تفاوت میان نسخه‌های «امیر خان امیراعلم»

جز
اصلاح نویسه عربی، + ویرایش با ماژول ابرابزار با استفاده از AWB
(افزودن نام برادر)
جز (اصلاح نویسه عربی، + ویرایش با ماژول ابرابزار با استفاده از AWB)
| death_date = ۱۳۴۰ خورشیدی (۸۴ سال)
| death_place = [[تهران]]،
| nationality = {{پرچم|ایران|1964۱۹۶۴}}
| residence =
| alma_mater = [[دانشکده پزشکی فرانسوی بیروت]]
|footnotes =
}}
'''دکتر امیرخان امیر اعلم''' (۱۲۵۵-۱۳۴۰۱۲۵۵–۱۳۴۰) پزشک، استاد دانشگاه و سیاستمدار ایرانی بود. از سمتهای او می توانمی‌توان به: وزیر فوائد عامه (۱۳۳۸ هه‍. ق)، وزیر فرهنگ (۱۳۳۹ هه‍. ق)، وزیر بهداری (۱۳۲۷ هه‍. ش)، نماینده دوره چهارم و پنجم (از مشهد)، دوره هفتم (از [[درگز]]) و دوره هشتم و نهم (از شاهرود) در [[مجلس شورای ملی]] و سناتور انتصابی سه دوره اول [[مجلس سنای ایران|مجلس سنا]] اشاره کرد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=دانشگاه علوم پزشکی تهران|نشانی=http://medicine.tums.ac.ir/page.aspx?p=575&id=22|عنوان=رؤسايرؤسای پیشین دانشكدهدانشکده پزشكيپزشکی}}</ref>
 
== زندگی ==
امیر خان امیراعلم در سال [[۱۲۵۶]] خورشیدی در [[تهران]] یا به قولی دیگر در [[ترابزون]] عثمانی به دنیا آمد. او فرزند حاج علی‌اکبرخان قزوینی معتمدالوزاره بود و برادرش [[مظفر اعلم]] نیز از نظامیان و سیاست‌مداران ایران به شمار می‌رود. به علت این که پدرش کارپرداز ایران در [[بغداد]] و [[شامات]] بود تحصیلات مقدماتی خود را ابتدا در ایران و سپس در [[بیروت]] به اتمام رسانید. در زمان [[مظفرالدین شاه]] همراه دیگران جهت ادامه تحصیل در رشته طب به هزینه دولت عازم اروپا شد و در دانشکده پزشکی فرانسوی بیروت مشغول به تحصیل شده و در سال [[۱۲۸۰]] فارغ‌التحصیل گردید.
 
در اواخر سال ۱۹۰۰ میلادی به [[فرانسه]] عزیمت نموده و در مدرسه طبی نظامی لیون مشغول به تحصیل شد و چهار سال بعد مدرک خود را از این دانشگاه گرفت. او در کنفرانس بین‌المللی بهداشت در سال ۱۹۰۲ میلادی [[بوشهر]] را به‌عنوان بندر صحی رسمی ایران شناساند و به این علت موفق به دریافت نشان درجه اول علمی از دولت فرانسه گردید. همچنین از سوی ایران به وابستگىوابستگی سفارت شاهنشاهىشاهنشاهی در پاریس در آمددرآمد و [[نشان افتخار شیر و خورشید|نشان درجه سوم شیر و خورشید]] دریافت نمود.
 
در ۱۹۰۴ توانست با درجۀدرجهٔ سروانی به دانشکدۀدانشکدهٔ نظامی والدوگراس در پاریس وارد شود و به مدت ۲ سال به تحصیل طب نظامی بپردازد. همچنین در همین سال به عنوان نمایندۀنمایندهٔ نظامی ایران در مراسم عروسی ولیعهد سابق [[آلمان]] شرکت کرد و نشان درجه سوم «تاج پروس» دریافت کرد.
 
در سال ۱۹۰۶ میلادی و کمی بعد از پیروزی انقلاب مشروطیت به ایران بازگشت. او در تهران مطبی برپا کرد و به معالجۀمعالجهٔ رایگانِ بیماران بی‌بضاعت پرداخت. چندی بعد به در [[دارالفنون|مدرسه طب دارالفنون]] به تدریس دروس طب مدرن از جمله [[تشریح]] پرداخت. همچنین وی به عضویت مجلس حفظ‌الصحۀحفظ‌الصحهٔ دولتی نیز انتخاب گردید. گفته می‌شود که در همان زمان به عضویت لژ بیداری ایرانیان که یکی از لژهای فراماسونری ایران بود در آمددرآمد و تا مقام ناظم دومی پیش رفت. کمی بعد در دومین دورۀدورهٔ [[مجلس شورای ملی]] از حوزه انتخابیه تهران به نمایندگی انتخاب شد و قانون طبابت را با مساعدت پزشکان دیگر از جمله شاهزاده لسان‌الحکما به تصویب رساند. وی در سال ١٣٢٨۱۳۲۸ قمری با درجه سرتیپی به ریاست بهداری ارتش انتخاب شد و برای ارتش، بهداری مرتب و منظم طبق اصول جدید تأسیس نمود.
 
امیراعلم در ١٣٣٠۱۳۳۰ قمری تنظیم تشکیلات بهداری [[ژاندارمری ایران|ژاندارمری]] تازه تأسیس را بر عهده گرفت و در این دوره «بیمارستان نظامی احمدیه» را به نام پادشاه وقت تأسیس نمود. او سپس در سال ١٣٣۵۱۳۳۵ قمری بیمارستانی برای زنان و کودکان دایر ساخت. متعاقب همین به پاس زحماتی که در تأسیس بهداری ارتش متحمل شده بود به دریافت رتبه و حمایل نشان سرداری مفتخر گردید و نیز از طرف احمد شاه قاجار به سمت طبیب حضور همایونی و ریاست مجلس حفظ‌الصحه دولتی منصوب گردید. در سال ١٢٩۶۱۲۹۶ ش به مشهد رفت و بیمارستان مخروبه حضرتی را با درآمد مطب شخصی خود ترمیم و تجهیز نمود. او در ١٣٣٨۱۳۳۸ ق به عضویت شورای ملی فرهنگ درآمد و در همان سال به وزارت فواید عامه رسید. همچنین در دوره چهارم به نمایندگی مردم مشهد و به سمت نایب رئیس دوم مجلس انتخاب شد و سپس به وزارت فرهنگ انتصاب یافت.
 
او در سال ١٣٠٢۱۳۰۲ شمسی پس از ١٧۱۷ ماه تلاش [[جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران|جمعیت خیریه شیر و خورشید سرخ]] را دایر ساخت و خود نیابت ریاست آن را پذیرفت. در این دوره کمک‌های شایانی به آسیب‌دیدگان نقاط مختلف کشور شد. در دورۀدورهٔ پنجم مجلس شورای ملی بار دیگر از طرف حوزۀحوزهٔ انتخابیه [[مشهد]] به نمایندگی برگزیده شد و در ضمن ریاست بهداری کل کشور را بر عهده گرفت. در سال ١٣٠۴۱۳۰۴ شمسی به سمت طبیب مخصوص احمدشاه و پس از روی کار آمدن [[رضاشاه]] به عنوان طبیب مخصوص او نیز منصوب گردید. در سازمان نوین [[دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران|دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه تهران]] در سال ۱۳۱۸ استادی کرسی [[کالبدشناسی]] و ریاست دستگاه ابن‌سینا به او واگذار شد. در سال ۱۳۲۱ به جای آقای دکتر [[شارل ابرلن|شارل ابرلین]] که در مسافرت بود از طرف شورای دانشکده ریاست دانشکدهٔ پزشکی را بر عهده گرفت. ریاست تالار تشریح دانشکده پزشکی، کارمند پیوسته و رئیس کمیسیون پزشکی فرهنگستان و نایب رئیس فرهنگستان از دیگر سمت‌های او بود.
 
وی در سال ١٣٢٧۱۳۲۷ شمسی به [[وزارت بهداری]] انتخاب شد ولی به علت کسالت پس از مدت کوتاهی کنار گرفت. در سال ١٣٢٩۱۳۲۹ شمسی به درخواست خود بازنشسته شد و طبق رأی شورای دانشکده در زمره استادان افتخاری دانشکده درآمد. از اقدامات مهم او می‌توان قانون آبله‌کوبی عمومی و تأسیس و مجهز کردن چندین بیمارستان را نام برد. به همین منظور به پاس خدمات بهداشتی و فرهنگی که انجام داده بود و طبق نظر شورای دانشگاه طی مراسمی بیمارستان نسوان را که خود پایه‌گذار و مؤسس آنجا بودند به نام او «بیمارستان امیراعلم» نامگذاری کردند. وی همچنین در دوره‌های اول، دوم و سوم [[مجلس سنای ایران|مجلس سنا]]، سناتور انتصابی از سوی [[محمدرضاشاه پهلوی]] بود.
 
دکتر امیراعلم در سال ۱۳۴۰ در ۸۴ سالگی در تهران درگذشت.
== منابع ==
{{پانویس}}
* {{یادکرد|فصل= |کتاب=۱ - (روسای دانشکده پزشکی تهران از ابتدا تا کنون)|نویسنده=علی نجفی، زرین توکلی|ترجمه=|ناشر=دانشگاه علوم پزشکی تهران |چاپ=اول|شهر=تهران |کوشش= |ویرایش= ||سال=۱۳۸۷|۰ }}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =روستایی | نام = محسن| پیوند نویسنده = | عنوان = تاریخ طب و طبابت در ایران (از عهد قاجار تا پایان عصر رضاشاه) به روایت اسناد| ترجمه = | جلد = دوم| سال = ۱۳۸۲| ناشر =سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران |مکان =تهران | شابک =‭ 964-6189-64-4 | صفحه = ۱۲۲| پیوند = | تاریخ بازبینی = ۱۴ اکتبر ۲۰۱۵}}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = موحدی| نام = محمدمهدی| پیوند نویسنده = | عنوان = زندگی‌نامه پزشکان نام‌آور معاصر ایران| ترجمه = | جلد = | سال = ۱۳۷۹| ناشر = ابرون|مکان = تهران| شابک =964-5642-23-x | صفحه = ۴۳| پیوند = | تاریخ بازبینی = ۱۴ اکتبر ۲۰۱۵}}
 
{{ترتیبترتیب‌پیش‌فرض:امیراعلم، امیر خان}}
[[رده:زادگان ۱۲۵۵]]
[[رده:درگذشتگان ۱۳۴۰]]