تفاوت میان نسخه‌های «سید قطب»

جز
←‏جایگزینی با [[وپ:اشتباه|اشتباه‌یاب]]: جهانی‌بودن⟸جهانی بودن، فروبرده‌است⟸فروبرده‌ است، وام‌گرفته⟸وام گرفته
جز (ربات ردهٔ همسنگ (۳۰) +املا+مرتب+تمیز (۱۴.۹ core): + رده:انقلابیون مصر)
جز (←‏جایگزینی با [[وپ:اشتباه|اشتباه‌یاب]]: جهانی‌بودن⟸جهانی بودن، فروبرده‌است⟸فروبرده‌ است، وام‌گرفته⟸وام گرفته)
'''سید قطب''' ([[۹ اکتبر]] [[۱۹۰۶ (میلادی)|۱۹۰۶]] - [[۲۹ اوت]] [[۱۹۶۶ (میلادی)|۱۹۶۶]]) نویسنده و نظریه‌پرداز [[مصر]]ی بود.<ref>{{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = بعلبکی| نام = منیر | پیوند نویسنده = منیر بعلبکی | مقاله = Sayyid Qutb |دانشنامه = [[دانشنامه المورد]] | جلد= ۸ | سال =[[۱۹۸۰ (میلادی)|۱۹۸۰]] | ناشر = [[دارالعلم للملایین]] | مکان = [[بیروت]] | صفحه = 219| زبان = عربی}}</ref> وی به دلیل بازنگری در تأثیر برخی از مفاهیم اسلامی بر تحولات اجتماعی و سیاسی نظیر [[جهاد]]، میان پژوهشگران [[اسلام سیاسی]]، مشهور است.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/10/141008_l12_kissinger_book_world_order کیسینجر چه جایگاهی برای ایران در «نظم جهانی» متصور است؟]، بی‌بی‌سی فارسی</ref> برخی از مخالفان اسلام وی را «آموزگار گفتمان [[تکفیر]]» در [[سده ۲۰ (میلادی)|سده بیستم]] خوانده‌اند.<ref name="تکفیری‌ها؛ تاریخ سیاسی و تبار فکری">[http://www.bbc.co.uk/persian/blogs/2013/09/130918_l44_nazeran_excommunication تکفیری‌ها؛ تاریخ سیاسی و تبار فکری]، بی‌بی‌سی فارسی</ref>
 
وی به دستور [[جمال عبدالناصر]] در سال [[۱۹۶۶ (میلادی)|۱۹۶۶]] میلادی، به اتهام «توطئه برای براندازی رژیم»، [[اعدام]] شد.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/world/2013/08/130820_l31_ha_egypt_brotherhood بازداشت رهبر اخوان المسلمین؛ عبور از خط قرمز]، بی‌بی‌سی فارسی</ref> اما اندیشه او سخت در ایدئولوژی جنبش‌ها و گروه‌های [[اسلام‌گرایی|اسلام‌گرای]]، [[جهادی]] و [[سلفی‌گری|سلفی]] اثر نهاد و مفهوم‌های «جاهلیت جهان»، «حاکمیت الله» و «جهانی‌بودنجهانی بودن اسلام» به «[[تکفیر]]»، «[[انقلاب]]» و «[[خشونت]]» پیوندی ناگسستنی خورد.<ref name="تکفیری‌ها؛ تاریخ سیاسی و تبار فکری"/> مکتب فکری او به عنوان «[[قطبی‌گری]]» شناخته می‌شود.
 
[[سید علی خامنه‌ای]] پیش از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]]، تألیفات و ترجمه‌هایی از آثار سید قطب را به [[زبان فارسی]] نشر داده‌بود.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/01/090129_ir_khamenaiee سید علی خامنه‌ای]، بی‌بی‌سی فارسی</ref>
 
== جاهلیت ==
یکی از بدعت‌های قطب استفاده از واژهٔ «جاهلیت» در مورد جوامع مسلمان دوران مدرن بود، این اصطلاح به طور سنتی به گمراهی بشریت پیش از ظهور اسلام اطلاق می‌شد. از نظر قطب کنار گذاشتن قوانین اسلامی و ارزش‌های مذهبی (به ویژه پس از استعمار اروپا) جهان اسلام را هم‌چون دوران پیش از اسلام (یعنی جاهلیت) در گمراهی فروبرده‌استفروبرده‌ است. قطب با اطلاق جاهلیت به دنیای اسلام، نتیجه می‌گیرد که تمام حکومت‌های غیراسلامی از جمله مصر نامشروعند.
 
جنجالی‌ترین ویژگی نظریهٔ قطب دربارهٔ جاهلیت، کاربرد وسیع آن بود. قطب معتقد بود که تمام جوامعی که با حکومت‌های غیراسلامی اداره می‌شوند، غیراسلامی هستند. علاوه بر آن، قطب بر مبنای تفسیرهای قرآنی از جاهلیت، نتیجه می‌گرفت که مسلمانانی که در این‌گونه جوامع زندگی می‌کنند شرعاً موظفند با دولت حاکم مبارزه کنند و با حکومت درگیر شوند. با این نظریهٔ مشروعیت و تحریک به انقلاب، قطب در مقابل اغلب جوامع سیاسی و از جمله موطنش، مصر قرار گرفت.
قطب در زمینهٔ سیاست نشانهٔ بارزی در اخوان‌المسلمین برجای گذاشته‌است که هنوز هم وجود دارد و با سیاست در مصر آمیخته‌است. اثر نظری او در مورد دفاع غیرخشونت‌آمیز از اسلام شامل تأکید بر عدالت اجتماعی و آموزش و پرورش سنگ بنای اخوان‌المسلمین فعلی است. تفسیر او از جهاد به صورت خشونت‌آمیز و غیرخشونت آمیز و کاربردش در [[دگرگونی اجتماعی]] بر بسیاری از مبارزان اسلام‌گرایی که بعد از وی آمدند تأثیر گذاشت. سرانجام، زندانی شدن و اعدام او به دستور جمال عبدالناصر باعث شد که برخی از مسلمانان وی را [[شهید]] به حساب بیاورند. بسیاری او را به عنوان مهم‌ترین مفسر جدید قرآن در قرن بیستم می‌شناسند.
 
آثار نوشتاری قطب از جمله جنجالی‌ترین‌شان، امروزه در دسترس همگان هست و به اغلب زبان‌های غربی ترجمه شده‌است. مشهورترین کتاب قطب، ''[[نشانه‌های راه]]'' را برخی آغاز اسلام سیاسی مدرن به حساب می‌آورند. در هر حال، اغلب نظریات قطب در تفسیر قرآنی ''[[فی ظلال القرآن]]'' دیده می‌شود. این کتاب سی‌جلدی به خاطر روش ابتکاری وی در تفسیر قابل توجه‌است. این روش وام‌گرفتهوام گرفته از تحلیل ادبی [[امین الخولی]] است، هر چند برخی ویژگی‌های ساختاری تفسیر سنتی را نیز حفظ کرده‌است (مثلاً پیش رفتن به ترتیب از اولین سوره تا آخرین سوره).
 
== آثار ==