باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
'''سارگن دوم''' امپراتور [[آشور]] (۷۲۲–۷۰۵ ق‌م) و بنیان‌گذار سلسله سارگون. در زمان سارگون دوم، دولت آشور که قدرتمند شده بود، پیشروی خود را به داخل فلات ایران ادامه داد. قدیمی‌ترین مطلب مربوط به شهر [[تبریز]]، در کتیبه سارگن دوم پادشاه آشور آمده است که آن را شهری بزرگ، آباد و دارای باروی تو در تو وصف کرده است.
 
شهر '''ایزیرتا''' (یا '''ایزیرتو''')<ref>Izirtu,Izirta</ref> که [[سقز]] کنونی باشد، قبل از اولین اتحاد [[اتحادیه قبایل ماد]] به عنوان پایتخت [[ماننا]] شناخته می‌شده است. گفته شده که این شهر با نام [[ایزیرتا]] در زمان نخستین اتحادیهٔ ماد، پایتخت مادها بود. سرکردگان ماد در اطراف این شهر استحکاماتی برای خود ساختند که از آن جمله [[زیویه (دژ)|زیویه]]<ref>[[ایزبیا]]، [[ایزیبیا]]</ref> و [[قپلانتوی]] کنونی<ref>[[آدامائیت]]</ref> را می‌توان نام برد.
 
== دخالت در ماننا ==
 
== تصرف ماد و ماننا ==
سارگون دوّم به آشور بازنگشت و [[ایزیرتو]] پایتخت ماننا و دو قلعهٔ مهّم مرکزی [[زیبیه]]<ref>اکنون محل زیبیه معلوم شده است در ۱۸ کیلومتری تپهٔ [[زیویه (دژ)|زیویه]] و در ۲۴ کیلومتری جنوب [[سقز]] - [[سنندج]] قرار دارد. نزدیک نقطهٔ مزبور دهکده‌ای بنام '''صاحب''' وجود دارد که [[گودار]] آن را با [[آرمائیت]] یکی می‌داند. تپهٔ [[کاپلانتو]] در ۵ کیلومتری جنوب شرقی [[زیویه (دژ)|زیویه]] را وی همان [[ایزیرتو]] می‌شمارد ولی این نظر مورد تردید است.</ref> و [[آرمائیت]]<ref>Zibie, Armait</ref> را تصرف کرد. اولوسونو خویشتن را تسلیم رأفت و عنایت سلطان فاتح کرد و پادشاهی به وی بازگشت.<ref>چون گویا واقعاً به دار و دستهٔ طرفدار آشور بستگی داشت و تا آن زمان مجبور به پیروی نزدیکان خویش بود.</ref> اما راجع به «ایّتی» و «آشورله» … اولی به اتفاق خانوادهٔ خویش به متصرفات [[آشور]] تبعید شد و دوّمی را زنده پوست کندند؛ و ناحیهٔ او جزء ایالت آشوری [[زاموآ]]<ref>لولّومه - Lullume</ref> شد. آشوریان دو ناحیهٔ مرزی [[نیک‌ساما]] و [[شورگادیا]]<ref>Niksamma, Šurgadia</ref> را تصرّف کرده از ماننا منتزع ساختند و به ایالت آشوری [[پارسوآ]] ملحق نمودند. آنگاه سارگون دوم به سوی نقاط دورتر - به طرف جنوب و نواحیی که نظارت ماننا بر آن ضعیف بوده یا بالکل معدوم بود، لشکر کشید. نخست قلعهٔ مهم [[کیشه سو]]<ref>در متون دیگر کیشاسا و کیشوسو آمده. در عهد [[تیگلت پیلسر سوم]] بصورت کیشاسا آمده که بی‌سی‌خادیر حاکم آن بود. - Kišêsu, Kišisa, Kišassu</ref> در مسیر علیای [[قزل اوزن]] اشغال گشت و فرمانفرمای آن که بنام آشوری - بابلی [[بل شارو سور]]<ref>بلشصر (بالتازار) Belšarrusur</ref> خوانده می‌شد اسیر گشت. نام قعله را به [[کار نین اورتا]] تغییر دادند<ref>یا طبق مدارک دیگر کار اوریگالّی - Karninurta, Kar-Urigalli</ref> و لوحی با تصویر سارگون دوم در آنجا نصب کردند و پادگانی<ref>که رئیس ناحیه در رأس آن قرار داشت</ref> مستقر ساختند. بدین طریق ایالت جدید آشوری [[کیشه سو]] ایجاد شد و نواحی [[بیت ساگبات]] و [[بیت خیرمامی]] و [[بیت اومارگی]]<ref>Bit Sagbat, Bit Xirmami, Bit umargi</ref> و قلعه‌های [[خارخوبارا]]<ref>طبق اصلاحی‌که [[ا.فورر]] آورده چنین است. [[هیوزینگ]] و پس از وی [[اشترک]] {{کوچک}}âl{{پایان کوچک}}Har-bag-mas-tum خوانده و آن را کوه Hara خداوند خرد تعبیر کرده؛ با الههٔ [[باگ مشتا]] - baga mazda در [[موساسیر]] مقایسه شود.</ref> و [[کیلامباتی]] و [[آرمانگو]]<ref>Xarxubarâ, Kilambati, Armangu. آرمانگو محتملاً همان [[ارمنستان]] باید باشد</ref> که اظهار انقیاد کرده بودند جزو آن گشتند. این نام‌ها را باید در منطقهٔ واقع میان علیای قزل اوزن و کوه‌های مغرب و جنوب غربی [[قزوین]] باید جستجو کرد.
 
== تصرف ماننا و ماد در منبع دیگر ==
۲۹۸٬۴۲۹

ویرایش