تفاوت میان نسخه‌های «سلطان محمود غزنوی»

ابرابزار
(ابرابزار)
[[پرونده:Mahmud and Ayaz and Shah Abbas I.jpg|بندانگشتی|250px|چپ|'''محمود و ایاز'''. سلطان محمود (با جامه سرخ‌رنگ) دست شیخ را می‌فشرد. [[ملک ایاز]] پشت سر شیخ ایستاده. در سمت راست نگاره، [[شاه عباس یکم]] دیده می‌شود.]]'''ابوالقاسم محمود بن سبکتکین''' (۳۶۱-۴۲۱ ه‍. ق)، ملقب به سیف‌الدوله، یمین‌الدوله، امین‌الملة، غازی و مشهور به '''سلطان محمود غزنوی''' پادشاه سلسله [[غزنویان]] بود. سلطان محمود که اولین فرمانروای مستقل و بزرگ‌ترین فرد خاندان [[غزنوی]] است. به جنگاوری و بی‌باکی و کثرت فتوحات و شکوه دربار در تاریخ اسلام، مخصوصاً غزوات او در [[هند]] و غنایمی که از آنجا آورده مشهوراست. وی اولین فرمانروا در قلمرو خلافت اسلامی است که به خود عنوان «سلطان» داد تا استقلال خود را از دستگاه [[خلافت]] نشان دهد هر چند خلیفه فقط لقب امیر را برای او پذیرفته بود. وی شهر [[غزنه]] را به مرکز امپراتوری خود که شامل افغانستان امروزی، شمال غرب هند، قسمتی از [[پاکستان]] امروزی می‌شد تبدیل نمود.
 
'''ابوالقاسم محمود بن سبکتکین''' (۳۶۱–۴۲۱ ه‍. ق)، ملقب به سیف‌الدوله، یمین‌الدوله، امین‌الملة، غازی و مشهور به '''سلطان محمود غزنوی''' پادشاه سلسله [[غزنویان]] بود. سلطان محمود که اولین فرمانروای مستقل و بزرگ‌ترین فرد خاندان [[غزنوی]] است. به جنگاوری و بی‌باکی و کثرت فتوحات و شکوه دربار در تاریخ اسلام، مخصوصاً غزوات او در [[هند]] و غنایمی که از آنجا آورده مشهوراست. وی اولین فرمانروا در قلمرو خلافت اسلامی است که به خود عنوان «سلطان» داد تا استقلال خود را از دستگاه [[خلافت]] نشان دهد هر چند خلیفه فقط لقب امیر را برای او پذیرفته بود. وی شهر [[غزنه]] را به مرکز امپراتوری خود که شامل افغانستان امروزی، شمال غرب هند، قسمتی از [[پاکستان]] امروزی می‌شد تبدیل نمود.
 
== زندگی‌نامه ==
 
== وضعیت علم و ادب در دوران سلطنت محمود ==
اجتماع علما و شعرا در دستگاه محمود غزنوی و اشعار و کتبی که به نام او ترتیب یافته نام او را در اطراف عالم معروف کرده‌است. معروفترین شاعران دربار او عبارت بودند از: [[عنصری بلخی]]، [[فرخی سیستانی]]، [[عسجدی مروزی]]، [[زینتی]]، [[منشوری سمرقندی]]، [[کسائی مروزی]] و [[غضائری رازی]]. اگر چه [[فردوسی توسی]] در زمان او می‌زیست و [[شاهنامه]] را به او تقدیم کرد ولی وابستگی به دربار محمود نداشت. از میان دانشمندان دستگاه محمودی نام‌آورتر از [[ابوریحان بیرونی]] نیست. از وزیران نامی دستگاه سلطان محمود این اشخاص بوده‌اند: [[فضل بن احمد اسفراینی]]، [[ابوالقاسم احمد بن حسن میمندی]] و [[ابوعلی حسن بن محمد بن میکال]] معروف به [[حسنک وزیر]]. دبیر مخصوص دربار سلطان‌محمود [[ابونصر مشکان]] بوده‌است.{{پانویس}}
 
== عقاید مذهبی سلطان محمود ==
سلطان محمود در مذهب [[حنفی]] تعصب داشت. [[محمد بن عبدالکریم شهرستانی]] در ''[[ملل و نحل]]'' می‌نویسد گویا کرّامی بوده‌است و یکی از مردم خراسان موسوم به [[محمد بن کرام|عبدالله بن کرام]] به زهد ریائی و حیله و تزویر جمعی کثیر را تابع مذهب خود گردانید و از جملهٔ اتباع او یکی سلطان محمود بود که برای [[شیعیان]] سخت می‌گرفت. به علت تعصب شدید محمود، گروه کثیری از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] در فرارود ([[ماوراءالنهر]]) و [[خراسان]] و [[ری]] کشته شدند و یاران [[مجدالدوله دیلمی|مجدالدوله]] به جرم [[معتزلی]] بودن از دم شمشیر گذشتند و قسمت اعظم کتابخانهٔ نفیس مجدوالدوله طعمهٔ آتش سلطان محمود شد. همچنین گفته می‌شود [[ابن فورک]] به دستور پس از اینکه مدتی در غزنه بود و می‌خواست به نیشابور بازگردد، در راه کشته یا سم‌ خورانده شد.
 
== منابع ==
{{پانویس}}
{{انبار-رده}}
{{ویکی‌گفتاورد}}
 
{{ترتیب‌پیش‌فرض:سلطان محمود غزنوی}}
 
[[رده:ایرانی‌تبارها]]
[[رده:تاریخ پاکستان]]