تفاوت میان نسخه‌های «میر علی هروی»

جز
←‏جایگزینی با [[وپ:اشتباه|اشتباه‌یاب]]: کاتب‌سلطانی⟸کاتب سلطانی، عبدالعزیزخان⟸عبدالعزیز خان
جز (←‏جایگزینی با [[وپ:اشتباه|اشتباه‌یاب]]: کاتب‌سلطانی⟸کاتب سلطانی، عبدالعزیزخان⟸عبدالعزیز خان)
| نام = میر علی
| نام خانوادگی =
| لقب = کاتب‌سلطانیکاتب سلطانی
| تاریخ تولد =
| شهر تولد= هرات
}}
 
'''میر علی سادات حسینی هروی''' (درگذشت: ۹۵۱ه‍/۱۵۴۴م) معروف به '''میر علی هروی''' و '''میرجان''' و ملقب به '''کاتب‌سلطانیکاتب سلطانی''' از سرآمدان [[نستعلیق]]نویسی و از [[خوشنویس]]ان بزرگ قرن دهم هجری است که خط او از نظر رعایت اصول، استحکام و همواری، صفا و شأن، تا زمان خود بی‌همتا بوده و شاید پس از او نیز جز [[میر عماد]] کسی یارای برابری با او نداشته باشد. خط او حتی بر [[سلطان‌علی مشهدی]] برتری دارد.<ref name="احوال و آثار خوشنویسان">دکتر مهدی بیانی ص ۴۹۳ تا ۵۱۶</ref> او بر روی خوشنویسان پس از خود تأثیر به‌سزایی گذاشته است.
 
== زندگی ==
او شاگرد [[زین‌الدین محمد]] از شاگردان بی‌واسطه [[سلطان‌علی مشهدی]] بود ولی معلوم نیست که خود او هم نزد سلطان‌علی مشهدی مشق کرده باشد.<ref name="احوال و آثار خوشنویسان"/> اما آنچه مسلم است این که خط او از هر دو استاد پیشی گرفت و شاگردان زیادی تربیت کرد.
 
میرعلی در جوانی در دارلانشاء حکام هرات به کتابت احکام مشغول بود. پس از آن به دربار [[سلطان حسین میرزا بایقرا]] راه یافت و از مقربان دربار این پادشاه هنرپرور شد و لقب سلطانی و کاتب السلطانی را از او دریافت کرد. چنان‌که او برخی از آثارش را با امضاء «میرعلی الکاتب السلطانی» رقم زده است. او تا سال ۱۹۱۱ یعنی زمان درگذشت سلطان حسین بایقرا در هرات بود و پس از آن گاهی در مشهد و گاهی در هرات بسر می‌برد. تا سال ۹۱۹ه‍. ق [[شاه اسماعیل اول|شاه اسماعیل اول صفوی]] هرات را فتح کرد و میر علی تحت حمایت [[کریم الدین حبیب‌الله ساوجی]] درآمد. پس از کشته شدن حبیب‌الله، در زمانی که [[سام میرزا صفوی]] از طرف برادرش [[شاه تهماسب]] فرمانروای خراسان بود و و پیشکارش [[حسن خان شاملو]] بود، میرعلی سه سال در هرات بود. تا اینکه در سال ۱۵۲۸م/۹۳۵ه‍. ق عبیدالله یا [[عبیدخان ازبک]] برادرزاده [[شیبک خان|محمد خان شیبانی]] مؤسس سلسله ازبکیه، این شهر را برای مدت کوتاهی تسخیر کرد و میرعلی هروی را با خود به مقر خود [[بخارا]] برد و میر علی را به معلمی عبدالعزیزخانعبدالعزیز خان فرزند خود گماشت و به کار کتابت مشغول کرد. او نزدیک به ۱۶ سال در بخارا بود و نتوانست از آنجا خارج شود و با افسردگی روزگار می‌گذرانید تا در همان شهر درگذشت. گویا تا سدهٔ گذشته نیز سنگ مزار او در بخارا هنوز قابل رؤیت بوده است.<ref name="احوال و آثار خوشنویسان"/> میرعلی هروی تا هنگام مرگش در حدود ۱۵۴۴م/۹۵۰ه‍. ق در این شهر کار می‌کرده است.<ref name="بازیل گری">بازیل گری</ref>
 
میر علی که مردی درویش‌مسلک و آزاده بود از دوری خانواده و وطن و مهاجرت اجباری به بخارا دلگیر و افسرده بود و این شعر که از اوست و چندین بار آن را با تفاوت‌های اندکی نوشته است گویای درد دل و روح پر آلام اوست:<ref>فضایلی</ref>