تفاوت میان نسخه‌های «زبان‌شناسی رایانشی»

اطلاعات کمی کامل تر شد
(اطلاعات کمی کامل تر شد)
{{زبان‌شناسی}}
'''زبان‌شناسی رایانشی''' (Computational Linguistics): به زبان ساده میتوان گفت این حوزه ی مطالعاتی در پی آن است تا به کامپیوتر توانایی درک و تولید زبان طبیعی را بدهد. زبانشناسی رایانشی که به آن زبانشناسی محاسباتی نیز میگویند حوزه‌ای میان‌رشته‌ای است که می‌کوشد با بهره‌گیری از روش‌های آماری و قاعده‌بنیاد (rule-based)، به مدل‌سازی زبان طبیعی بپردازد. به شکل سنتی امر زبانشناسی رایانشی توسط دانشمندان کامپیوتری صورت می‌گرفت که در حوزه پردازش یک زبان خاص توسط کامپیوتر تخصص لازم را کسب کرده بوند. امروزه زبان شناسان رایانشی به عنوان اعضای گروه‌های میان رشته‌ای به فعالیت می‌پردازند، که اعضای این تیم‌ها می‌توانند شامل زبان‌شناسان (به شکل خاص در زمینه زبان‌شناسی همگانی تخصص دارند)، کارشناسان زبان (افرادی با پیش زمینه و تا حدی دارای مهارت‌های عملی مرتبط با پروژه مورد نظر)، و دانشمندان علم کامپیوتر باشند. به طور کلی، زبان‌شناسی رایانشی از همکاری دانشمندان و کارشناسان رشته‌های [[زبان‌شناسی]]، [[علوم رایانه‌ای]]، متخصصین زمینهٔ [[هوش مصنوعی]]، [[ریاضی]]، [[منطق]]، [[علوم شناختی]]، [[روان‌شناسی شناختی]]، [[روان-زبان‌شناسی]]، [[مردم‌شناسی]]، [[عصب‌شناسی]] و برخی دیگر رشته‌ها استفاده می‌کند.
'''زبان‌شناسی رایانشی''' (Computational linguistics) حوزه‌ای میان‌رشته‌ای است که می‌کوشد با بهره‌گیری از روش‌های آماری و قاعده‌بنیاد (rule-based)، به مدل‌سازی زبان طبیعی بپردازد.
به شکل سنتی امر زبانشناسی رایانشی توسط دانشمندان کامپیوتری صورت می‌گرفت که در حوزه پردازش یک زبان خاص توسط کامپیوتر تخصص لازم را کسب کرده بوند. امروزه زبان شناسان رایانشی به عنوان اعضای گروه‌های میان رشته‌ای به فعالیت می‌پردازند، که اعضای این تیم‌ها می‌توانند شامل زبان‌شناسان (به شکل خاص در زمینه زبان‌شناسی همگانی تخصص دارند)، کارشناسان زبان (افرادی با پیش زمینه و تا حدی دارای مهارت‌های عملی مرتبط با پروژه مورد نظر)، و دانشمندان علم کامپیوتر باشند. به طور کلی، زبان‌شناسی رایانشی از همکاری دانشمندان و کارشناسان رشته‌های [[زبان‌شناسی]]، [[علوم رایانه‌ای]]، متخصصین زمینهٔ [[هوش مصنوعی]]، [[ریاضی]]، [[منطق]]، [[علوم شناختی]]، [[روان‌شناسی شناختی]]، [[روان-زبان‌شناسی]]، [[مردم‌شناسی]]، [[عصب‌شناسی]] و برخی دیگر رشته‌ها استفاده می‌کند.
 
زبان‌شناسی رایانشی دارای زیر شاخه‌های نظری و کاربردی می‌باشد. زبان‌شناسی رایانشی نظری به بررسی و مطالعه [[زبان‌شناسی نظری]] با در نظر داشتن علوم شناختی می‌پردازد و زبانشناسی رایانشی کاربردی نتیاج کاربردی بحث مدل سازی برای زبان را مد نظر قرار می‌دهد.<ref>Hans Uszkoreit. What Is Computational Linguistics? [http://www.coli.uni-saarland.de/~hansu/what_is_cl.html] Department of Computational Linguistics and Phonetics of Saarland University</ref>
 
در ایران، این رشته در حال حاضر توسط دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی ارشد ارائه میشود.
 
== خاستگاه ==
بعد از بررسی نحوه انجام ترجمه صحیح توسط انسان‌ها چنین مشاهده شد که فرد مترجم می‌بایست به [[دستور]]، [[تکواژشناسی]] و همچنین [[نحو|قواعد نحوی]] هر دو زبان آگاهی داشته باشد. مبانی آگاهی از نحو نیز، داشتن دانش [[معناشناسی]]، [[واژگان]] و همچنین [[کاربردشناسی]] شناسایی شدند؛ بنابراین تلاش در جهت تحقق ترجمهٔ ماشینی به شاخه‌ای پیچیده از علوم برای توصیف، نمایش و پردازش ماشینی زبان‌های انسانی تبدیل شد.<ref>[http://www-nlpir.nist.gov/MINDS/FINAL/NLP.web.pdf Natural Language Processing by Liz Liddy, Eduard Hovy, Jimmy Lin, John Prager, Dragomir Radev, Lucy Vanderwende, Ralph Weischedel]</ref>
 
== چند مورد از موارد کاربرد: ==
در مورد استفاده از آن از جمله می‌توان به کاربردهای زیر اشاره کرد:
 
=== - فرایافت concept و تجزیه زبانهای برنامه‌نویسی ===
[[نوآم چامسکی]] توانست تشابه زبانهای طبیعی و زبانهای برنامه‌نویسی را به اثبات برساند. یعنی یک زبان رایانه‌ای مانند زبانهای طبیعی دارای یک دستور زبان و یک فرهنگ می‌باشد.
تفسیر یک متن از تجزیهٔ واژه‌ها lexicon آغاز سپس با تجزیه نحو syntax و در آخر با تجزیه مفهوم semantic آن پایان میابد.
 
=== - ترجمه ماشینی ===
مقالهٔ اصلی: [[ترجمه ماشینی]] (خودکار)
 
این شاخه از زبان‌شناسی رایانه‌ای زمان درازی کم‌اهمیت جلوه می‌کرد. اما امروزه یکی از موارد مورد علاقه پژوهشگران این رشته می‌باشد. پس از مرحلهٔ شکافت واژه‌ها و نحو می‌باید تجزیهٔ مفهوم و سپس پرگماتیک را نیز افزود. در واقع این دو کوشش بر شناخت مفهوم خاص یک واژه در مکانی که ظاهر می‌شود را دارد.
 
'''<big>- بازشناسی گفتار و متن و تبدیل آنها به یکدیگر</big>'''
=== پرسش و پاسخ با زبانهای طبیعی ===
 
'''<big>- تبدیل تصویر به متن قابل پردازش</big>'''
 
'''<big>- مطالعات شناختی درباره نحوه پردازش زبان توسط مغز انسان و مدلسازی آن توسط کامپیوتر</big>'''
 
=== - پرسش و پاسخ با زبانهای طبیعی ===
این ایده مدتی به‌عنوان پاسخی قانع‌کننده به مسئله ارتباط انسان و ماشین تلقی می‌شد. این دید در واقع جنبهٔ گسترده‌تری از دستور زایشی چامسکی است.
 
=== - صرف محاسباتی ===
مقالهٔ اصلی: [[صرف محاسباتی]]
 
کاربر ناشناس