکبن حمدان|ناشر=البلاغ|سال=چاپ ۱۴۱۹ ق|شابک=|مکان=بیروت|صفحات=ص ۲۴۸}}</ref>
 
== پانویس ==
کاربر گمنام