تفاوت میان نسخه‌های «استخوان خاجی»

۷٬۷۶۶ بایت اضافه‌شده ،  ۴ سال پیش
ابرابزار
(ابرابزار)
{{Infobox Bone |
Name = استخوان خاجی |
Latin = os sacrum |
GraySubject = ۲۴ |
GrayPage = ۱۰۶ |
Image = Gray95.png |
Caption = استخوان ساکروم،خاجی، نمای لگنی |
Image2 = Gray241.png |
Caption2 = استخوان ساکرومخاجی در بین دو [[لگن خاصره|استخوان لگنی]]. |
Articulations = |
MeshName = Sacrum |
}}
 
'''استخوان خاجی''' یا '''ساکروم'''{{انگلیسی|Sacrum}} (استخوانی فرد و پهن و مثلثی‌شکل در بدن انسان است که در پایه ستون مهره‌ها، بعد از بخش کمری و قبل از [[دنبالچه]])، تشکیلواقع می‌گرددشده است. این استخوان دربه واقعشکل ازهرم جوشمربع‌القاعده‌ای خوردناست پنجکه مهرهقاعده انتهاییآن (بعددر ازبالا [[مهره‌هایو کمری]])رأس تشکیلآن شدهدر استپایین وقرار ازدارد. دواستخوان پهلوخاجی بادر [[استخوانزنان هیپ]]پهن‌تر مفصلو می‌شودکوتاه‌تر از مردان است.
 
استخوان خاجی در واقع از جوش خوردن پنج مهره انتهایی (S1–S5) تشکیل شده است و از دو پهلو با [[استخوان بی‌نام]] (هیپ) مفصل می‌شود. مهره‌های خاجی دارای انحنایی به صورت تحدب به عقب هستند که جزء انحنای اولیه محسوب می‌شود.
 
استخوان خاجی، با قسمت [[استخوان تهیگاهی|تهیگاهی]] (ایلیوم) استخوان بی‌نام، تشکیل مفصل خاجی‌تهیگاهی (ساکروایلیاک)، با اتصال به مهره L5، تشکیل مفصل کمری‌خاجی (لومبوساکرال) و با اتصال به مهره اول دنبالچه (CO1)، تشکیل مفصل خاجی‌دنبالچه‌ای (ساکروکوکسیژئال) را می‌دهد.
 
==ساختار==
 
نکات مهم کالبدشناختی استخوان خاجی:
 
:انحنای خاجی، از مفصل کمری‌خاجی شروع و تا رأس استخوان [[دنبالچه]] امتداد دارد.
:مجرای خاجی، از بدنبال هم قرار گرفتن سوراخ‌های مهرهای مهره‌های S1_S4 تشکیل می‌شود. این کانال در محاذات مهرهٔ چهارم خاجی (S4) پایان می‌پذیرد.
:قاعده استخوان خاجی که در بالا قرار دارد، پهن بوده و توسط سطح فوقانی مهرهٔ S1 تشکیل می‌شود.
:رأس استخوان خاجی در پایین قرار دارد و از سطح تحتانی مهرهٔ S5 تشکیل می‌شود. قاعده خاجی با مهرهٔ L5 و رأس آن، با قاعده استخوان دنبالچه مفصل می‌شود.
:استخوان خاجی دارای ۲ سطح قدامی (لگنی)، خلفی، و ۵ سطح مفصلی (دو سطح مفصلی طرفی راست و چپ جهت مفصل شدن با استخوان تهیگاهی، دو سطح مفصلی جهت مفصل شدن با مهرهٔ L5 و یک سطح مفصلی در رأس استخوان جهت مفصل شدن با مهرهٔ CO1 می‌باشد که جدار خلفی لگن حقیقی را تشکیل می‌دهد. سطح قدامی، مقعر و سطح خلفی محدب بوده و سطوح طرفی راست و چپ دارای سطوح مفصلی گوشی‌شکل به شکل L می‌باشند که با قسمت تهیگاهی استخوان‌های بی‌نام راست و چپ مفصل می‌شوند.
:به برجستگی لبه فوقانی سطح قدامی بدنه مهرهٔ S1، [[دماغه خاجی]] می‌گویند که در محاذات زاویه خاجی‌مهره‌ای (ساکروورتبرال) قرار دارد.
:در طرفین بدنه مهره‌های خاجی در سطح قدامی، ۴ جفت سوراخ بنام سوراخ‌های قدامی (لگنی) خاجی وجود دارد که محل خروج شاخه‌های قدامی اعصاب خاجی فوقانی هستند.
:در سطح خلفی خاجی، ۴ جفت سوراخ بنام سوراخ‌های خلفی (پشتی) خاجی وجود دارد که محل خروج شاخه‌های خلفی اعصاب خاجی فوقانی می‌باشند.
:بین مهره‌های خاجی دیسک بین مهرهای وجود ندارد و خطوط عرضی که تعداد آن‌ها ۴ عدد می‌باشد، معادل دیسک‌های بین مهرهای می‌باشند (این خطوط در سطح قدامی استخوان خاجی و بین هر جفت سوراخ‌های قدامی خاجی دیده می‌شود).
:در سطح قدامی و در طرفین بدنه، توده‌های طرفی قرار دارند که این توده‌های طرفی در مهرهٔ S1، [[بال خاجی]] را تشکیل می‌دهند.
:در سطح خلفی خاجی، ۳ ستیغ وجود دارد: الف) ستیغ خارجی خاجی: زوائد عرضی مهره‌های خاجی به یکدیگر متصل شده و این ستیغ را تشکیل می‌دهند. این ستیغ، در طرفین ستیغ بینابینی قرار دارد. ب) ستیغ بینابینی خاجی: زوائد مفصلی مهره‌های خاجی به یکدیگر متصل شده و این ستیغ را تشکیل می‌دهند. این ستیغ، در طرفین ستیغ وسطی قرار دارد. پ) ستیغ وسطی خاجی: زوائد خاری مهره‌های خاجی به یکدیگر متصل شده و این ستیغ را تشکیل می‌دهند که در قسمت وسط سطح خلفی قرار دارد.
:دهانه خاجی (ساکرال هیاتوس): این دهانه در مهرهٔ S5 و به دلیل عدم اتصال [[لامیناها]] به یکدیگر و در خط وسط تشکیل می‌شود که محل خروج اعصاب S5.N و Coccygeal.N می‌باشد.
:توبروزیتی خاجی، در سطح خلفی استخوان خاجی و در قسمت فوقانی ستیغ خارجی خاجی قرار دارد.
:مهرهٔ S5 دارای دو شاخ می‌باشد که به آنها، شاخ‌های خاجی گویند.
:مهرهٔ S4، زائده خاری ندارد.
:سوراخ‌های قدامی و خلفی خاجی، از طریق سوراخ بین مهره‌ای، با مجرای خاجی ارتباط دارند. در این کانال، الیاف دم اسبی (Cauda Equina)، رشته مهار انتهایی (Filum Terminal)<ref name="isbn1-57947-669-4">{{cite book |author=Kirschner, Celeste G. |title=Netter's Atlas Of Human Anatomy For CPT Coding |publisher=American medical association |location=Chicago |year=2005 |isbn=1-57947-669-4 |oclc= |doi= |page=274}}</ref> و پرده‌های مننژ قرار دارند.
:مهرهٔ S1، مشخصات مهرهٔ نمونه را دارا می‌باشد.
:دماغه (پرومونتاری) خاجی، دارای شیبی با زاویه ۳۰ درجه و به سمت جلو می‌باشد و در معاینات بارداری، شاخص قطر قدامی‌خلفی لگن می‌باشد.
:نقطه میانی مفصل خاجی‌تهیگاهی (ساکروایلیاک)، PSIS (خار خاصره‌ای خلفی فوقانی)، انتهای فضای زیرسخت‌شامه‌ای (ساب‌دورال) و انتهای فضای زیرعنکبوتیه‌ای (ساب‌آراکنوئید) در محاذات مهرهٔ S2 می‌باشند؛ شروع [[راست‌روده]] و PIIS (خار خاصره‌ای خلفی تحتانی)، در محاذات مهرهٔ S3 می‌باشد؛ رشته انتهایی، در محاذات مهره‌های S3 & S4 می‌باشد؛ دهانه (شکاف) خاجی و انتهای کانال خاجی، در محاذات مهرهٔ S4 می‌باشد.
:استخوان خاجی دارای ۲۱ مرکز اولیه و ۱۴ مرکز ثانویه استخوان‌سازی می‌باشد.
:کنار تحتانی بدنه مهرهٔ L1، انتهای نخاع و کنار تحتانی بدنه مهرهٔ S2، انتهای پرده‌های [[مننژ]] می‌باشد.
 
== نگارخانه ==
== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد |کتاب = آناتومی گری برای دانشجویان. جلد اول: تنه |نویسنده = ریچارد دریک، آدام میچل، وین وگل |ترجمه=غلامرضا حسن‌زاده، سید بهنام‌الدین جامعی و...و… |ناشر = انتشارات خسروی |چاپ=اول |سال=۱۳۸۸ |شابک= ISBN 978-600-5523-30-0}}
*Foster, F.D. (1891-1893). An illustrated medical dictionary. Being a dictionary of the technical terms used by writers on medicine and the collateral sciences, in the Latin, English, French, and German languages. New York: D. Appleton and Company.
*Sonek JD; Gabbe SG; Landon MB; Stempel LE; Foley MR; Shubert-Moell K (March 1990). "Antenatal diagnosis of sacral agenesis syndrome in a pregnancy complicated by diabetes mellitus". Am. J. Obstet. Gynecol. 162 (3): 806–8.
{{ویکی‌انبار-رده|Human anatomy, sacrum}}
{{استخوان‌های اسکلت}}
۱۴۹٬۷۹۷

ویرایش