تفاوت میان نسخه‌های «خوآنای یکم»

۵٬۴۵۹ بایت اضافه‌شده ،  ۴ سال پیش
ابرابزار
جز (Nightdevil صفحهٔ خوانای اول کاستیل را به خوانای اول کاستیا منتقل کرد: تلفظ صحیح)
(ابرابزار)
| image = Juan de Flandes 003.jpg
| caption = وی در سال ۱۵۰۰
| succession = [[Crownملکه of Castile|Queen of Castile and Leónکاستیا]]
| reign = ۲۶ نوامبر ۱۵۰۴ – ۱۲ آوریل ۱۵۵۵
| regent = [[فیلیپ اول کاستیل|فیلیپ اول]]{{سخ}}[[کارل پنجم، امپراتوری مقدس روم]]
| spouse-type = همسر
| issue = [[Eleanor of Austria|Eleanor, Queen of Portugal and France]]{{سخ}}[[کارل پنجم، امپراتوری مقدس روم]]{{سخ}}[[Isabella of Austria|Isabella, Queen of Denmark]]{{سخ}}[[فردیناند یکم، امپراتور مقدس روم]]{{سخ}}[[Mary of Austria, Queen of Hungary|Mary, Queen of Hungary]]{{سخ}}[[Catherine of Austria, Queen of Portugal|Catherine, Queen of Portugal]]
| house = [[خاندان تراستامارا]] <small>(by birthنسبی)</small>{{سخ}}[[دودمان هابسبورگ]]{{سخ}}<small>(by marriageسببی)</small>
| father = [[فردیناند دوم (آراگون)|فردیناند دوم]]
| mother = [[ایزابلای یکم کاستیا]]
| birth_date= {{تولد|۱۴۷۹|۱۱|۶}}
| birth_place = [[تولدو]],، [[اسپانیا]]
| death_date= {{مرگ و سن|۱۵۵۵|۴|۱۲|۱۴۷۹|۱۱|۶}}
| death_place = [[تردسییاس]],، [[اسپانیا]]
| burial_place = [[Capilla Real]], [[گرانادا]],، [[اسپانیا]]
| religion = [[کلیسای کاتولیک]]
}}
[[پرونده:Doña Juana "la Loca" (Pradilla).jpg|بندانگشتی|خوانا در مراسم تدفین همسرش فیلیپ زیبا]]
'''خوانای اول کاستیلکاستیا''' معروف به '''خوانای دیوانه''' ({{lang-es|Juana la Loca}}؛ زاده {{birth date|1479|11|6|df=yes}} درگذشته {{death date|1555|4|12|1479|11|6|df=yes}}) ملکه [[کاستیل]] بین سال‌های ۱۵۰۴ تا ۱۵۵۵ بود. او همسر [[فیلیپ زیبا]] و مادر [[شارلکن]] بود.
 
والدین او، [[ایزابلای کاتولیک]] شهبانوی [[کاستیا و لئون|کاستیا]] و [[فردیناند کاتولیک]]، شاه [[آراگون]]، توانسته بودند با فتح [[امیرنشین گرانادا|غرناطه]]،
اخراج [[یهودیان]] و [[مسلمانان]] از [[شبه‌جزیره ایبری]]،<ref name="Lewis 1996 p. 11">{{cite book | last=Lewis | first=B. | title=Cultures in Conflict: Christians, Muslims, and Jews in the Age of Discovery | publisher=Oxford University Press | year=1996 | isbn=978-0-19-984053-3 | url=http://books.google.com/books?id=Frf5gwEYwaoC&pg=PP11 | access-date=2017-08-01 | page=11}}</ref>
و کشف اتفاقی [[قاره آمریکا|قارهٔ آمریکا]] با حمایت مالی از [[کریستف کلمب]] [[اسپانیا]]ی واحد را پایه‌گذاری کنند. خوانا به شکلی اتفاقی{{sfn| Maltby | 2002 | p=۶}} و پس از مرگ ناگهانی برادرش [[خوان، شاهزاده آستوریاس|خوان]] در ۱۴۹۷، خواهر بزرگش [[ایزابلای آراگون]] در ۱۴۹۸، و خواهرزاده‌اش [[میگل دا پاز]] در ژوئیه ۱۵۰۰ (تنها چند ماه پس از تولد کارل) به ولیعهدی کاستیا رسید.
 
[[ایزابلای کاتولیک]] در سال ۱۵۰۴ درگذشت و خوانا فرمانروای کاستیا شد. نبردی بر سر تاج‌وتخت کاستیا درگرفت. پدر خوانا، [[فردیناند کاتولیک]]، و شوهر او، [[فیلیپ زیبا]]، هر یک به نام خود و خوانا سکه ضرب کردند. در این میان شایعاتی مبنی بر دیوانه بودن خوانا پخش شد. خوانا اتهام دیوانگی را رد کرد و در نامه‌ای نوشت که تنها «کمی حسود است و آن را از مادرش به ارث برده.» در نهایت فیلیپ و فردیناند به توافق رسیدند و با امضای بیانیه‌ای خوانا را دیوانه اعلام کردند.<ref name="Forcen 2015">{{cite web | last=Forcen | first=Fernando Espi | title=The Tragic Story of Joanna the Mad | website=Medievalists.net | date=2015-12-08 | url=http://www.medievalists.net/2015/12/the-tragic-story-of-joanna-the-mad/ | access-date=2017-08-06}}</ref> فیلیپ به عنوان نایب‌السلطنه همسرش به حکومت اسپانیا رسید، ولی این حکومت دیر نپایید. در {{میلادی|۱۵۰۶|۹|۲۵}}، فیلیپ به ناگاه در ۲۸ سالگی درگذشت. خوانای دیوانه، که پیش از مرگ مادرش نیز نشانه‌هایی را از جنون به نمایش گذارده بود،{{sfn| Maltby | 2002 | p=۷}} نمی‌توانست و خودش هم نمی‌خواست که به تنهایی حکومت بر کاستیا ادامه دهد.{{Ref label|c|یادداشت|none}} خوانای دیوانه به قلعهٔ [[تردسییاس]] فرستاده شد و تا زمان مرگش در سال ۱۵۵۵ (شش سال پیش از مرگ پسرش کارل) در آن‌جا ماند. [[فردیناند کاتولیک]] به عنوان [[نایب‌السلطنه|نایب‌السلطنهٔ]] دخترش کنترل اسپانیا را در دست گرفت.{{sfn |Luminarium| 2007}}
 
برخی مورخان بر این باورند که خوانا دیوانه نبود و قربانی توطئه [[اشراف]]ی شد که می‌خواستند او را برکنار کنند.<ref name="Grief and Coffins: Was Juana of Castile really mad? 2010">{{cite web | title=Grief and Coffins: Was Juana of Castile really mad? | date=2010-11-13 | url=http://onthetudortrail.com/Blog/2010/11/13/grief-and-coffins-was-juana-of-castile-really-mad/ | access-date=2017-08-02}}</ref>{{sfn| Maltby | 2002 | p=۷}} دیگر مورخان می‌گویند مستنداتی که از رفتار خوانا در نهان و آشکار در دست است نشان می‌دهد که او به [[افسردگی]] حاد و احتمالاً [[اسکیزوفرنی]] مبتلا بوده‌است.{{sfn| Maltby | 2002 | p=۷}}
 
== منابع ==
* {{یادکرد-ویکی|پیوند =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Joanna_of_Castile&redirect=no&oldid=598665189|عنوان = Joanna of Castile|زبان =انگلیسی|بازیابی =۱۳ مارس ۲۰۱۴}}
* {{یادکرد وب| نشانی= http://www.freebase.com/m/013np4| عنوان =Joanna of Castile| بازبینی= ۱۳ مارس ۲۰۱۴}}
{{چپ‌چین}}
* {{cite web | title=Charles V - Biography, Reign, Abdication, & Facts | website=Encyclopedia Britannica | url=https://www.britannica.com/biography/Charles-V-Holy-Roman-emperor | ref={{sfnref |Encyclopedia Britannica}} | access-date=2017-08-02}}
* {{cite web | title=Charles V (Holy Roman Empire) facts, information, pictures | website=Encyclopedia.com articles about Charles V (Holy Roman Empire) | date=2017-08-01 | url=http://www.encyclopedia.com/people/history/german-history-biographies/charles-v-holy-roman-empire | ref={{sfnref |Encyclopedia.com articles about Charles V (Holy Roman Empire)| 2017}} | access-date=2017-08-02}}
* {{cite web | title=Luminarium Encyclopedia: Charles V, Holy Roman Emperor | website=Luminarium | date=2007-01-26 | url=http://www.luminarium.org/encyclopedia/charles5.htm | ref={{sfnref | Luminarium | 2007}} | access-date=2017-08-02}}
* {{cite book | last=Maltby | first=William | title=The reign of Charles V | publisher=Palgrave | publication-place=Houndmills, Basingstoke, Hampshire New York | year=2002 | isbn=0-333-67768-4 | ref=harv}}
{{پایان چپ‌چین}}
{{-}}