تفاوت میان نسخه‌های «گنج‌علی خان»

بدون خلاصه ویرایش
[[پرونده:Ganjalikhan.JPG|بندانگشتی|گنجعلیخان،گنج‌علی خان، حاکم بزرگ کرمان]]
 
'''گنج‌علی خان''' از حکام مشهور زمانِ [[شاه عباس بزرگ|شاه عباس]] صفوی است که از سال ۱۰۰۵ تا ۱۰۳۴ هجری قمری بر کرمان فرمانروایی و آثار و بناهای زیادی بنا کرد و در آبادی این منطقه کوشش کرد.<ref>{{cite web|title=ʿGANJ-ʿALĪ KHAN |url=http://www.iranicaonline.org/articles/ganj-ali-khan|work=online edition|publisher=Encyclopædia Iranica}}</ref>
 
از خدمات به جا مانده وی می‌توان به [[مجموعه گنجعلیخانگنج‌علی خان]] اشاره کرد.
 
== زندگی‌نامه ==
== و او گنجعلیخان شد ==
آن روزهایی که عباس میرزا (همان شخصی که بعدها [[شاه عباس]] شد) در هرات تحت نظر بود، گنجعلیگنج‌علی بیگ از امرای زیک در جرگ خدام مخصوص و معتبر درگاه شاهزاده بود و از کمال کاردانی به هر خدمتی که مأمور شدی حسن کفایت ظاهر کردی. قرار بود به دستور شاه اسماعیل دوم عباس میرزا هم مثل سایر شاهزادگان بقتل برسد. اما در همان روز خبر مرگ شاه رسید(۹۸۵ه. ق. ۹۵۵ه. ش. ۱۵۷۷م) و علیقلیخان شاملو و مرشد قلیخان استاجو و همین گنجعلیگنج‌علی بیگ شاهزاده را حفظ کردند و بعدها او را بطرف پایتخت حرکت دادند. در مشهد بود که مرشد قلیخان لقب خانی به گنجعلیگنج‌علی بیگ داد و او گنجعلیخانگنج‌علی خان شد.<ref>[http://www.ketabname.com/main2/lists/from_this_author.php?id=10-2-1-3&chlang=fa بخش ویژهٔ تألیفات و آثار مربوط به دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی]</ref>
 
[[شاه عباس]] همیشه به گنجعلیخانگنج‌علی خان احترام می‌گذاشت و او را بابا خطاب می‌کرد.
 
گنجعلیخانگنج‌علی خان از ۱۰۰۵ه. ق. (۹۷۴ه. ش) (۱۵۹۶م) تا ۱۰۳۴ه. ق. (۱۰۰۲ه. ش) (۱۶۲۴م) حاکم کرمان بوده و پس از او نیز پسرش محمدذوق حکومت کرمان را داشت. حوزه حکومتی گنجعلیخانگنج‌علی خان از مرز فارس تا سرحد قندهار کشیده می‌شد و تمام کرمان و بلوچستان و قائنات و سیستان را در بر می‌گرفت.
 
گنجعلیخانگنج‌علی خان از امرایی است که در زمان او اقدامات بسیار اساسی و مهمی در [[کرمان]] شده است. تمام راه‌ها که به دریا ختم می‌شد امن و امان شد و تجارت رونق گرفت.
 
گنجعلیخانگنج‌علی خان با سپاه [[کرمان]] در بیشتر لشکر کشی‌های [[شاه عباس]] شرکت داشت چنان‌که در ۱۰۰۶ ه.ق. از طریق طبس به جنگ ازبکان رفت و در سال ۱۰۱۱ ه.ق. برای دفع عبدالباقی خان ازبک خود را به خراسان رسانید و در این جنگ امرای بزرگی مثل اللهوردی خان نیز حضور داشتند. در سال ۱۰۱۳ ه.ق. برای جنگ با عثمانی‌ها به آذربایجان رفت و تا دریاچه وان رسید.
در سال ۱۰۲۰ه. ق. به بلوچستان لشکر کشید و قلعه بن فهل (بم پور) را گرفت. در سال ۱۰۲۵ه. ق. عازم گرجستان و جنگ با عثمانی شد. در سال ۱۰۲۸ که شاه عباس عازم قندهار شد گنجعلیخانگنج‌علی خان نیز با او بود و در همین وقت بود که حکومت قندهار و توابع را هم به ایالت پناه گنجعلیخانگنج‌علی خان حاکم کرمان التفات فرمودند.<ref name="گنجعلیخان، محمد باستانی پاریزی">گنجعلیخان، محمد باستانی پاریزی</ref>
 
== فرجام کار ==
[[پرونده:تندیس گنجعلیخانگنج‌علی خان.jpg|بندانگشتی|تندیس گنجعلیخانگنج‌علی خان نصب شده در [[مجموعه گنجعلیخانگنج‌علی خان|میدان گنجعلیخانگنج‌علی خان]]]]
گنجعلیخانگنج‌علی خان در سال ۱۰۳۳ه. ق. یا به روایت صحیحترصحیح‌تر در سال ۱۰۳۴ه. ق؛ و هنگامی که بر بالای ایوان ارگ قندهار در سریری که به محجر ایوان تکیه داشت خوابیده بود محجر سستی پذیرفته، او در میان خواب و بیداری از سریر نطع خزیده، به پایین افتاده و بدرود حیات گفت.
 
پسرانش محمدذوق و [[علی‌مردان خان (سردار)|علی‌مردان خان]] نعش پدر را از قندهار به مشهد مقدس معلی نقل نموده و در روضه رضویه در جوار بارگاه ملکوتی [[امام رضا]] (ع) مدفون گردانید.
 
حکومت گنجعلیخانگنج‌علی خان حدود سی سال طول کشید که درست مقارن با دوران شگفتی و قدرت [[شاه عباس]] کبیر است. گنجعلیخانگنج‌علی خان از همان روز نخست ورود خویش شروع به اقدامات عمرانی اساسی کرد. او برای اینکه در وسط شهر تفرج گاه‌های عمومی وجود داشته باشد ابتدا یک میدان بزرگ ایجاد کرد. این میدان که بیش از ۱۰۰ متر طول و ۵۰ متر عرض دارد از چهار طرف به بناهای اختصاصی محصور گردیده و یک مجموعه عالی از آثار عمرانی عصر صفوی به شمار می‌رود.
 
== نامه شاه عباس به گنجعلیخانگنج‌علی خان ==
از [[شاه عباس]] به گنجعلیخانگنج‌علی خان حاکم کرمان:
گنجعلیخانگنج‌علی خان! جمعی از حرکات و رفتار تو بد می‌گفتند خواستم شخصاً تحقیق کنم. به همین جهت به کرمان آمدم و همان روزی که تو به جمعی به سرآسیا می‌رفتی به این شهر رسید. با جمعیت به سرآسیا (سراسیاب فرسنگی کنونی) آمدم. سه شب در فلان کاروانسرا ماندم و بر من یقین شد که آنچه درباره تو گفته‌اند دروغ و خطا بوده است.
 
امروز حکومت هرات و قندهار نیز به حکومت تو اضافه می‌شود. تو بناهای خود از مسجد و حمام و آب انبار همه را به همان صورت که شروع کرده‌ای تمام کن ... چه، شکایت و فریادهای مردم تمام می‌شود اما عمارات و آثار خیر باقی می‌ماند ...<ref name="گنجعلیخان، محمد باستانی پاریزی"/><ref>زندگانی شاه عباس اول ج2 ص379</ref>
[http://www.ketabname.com/main2/lists/from_this_author.php?id=10-2-1-3&chlang=fa بخش ویژهٔ تألیفات و آثار مربوط به دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی]
 
[https://www.facebook.com/ganjalikhankerman صفحه فیس بوک گنجعلیخانگنجعلی خان]
 
{{ژنرال ایرانی}}