تفاوت میان نسخه‌های «عرض (فلسفه)»

جز
(الگو شعر)
 
== عرض عام ==
 
هر کلی که خارج از ذات [[موضوع]] بودن و بر بیش از افراد یک حقیقت عرض باشد و بر آن حمل شود، عرض عام نامیده می‌شود. مانند «متحرک» که برای انسان عرض عام است زیرا گوسفند و آهو نیز متحرک هستند، در حالی که انسان نیستند. «متحرک» برای حیوان نیز عرض عام است زیرا اجسام نیز می‌توانند متحرک باشند. «سفید» نسبت به شکر عرض عام است؛ زیرا اختصاصی شکر نیست و خرگوش نیز می‌تواند سفید باشد.
 
== عرض خاص ==
 
آن کلی است که خارج از ذات موضوع و بر افراد بیش از یک حقیقت عارض نباشد. عرض خاص مساوی با افراد یک حقیقت است و ممیز افراد موضوع خود می‌باشد. عرض خاص ممیز ماهیت نیست بلکه افراد ماهیت را از جهت داشتن صفات خارجی که مختص به یک حقیقت هستند، از افراد غیر از این حقیقت که در جنس با یکدیگر مشترک‌اند تمیز می‌دهد و از افراد بیگانه جدا می‌کند. مانند «متمدن» که نسبت به انسان عرضی است، اما اختصاص به افراد انسان دارد و حیوانات نمی‌توانند متمدن باشند.
 
عرض بر نه قسم است :[[کم|کم،]] [[کیف]]، [[وضع]]، [[این]]، [[له]]، [[متی]]، [[اضافه|اضافه،]] [[فعل]] و [[انفعال]] که دراین بیت آمده است <ref>بدایة الحکمة از علامه طباطبائی</ref>
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|کم و کیف وضع این له ز بعدش هم متی| همچنین باشد مضاف و فعل و بعدش انفعال}}
{{پایان شعر}}
فلاسفه قدیم مجموعه جوهر و اعراض نه‌گانه را که جنس عالی همه موجودات هستی است [[مقولات عشر]] نامیده‌اند<ref>ابن سینا، الشفاء، کتاب المنطق، المقولات، تصدیر دکتر ابراهیم مدکور، انتشارات مرعشی نجفی، قم، ۱۳۶۴، ص۵.</ref>
</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
{{پانویس}}
 
== منبعمنابع ==
* {{یادکرد-ویکی|پیوند=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Accident_(philosophy)&oldid=591701139|عنوان=Accident (philosophy)|زبان=انگلیسی|بازیابی=۲۰ فوریه ۲۰۱۴}}