تفاوت میان نسخه‌های «بوسنی و هرزگوین»

۴٬۳۱۱ بایت اضافه‌شده ،  ۲ سال پیش
بدون خلاصه ویرایش
جز (ویرایش Pulad36 (بحث) به آخرین تغییری که 4nn1l2 انجام داده بود واگردانده شد)
== تاریخ ==
== جنگ جهانی اول ==
بوسنی که نژاد اسلاو دارند، باقیمانده قلمروی اروپایی امپراتوری عثمانی مسلمان بود؛ مورد منازعه صربها و امپراتوری اتریش قرار داشت. [[جنگ جهانی اول]] از پایتخت بوسنی و هرزگووین ([[سارایوو]]) و با[[ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند]] ولیعهد [[امپراتوری اتریش]] توسط یک صرب ملی گرا آغاز شد؛ باعث شد صربستان و امپراتوری اتریش و بالطبع در ادامه پدرخوانده های آنان: امپراتوری روسیه و امپراتوری آلمان با هم درگیر جنگ گسترده شوند. انگلیس بدلیل رقابت اروپایی، در عملیات ترور و ایجاد این تخاصم اروپایی نقش داشت. امپراتوریهای عثمانی و فرانسه و انگلیس نیز وارد این جنگ بزرگ فراگیر شدند.
 
== جنگ جهانی دوم ==
پس از پایان جنگ اول جهانی، کشور پادشاهی یوگسلاوی بوجود آمد که بوسنی بهمراه صربستان و کرواسی و اسلوونی و مونته نگرو و بقیه در قالب این کشور قرار داشتند. با ظهور [[آلمان نازیسم]] و تمایل هیتلر برای احیای امپراتوری آلمان و ژرمن، کشورهای تکه تکه جدا شده امپراتوری اتریش نیز ضمیمه الحاق یا متحد آلمان گردیدند، پادشاهی یوگسلاوی تحت فشار موج تمایلات اعتقادی نازیسم پس پیمان اتحاد با آلمان نازی بست؛ بهار ۱۹۴۱ اما[[ انگلیس]] که متحدش یونان را در خطر می دید پس با تحریک و دسیسه، کودتای افسران صربهای ملی گرا در یوگسلاوی علیه پادشاه و پیمانش با آلمان را سبب شد، که این اقدام باعث حمله آلمان نازی گردید. بلافاصله قومیتهای موزاییکی پادشاهی یوگسلاوی از هم جدا شدند و اسلوونی و کروواسی و بوسنی بااشتیاق به آلمان و متحدش ایتالیا الحاق شدند و صربستان بلگراد در طی جنگ یکماهه بشدت سرکوب و اشغال شد.
پس از پایان [[جنگ جهانی دوم]] و ایجاد [[جمهوری سوسیالیستی یوگسلاوی]]، بوسنی با نام [[جمهوری سوسیالیستی بوسنی و هرزگوین]] یکی از جمهوری‌های یوگسلاوی سوسیالیستی بود.
بوسنی مسلمان در قالب حکومت کروات و در جنگ بالکان متحد آلمان نازی بود. شیخ [[امین الحسینی]] مفتی فلسطین در پی توافق با هیتلر در مورد منع مهاجرت یهودیان به فلسطین، در عوض با تشکیل ا[[رتش سیزدهم اس اس خنجر کوهستانی]] در اتحاد با آلمانها علیه یهودیان صرب و کولی فعالیت میکرد.
 
گروههای مسلح تشنیک قوم صرب و اوستاش قوم کروات و پارتیزانهای ملی گرای مارشال تیتو هم بودند که جنگها و کشتارهای خونین قومی علیه یکدیگر را باعث شدند. در ۱۹۴۴ با شکستهای آلمان نازی و خروجش از یوگسلاوی بهمراه متحدانش، پارتیزانهای ملی گرای مارشال تیتو حاکم شدند و دیگر اقوام پاکسازی خونین گردیدند.
== دوران شوروی ==
پس از پایان [[جنگ جهانی دوم]] و ایجاد [[جمهوریکشور سوسیالیستی یوگسلاوی]]، بوسنی با نام [[جمهوری سوسیالیستی بوسنی و هرزگوین]] یکی از جمهوری‌های کشور یوگسلاوی سوسیالیستی بود.
بوسنی بعد از جنگ جهانی اول تحت فرمان شوروی به شمار می‌آمد و نیروهای نظامی شوروی در آن حضور چشمگیری داشتند
 
== پس از فروپاشی شوروی ==
پس از فروپاشی شوروی، کشور یوگسلاوی سوسیالیستی که از اقمار بلوک شرق بود نیز تجزیه شد [[فروپاشی یوگسلاوی]]، [[جمهوری بوسنی و هرزگوین]]، در پی همه‌پرسی استقلالی که انجام گرفت بمانند دیگر جمهوری های یوگسلاوی، در ابتدای سال ۱۹۹۲،۱۹۹۲ اعلام موجودیت کرد. این اتفاق، آغازگر [[جنگ‌های بوسنی]] بود. در بوسنی سه قومیت بوسنیایی مسلمان و صرب ارتدوکس و کروات کاتولیک سکونت داشتند. همه‌پرسی استقلال، توسط صرب‌های بوسنی تحریم شده بود و با مشارکت ۶۷٪ مردم، ۹۸٪ رأی‌دهندگان به استقلال بوسنی و هرزگوین رأی دادند.<ref name="Malcolm">Malcolm, Noel (1994). Bosnia A Short History. New York University Press. ISBN 0-8147-5520-8.</ref>
 
{{اصلی|جنگ بوسنی}}
[[صرب]]های بوسنی، که از جانب [[صربستان و مونته‌نگرو]]یمونته‌نگروی همسایه حمایت می‌شدند، [[جمهوری صرب بوسنی]] را تشکیل داده و به قصد تجزیه جمهوریکشور بوسنی در طول خطوط قومیتی و پیوند دادن نواحی صرب نشین برای تشکیل «صربستان بزرگ»، به مقاومت مسلحانه پرداختند. همچنین [[کروات]]های بوسنی نیز با حمایت [[کرواسی]]،کرواسی، [[جمهوری کروات بوسنی و هرزگوین]] را تشکیل دادند.
قدرتهای نژادی اروپایی هم از حضور یک کشور [[مسلمان]] ناهمگون در اروپای مسیحی ناخشنود بودند و حاضر به کمک نبودند. بوسنیایی ها که ضعف شدید تسلیحاتی و تحریم محاصره بودند بشدت تحت فشار جنگ چهار ساله قرار گرفتند، در این میان فقط بعضی کشورهای مسلمان مانند [[ایران]] پاکستان عربستان کمکهایی نمودند.
با اعمال نظر (نژاد انگلوساکسون) انگلیس و آمریکا در مارسابتدای سال ۱۹۹۴، در پی [[موافقت‌نامه واشینگتن]]، ''جمهوری کروات بوسنی و هرزگوین'' و جمهوری بوسنی و هرزگوین با هم ادغام شده و [[فدراسیون بوسنی و هرزگوین]] را ایجاد کردند. بر طبقبا این موافقت‌نامه،موافقت‌نامه بوسنیایی‌ها و کروات‌هاکروات‌ها، تعداد دسته‌هایطرفین رزمندهجنگ را در کشور بوسنی و هرزگوین بعد از دو سال، از سه به دو تقلیل دادندداد.
 
عاقبت در ۲۱اواخر نوامبرسال ۱۹۹۵ گروه‌های درگیر جنگ، [[موافقت‌نامه دیتون|موافقت‌نامهٔ صلح دیتون]] آمریکا را امضا کردند که جنگ سهچهار ساله داخلی بین قومیتی را متوقف کرد (توافقنامه نهایی در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ در پاریس امضا شد).
در مارس ۱۹۹۴، در پی [[موافقت‌نامه واشینگتن]]، ''جمهوری کروات بوسنی و هرزگوین'' و جمهوری بوسنی و هرزگوین با هم ادغام شده و [[فدراسیون بوسنی و هرزگوین]] را ایجاد کردند. بر طبق این موافقت‌نامه، بوسنیایی‌ها و کروات‌ها تعداد دسته‌های رزمنده را در بوسنی و هرزگوین از سه به دو تقلیل دادند.
 
در ۲۱ نوامبر ۱۹۹۵ گروه‌های درگیر جنگ، [[موافقت‌نامه دیتون|موافقت‌نامهٔ صلح دیتون]] را امضا کردند که جنگ سه ساله داخلی بین قومیتی را متوقف کرد (توافقنامه نهایی در ۱۴ دسامبر ۱۹۹۵ در پاریس امضا شد).
 
توافق صلح دیتون مرزهای بین‌المللی بوسنی و هرزگوین را ابقا کرد و یک دولت مشترک چند قومیتی دموکراتیک ایجاد کرد که با در دست داشتن هدایت سیاست خارجی، روابط دیپلماتیک و امور مالی تقویت می‌شد. ترتیبات سیاسی بجا مانده از توافق صلح دیتون در سال ۱۹۹۵ به درگیری‌ها خاتمه داد. اما این توافقات اختلافات ناشی از ایدئولوژی‌های ملی‌گرایانه‌ای را که جنگ به‌خاطر آنها آغاز شد، التیام نبخشیده است. همچنین این توافق، کنترل قدری کمتر از نیمی از کشور و امکان وتوی سیاست‌های ملی در بوسنی هرزگوین را در اختیارشان گذاشت که این امر جلوی توسعه اقتصاد بوسنی را گرفته و زمینه را برای رواج فساد مالی و اداری فراهم کرده است.<ref name="">[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2014/07/140702_an_ww1_bosnia_legacy.shtml| بوسنی و جنگ جهانی اول] بی بی فارسی، ۱۱ تیر ۱۳۹۳</ref>
 
توافق صلح دیتون مرزهای بین‌المللی بوسنی و هرزگوین را ابقا کرد و یک دولت مشترک چند قومیتی دموکراتیک ایجاد کرد که با در دست داشتن هدایت سیاست خارجی، روابط دیپلماتیک و امور مالی تقویت می‌شد. ترتیبات سیاسی بجا مانده از توافق صلح دیتون در سال ۱۹۹۵ به درگیری‌ها خاتمه داد. اما این توافقات اختلافات ناشی از ایدئولوژی‌های ملی‌گرایانه‌ای را که جنگ به‌خاطر آنها آغاز شد،شد را التیام نبخشیده است. همچنین این توافق، کنترل قدری کمتر از نیمی از کشور و امکان وتوی سیاست‌های ملی در بوسنی هرزگوین را در اختیارشان گذاشت که این امر جلوی توسعه اقتصاد بوسنی را گرفته و زمینه را برای رواج فساد مالی و اداری فراهم کرده است.<ref name="">[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2014/07/140702_an_ww1_bosnia_legacy.shtml| بوسنی و جنگ جهانی اول] بی بی فارسی، ۱۱ تیر ۱۳۹۳</ref>
همچنین لایه دومی از حکومت، تشکیل شد. از دو بخش تقریباً مساوی از لحاظ اندازه، درنظر گرفته شد: [[فدراسیون بوسنی و هرزگوین|فدراسیون بوسنیایی/کروات بوسنی و هرزگوین]] و [[جمهوری صربی بوسنی]] تحت رهبری صرب‌ها (RS). دولت‌های فدراسیون و RS با امکان نظارت بر اکثر فعالیت‌های دولت تقویت شدند. همچنین دفتر نمایندگان بلندپایه (OHR) برای نظارت بر اجرای جنبه‌های مدنی موافقتنامه تأسیس شد.
 
 
== تقسیمات کشوری ==
پایتخت این کشور [[سارایوو]] است. کشور شامل ۱۳ استان می‌باشد.
 
== جغرافیا ==
کشور بوسنی و هرزگوین به لحاظ موقعیت جغرافیایی در جنوب شرق اروپا و در [[شبه جزیره بالکان]] قرار گرفته‌است با آب و هوایی معتدل و کوهستانی و سرسبز زیبا ؛ که با کشورهای [[کرواسی]]، [[صربستان]] و [[مونته نگرو]] مرز مشترک دارد. این کشور از دو ناحیهٔ [[بوسنی (ناحیه)|بوسنی]] (در شمال) و [[هرزگوین]] (در جنوب) تشکیل شده‌است. مرز آبی این کشوربهکشور به طول ۲۲ کیلومتر در جنوب تنها راه دسترسی این کشور به آبهای آزاد استدریای مدیترانه است، بندر نئوم در این منطقه واقع شده است.
 
== اقتصاد ==
 
== مردم ==
جمعیت این کشور ۳٬۹۸۱٬۲۳۹ نفر است.
جمعیت این کشور ۳٬۹۸۱٬۲۳۹ نفر است که میانگین سنی آنها ۳۹ سال است. امید به زندگی در بدو تولد برای زنان ۸۲ سال و برای مردان ۷۴ سال است. کمتر از ۰/۱ درصد از مردم آن به بیماری ایدز مبتلا هستند.
 
۴۸٪ از مردم این کشور بوسنیایی، ۳۷٪ صرب و ۱۴٪ کروات هستند که از این میان ۴۰ درصد از آنها مسلمان، ۳۱ درصد ارتودوکس و ۱۵ درصد کاتولیک هستند.
جمعیت این کشور ۳٬۹۸۱٬۲۳۹ نفر است که میانگین سنی آنها ۳۹ سال است. امید به زندگی در بدو تولد برای زنان ۸۲ سال و برای مردان ۷۴ سال است. کمتر از ۰/۱ درصد از مردم آن به بیماری ایدز مبتلا هستند.
زبان‌های رایج در این کشور [[بوسنیایی]]، [[کروواتی]] و [[صربی]] است.
کمتر از ۰/۱ درصد از مردم آن به بیماری ایدز مبتلا هستند.
مذهبِ مردمِ بوسنی هرزگووین اسلام (سنی) و مسیحیت (ارتدوکس و کاتولیک) است. [[بوسنیایی]] نیز زبان اصلی آن‌ها است.
 
نژاد مردم [[اسلاو]] است. سفیدپوست و زیبایی خوش چهره و بلندقامتی از ویژگیهایشان است.
 
۴۸٪ از مردم این کشور بوسنیایی، ۳۷٪ صرب و ۱۴٪ کروات هستند.
 
۴۸٪مذهبِ ازمردمِ مردمبوسنی اینهرزگووین کشوراسلام بوسنیایی،([[سنی]]) ۳۷٪و صربمسیحیت و([[ارتدوکس]] ۱۴٪و کروات[[کاتولیک]]) هستنداست. که از این میان ۴۰ درصد از آنها مسلمان، ۳۱ درصد ارتودوکس و ۱۵ درصد کاتولیک هستند.
 
زبان‌های محلی رایج در این کشور [[بوسنیایی]]، [[کروواتی]] و [[صربی]] است.
 
[[بوسنیایی]] نیز زبان اصلی آن‌ها است.
 
== ارتباطات ==
کاربر گمنام